«جعبه پاندورا را باز نکنید»؛ هشدار چین به رشد روابط نظامی آمریکا و ژاپن

چین گفته است که ورود بالقوه توکیو به همکاری امنیتی با آمریکا،‌ بریتانیا و استرالیا باعث افزايش تقابل منطقه‌ای و زنده کردن شبح گذشته‌ نظامی‌گری ژاپن می‌شود.

پیش از دیدار امروز ۱۱ آوریل آمریکا، ژاپن و فیلیپین، رسانه‌های حکومتی چین اهمیت روابط نظامی فزاینده آن‌ها را بررسی کرده‌ و گفتند که این حرکتی است به رهبری آمریکا برای «حفظ سلطه‌اش».

برخی رسانه‌های چین اهمیت افزایش این همکاری‌ها را چندان جدی نگرفته‌اند و گفته‌اند که این همکاری «کوتاه‌مدت» خواهد بود و در چشم‌اندازی واقع‌گرایانه نمی‌تواند باعث «مهار چین» شود.

چین پیشتر به ژاپن علیه افزایش همکاری نظامی‌اش با آمریکا در بحبوحه تنش‌ها بر سر دریای چین جنوبی و تنگه تایوان هشدار داده بود.

از منظر اظهارات رسمی، یکی از زمینه‌هایی که چین به ژاپن علیه آن هشدار داده است پیوستن به پیمان همکاری امنیتی سه‌جانبه‌ آکوس بین استرالیا، بریتانیا وآمریکاست و گفته است که این کار باعث «ایجاد تقابل»،‌ «تشدید مسابقه تسلیحاتی» و «افزایش خطر گسترش سلاح‌های هسته‌ای» می‌شود.

پیمان همکاری آکوس که نخستین بار در سال ۲۰۲۱ اعلام شد در ماه مارس گذشته پرده از برنامه‌هایی برای تحویل ناوگانی از زیردریایی‌های هسته‌ای به استرالیا برداشت و بسیاری این اقدام را به منظور مقابله با نفوذ چین در آسیا-اقیانوسیه تلقی کرده‌اند.

چین در آن زمان واکنش تندی به این برنامه‌ها نشان داد و اخیراً هر گونه گفت‌وگوی این گروه درباره گسترش بالقوه آن برای شامل کردن نیوزیلند و ژاپن را محکوم کرده است.

مائو نینگ سخنگوی وزارت خارجه روز ۹ آوریل گفت پیوستن ژاپن به این گروه باعث «تضعیف صلح و ثبات منطقه‌ای و جهانی» خواهد شد.

او همچنین به «تاریخ اخیر تجاوز نظامی» ژاپن اشاره کرد و گفت که این بدین معناست که هر تحول نظامی «برای همسایگان آسیایی‌اش باعث نگرانی عمیق خواهد بود».

موضوع سابقه نظامی ژاپن هنوز هم برای بسیاری در چین حساسیت‌زاست. ارتش امپراتوری ژاپن در جریان جنگ جهانی دوم مرتکب فجایعی در سراسر چین شد که بسیاری معتقدند هنوز به قدر کافی به خاطر آن عذرخواهی نشده است.

ژاپن در قانون اساسی پس از جنگ‌ خود را متعهد به یک سیاست دفاعی صلح‌ آمیز کرد.

مائو نینگ به توکیو هشدار داد که هر تلاشی برای دور شدن از این صلح‌گرایی باب «جریحه‌دار کردن جدی احساسات» مردم و کشورهایی را باز خواهد کرد که در جنگ جهانی دوم از ژاپن آسیب دیدند.

او به طور جداگانه همچنین پس از اینکه یک دیپلمات ارشد آمریکا به این موضوع اشاره کرد، علیه هر گونه نقش بالقوه‌ای که آکوس ممکن است در تنگه تایوان ایفا کند، هشدار داد.

او همچنین تأکید بیشتری بر نقش آمریکا کرد و گفت که آمریکا با شدت بخشیدن به درگیری‌های منطقه‌ای «می‌کوشد برای خود متحد فراهم کند».

