چگونه یک پادکست آلمانی، رد یک شبه‌نظامی فراری را بعد از ۳۰ سال گرفت؟

دانیلا کلته زندگی آرامی داشت. او سگش را برای پیاده‌روی بیرون می‌برد و به کودکان همسایه‌ ریاضی درس می‌داد اما وقتی دانیلا در اواخر فوریه دستگیر شد، پلیس در آپارتمانش در برلین ده‌ها هزار یورو پول نقد و پنج سلاح، از جمله یک کلاشنیکف و یک راکت‌انداز جعلی پیدا کرد.

کلته که حالا ۶۵ ساله است، بیش از ۳۰ سال تحت تعقیب بود. او به خاطر جرایمی که به گروه چپ‌گرای افراطی «فراکسیون ارتش سرخ» مرتبط بود، تحت تعقیب قرار داشت.

این گروه که از دهه ۱۹۷۰ تا ۱۹۹۰ در آلمان فعال بود، در آغاز فعالیتش به نام گروه «بادر ماینهوف» شناخته می‌شد و از طریق آدم‌ربایی یا قتل چهره‌های شاخص صنعت و تجارت، اهداف سیاسی خود را دنبال می‌کرد.

بدنامی «فراکسیون ارتش سرخ» در برلین موجب شد که تهیه‌کنندگان یک پادکست در پایتخت آلمان سعی کنند با استفاده از ابزار تشخیص چهره، کلته را پیدا کنند.

پادکست کمی قبل از کریسمس و تنها چند هفته قبل از دستگیری کولته پخش شد. اما پلیس این ارتباط را انکار می‌کند و می‌گوید بر اساس اطلاعاتی که از مردم دریافت کرده موفق شده او را دستگیر کند.

با این‌که یک نسل از زمانی که «فراکسیون ارتش سرخ» فعال بوده گذشته است، جرایمی که این گروه در آن دوران مرتکب شده، در آلمان فراموش نشده‌اند.

فعالیت‌های این گروه کماکان تخیل فیلم‌سازان و تهیه‌کنندگان تلویزیونی را به خود جلب می‌کند. آن‌ها همچنان با بودجه‌های کلان سریال‌های داستانی و مستندی درباره قتل‌های دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ می‌سازند.

پترا ترهوون، کارشناس تاریخ خشونت سیاسی در دانشگاه گوتینگن می‌گوید: «فراکسیون ارتش سرخ دستکم در آلمان غربی عمیقا در حافظه جمعی مردم ریشه دوانده است».

به عنوان مثال، تلویزیون آلمان اواخر امسال، یک سریال داستانی چهار قسمتی جدید درباره آلفرد هرهاوزن، رئیس وقت «دویچه بانک»، پخش خواهد کرد که مدت کوتاهی پس از فروپاشی دیوار برلین در سال ۱۹۸۹ کشته شد.

یک بمب کنار جاده‌ای، مرسدس زرهی او را در مسیر رفتن به سرکارش منفجر کرد.

در سال ۲۰۲۰، در اولین سریالی که نتفلیکس مشخصا برای مخاطبانش در آلمان تهیه کرد نیز به یکی از همین قتل‌ها پرداخته شد. سریال مستند «یک جنایت کامل» به بررسی قتل دتلف رو-وِدر پرداخت. او رئیس «تروهانشتالت» بود؛ سازمانی که پس از اتحاد آلمان برای خصوصی‌سازی تمام صنایع دولتی در آلمان شرقی سابق تأسیس شده بود.

در بهار سال ۱۹۹۱، دتلف رو-وِدر با گلوله یک تک‌تیرانداز که از پنجره‌ای در طبقات بالا شلیک شد، در خانه‌اش در دوسلدورف کشته شد.

در هیچ یک از موارد، عاملین قتل دستگیر نشدند.

سریال نتفلیکس توسط شرکت «بیتز برادرز» ساخته شد. گئورک شورتشنتالر، یکی از کارگردانان این سریال، می‌گوید دستور کار این بود که پروژه‌ای پیدا کنند که کل کشور درباره آن صحبت کند. او می‌گوید:‌ «(سوژه) باید بزرگ و مرتبط (با دنیای امروز) می‌بود. باید سروصدا ایجاد می‌کرد».

در سریال «یک جنایت کامل» به نامه‌ای اشاره شده که در صحنه قتل رو-وِدر کشف شد و در آن «فراکسیون ارتش سرخ»، مسئولیت این قتل را پذیرفت. در عین حال در این سریال، چندین سناریوی گوناگون نیز درباره دلایل احتمالی کشته شدن او ارائه شده است.

از نظر شورتشنتالر، پس‌زمینه این قتل‌ها و فضای آن سال‌ها موضوع اصلی است که باید به آن پرداخته شود؛ دورانی که بعد از اتحاد دو آلمان، صنایع بسیاری با سرعت در آلمان شرقی بسته شدند و در نتیجه میلیون‌ها نفر، یک شبه شغل خود را از دست دادند.

شورتشنتالر می‌گوید: «این یک دوره تاریک (تاریخ) است که تاثیر آن تا امروز طنین‌انداز است».

پترا ترهوون، مورخ، درباره کوچک‌نمایی جرایم «فراکسیون ارتش سرخ» هشدار می‌دهد. او به این نتیجه رسیده که در این مدت، توجهات بیش از حد بر عاملان جرایم متمرکز بوده و کمتر به قربانیان پرداخته شده است.

در میان قربانیان، آلفرد هرهاوزن احتمالا کسی است که بیش از دیگران مورد توجه قرار گرفته است؛ یک بانکدار کاریزماتیک و تأثیرگذار و دوست صدراعظم وقت، هلموت کوهل.

یک فیلم مستند درباره قتل او، همزمان با سریال چهار قسمتی، در سال جاری پخش خواهد شد.

علاوه بر این‌ها، هرهاوزن یکی از شخصیت‌های رمانی است که توسط یکی از نویسندگان آلمانی به نام تانیا لانگر نوشته شده است.

خانم لانگر درباره کتابش می‌گوید: «وقتی که رمانم را می‌نوشتم، برایم مهم بود که به این شخص، آن‌گونه که شایسته اوست، ادای احترام کنم».

این رمان که بر اساس تجربه شخصی تانیا لانگر نوشته شده، داستان رابطه‌ یک زن جوان با یک بانکدار مسن‌تر است. لانگر تا زمان کشته‌شدن هرهاوزن به مدت چند سال با او دوستی نزدیکی داشت.

اگرچه «فراکسیون ارتش سرخ» مسئولیت کشتن رئیس وقت «دویچه بانک» را برعهده گرفته، اما خانم لانگر معتقد است که حقیقت آن‌چه رخ داده، احتمالا به این سادگی نیست. او برای نوشتن رمانش، چندین سال بر روی این موضوع تحقیق کرد و زمان زیادی را در آرشیو پلیس مخفی آلمان شرقی یا «استازی» گذراند.

او می‌گوید: «در نهایت نتیجه‌گیری من این بود که حتی اگر فراکسیون ارتش سرخ قتل را انجام داده باشد، شاید دیگران نیز در آن نقش داشته‌اند».

همین عدم قطعیت است که چه بسا علاقه مردم به این موضوع را تقویت کرده است. هنوز پرونده بسیاری از قتل‌های دهه ۱۹۸۰ حل‌نشده باقی مانده‌اند و این احتمال وجود دارد که دانیلا کلته (که اکنون پشت میله‌های زندان است)، اطلاعاتی درباره آن‌ها داشته باشد.

پیش از آن‌که دانیلا کلته دستگیر شود، پادکستی در برلین به نام «انجام نشده» (Undone) تصمیم گرفت که او را پیدا کند. یک نفر با تهیه‌کنندگان این پادکست تماس گرفته بود و گفته بود با کسی آشنا شده که می‌گوید دانیلا کلته است.

پاتریک استگمان که از دست‌اندرکاران این پادکست است می‌گوید:‌ «داستان دیوانه‌واری بود».

تهیه‌کنندگان پادکست «انجام نشده»، یک کارشناس هوش مصنوعی را استخدام کردند تا با استفاده از نرم‌افزار تشخیص چهره، در اینترنت به دنبال کلته بگردد. این جست‌وجو بر مبنای عکسی بود که در پوستر اعلام «تحت تعقیب» بودن کلته منتشر شده بود و آن‌ها در تلاش بودند از طریق مقایسه مشخصات چهره با تصاویر آنلاین، شبیه‌ترین افراد را پیدا کنند.

در نهایت این نرم‌افزار تصویری از زنی به نام «کلودیا» پیدا کرد که در فاصله‌ای نه چندان دور از جایی که تهیه‌کنندگان پادکست «نیمه‌کاره» در یک شهرک صنعتی قدیمی برلین مشغول به کار بودند، زندگی می‌کرد. اما وقتی آن‌ها برای پیدا کردنش به آدرسی که داشتند رفتند، اثری از او نبود.

دو ماه بعد، وقتی دانیلا کلته دستگیر شد، مشخص شد که نتایج تحقیقات آن‌ها درست بوده و «کلودیا» همان زنی بوده که آن‌ها به دنبالش بودند.

پاتریک استگمان درباره لحظه‌ای که خبر دستگیری را شنید می‌گوید: «با تلفیقی از احساسات مختلف روبه‌رو شدم».

دادستان‌ها در حال حاضر در حال بررسی ده‌ها جعبه مدارک هستند و هنوز علیه کلته اعلان جرم نکرده‌اند.

پترا ترهوون شک دارد که او هیچ کمکی برای حل پرونده‌های قدیمی ارائه کند. او می‌گوید: «اکثر اعضای سابق فراکسیون ارتش سرخ درباره گذشته صحبت نمی‌کنند. وضعیت شبیه به یک فرقه سیاسی است، نوعی کارتل سکوت. و به همین دلیل احتمالاً او نیز سکوت خواهد کرد».

"گروه بادر ماینهوف"، تروریست‌های چپ سرگردان در تندباد خشونت