سخنگوی وزارت خارجه چین گفت این اقدام نشانگر «ذهنیت جنگ سرد» است و کشورهای بیرونی «حق دخالت» بر سر تایوان را که چین آن را خاک خود قلمداد می‌کند، ندارند.

روباه‌ها و ببرها

رسانه‌های حکومتی همچنین چندین مطلب را درباره افزایش همکاری واشنگتن با ژاپن و سایر شرکای منطقه‌ای منتشر کرده‌اند.

اولین همایش سه‌جانبه میان واشنگتن، توکیو و مانیل امروز ۱۱ آوریل برگزار خواهد شد و فردیناند مارکوس جونیور رئیس‌جمهور فیلیپین نیز به آمریکا سفر خواهد کرد.

بنا به گزارش‌ها انتظار می‌رود که این سه کشور اولین مانور دریایی مشترک خود را اعلام کنند.

ارگان انگليسی‌زبان حزب کمونیست چین موسوم به چاینا دیلی می‌گوید که پیوستن توکیو به یک همکاری نظامی «ارتقاء یافته» با آمریکا «بسیار فراتر از هدف ’دفاع از ژاپن‘ است». این رسانه می‌گوید که افزودن توانایی‌های تهاجمی «تغییر کیفی» در اتحاد آن‌ها خواهد بود.

این رسانه همچنین افزود که ژاپن حالا امیدوار است که با کمک واشنگتن تبدیل به قدرتی نظامی شود و «یک اصل دیگر را نیز پس از تخطی از قانون اساسی صلح‌گرای‌اش نقض کرده است».

چاینا دیلی این تحول را «جعبه پاندورا» نامیده است و هشدار داده است که ژاپن ممکن است تجاوز تاریخی‌اش را تکرار کند.

جعبه پاندورا در داستان‌های اسطوره‌ای به جعبه‌ای اطلاق می‌شود که در آن تمامی بلایای بشری نهفته است.

گلوبال تایمز در نسخه انگليسی‌زبان‌اش گسترش بالقوه آکوس را «هشداردهنده» قلمداد کرده است و از تحلیل‌گران نقل کرده است که این نشانه تغییر این گروه به یک «ناتوی آسیایی» است.

این رسانه از یک فرد دانشگاهی نقل کرده است که دعوت واشنگتن از کشورهای دیگری از قبیل کره جنوبی و فیلیپین به عضویت در این «حلقه کوچک به رهبری آمریکا» به منظور «حفظ سلطه‌اش» انجام می‌شود.

فردی دیگر هشدار داده است که ورود ژاپن به آکوس می‌تواند باعث «شکل گرفتن نظامی‌گری» در آن‌جا شود.

اما یک فرد دانشگاهی از دانشگاه لیائونینگ اهمیت ائتلاف آمریکا-فیلیپین-ژاپن را جدی تلقی نکرد و گفت که «آرزواندیشی» است که چنین گروه کوچکی بتواند «چین را مهار و سرکوب کند».

چن یانگ متخصص ژاپن در مطلبی که در گوان‌چا رسانه‌ ملی‌گرای مرتبط با حکومت نوشته است می‌گوید که ارتقاء همکاری میان این سه کشور ناگزیر بود ولی «کوتاه‌مدت» خواهد بود چون ژاپن و فیلیپین هر دو بیش از آن‌که چیزی به دست بیاورند ضرر خواهند کرد.

او می‌گوید «حقیقت نهفته» پشت سفر کیشیدا تمایل به تقویت میزان محبوبیت اندکش در داخل کشور است.

اما مارکوس به تعبیری چینی فقط «روباهی است که از قدرت ببر بهره‌برداری می‌کند» که اشاره به این است که مانیل متکی به متحدی قوی – آمریکا – برای قلدری در برابر بقیه است.

آژانس خبری مرکزی مرتبط با دولت تایوان به نقل از ناظرانی که اسم آن‌ها برده نشده است گفته است که آمریکا امیدوار است فیلیپین را وارد «مدار راهبردی»اش کند و گفته است که این کار باعث می‌شود بتواند «تمهیداتی برای قضیه تایوان فراهم کند» و اشاره کرده است که واشنگتن اگر منابع نظامی بیشتری در منطقه داشته باشد می‌تواند سریع‌تر واکنش نشان دهد.