سیمان و طرح کاشی آبی؛ مرمت دو بنای تاریخی در جنوب تهران انتقادها را برانگیخت
انتشار تصاویری از مرمت سوالبرانگیز سردر یک خانه تاریخی در محله عودلاجان و آنچه کاشیکاری دیوار محوطه برج طغرل در شهر ری به نظر میرسد، واکنش کاربران شبکههای اجتماعی را در پی داشت.
ویدیوی مربوط به تخریب سردر خانه قجری در محله عودلاجان را وحید شهاب، کارشناس گردشگری، منتشر کرده است. در این ویدیو مرمت سردر این خانه قدیمی توسط شهرداری منطقه ۱۲ تهران با استفاده از سیمان به تصویر کشیده شده است. این خانه در نقشه «موسیو کرشیش»، معلم اتریشی مدرسه دارالفنون، که در سال ۱۲۳۷ تهیه شده، به نام میرزا نبیخان ثبت شده است.
آقای شهاب در توضیح این ویدیو اشاره کرده که اواخر تیرماه امسال ویدیوی دیگری از این سردر تاریخی منتشر کرده و از زیبایی آن نوشته بود، و اینچنین ادامه داده است: «اما متاسفانه به یک ماه نکشید که مطلع شدم شهرداری منطقه دوازده تهران دستور نوسازی دیواره کناری این سردر و قسمتی از آن را داده است، تا برای همیشه آن جداره تاریخی زیبا که گره در گذشته این مرز و بوم داشت، زیر سردترین و بی روحترین مصالح معماری جهان یعنی سیمان مدفون شود.»
او شرح خود بر این ویدیو را با طرح چند پرسش به پایان رسانده است: «ناظران میراثفرهنگی شهر تهران تا چه زمانی میخواهند در خواب غفلت باشند؟ آیا این افتضاح شهری با نظارت سازمان زیباسازی به انجام رسیده یا کارشناسان آنها هم بیخبرند؟»
به گفته کارشناسان، عودلاجان از محلههای اعياننشين شهر تهران در دوره قاجار بوده است. کاخ گلستان، باغ نظامالدوله، باغ ملکالشعرا بهار، خانه سید حسن مدرس، مسجد مدرسه میرزا ابوالحسن معمار باشی، تیمچه اکبریان و بنای مسعودیه در اين منطقه جای گرفتهاند.
این محله در سال ۱۳۸۵ بهعنوان سومين بافت تاريخی ارزشمند تهران در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد و هرگونه ساختوسازی در آن باید با اجازه و نظارت سازمان ميراث فرهنگی اتفاق بيفتد.
کاشیهای آبی بر دیوار محوطه برج طغرل
همزمان، مرجان حاجیرحیمی، مسئول روابط عمومی کمیته ملی موزهها (ایکوم ایران)، با انتشار چند عکس از کاشیکاری دیوار برج طغرل (مربوط به دوره سلجوقی) در شهر ری خبر داد. خانم حاجیرحیمی در شرح این عکسها نوشت: «در هیچ دوره تاریخی سابقه نداشته دیوار بنایی طرح کاشی شود. مگه گرمابه است؟ حتی حمام ها هم دیوار با طرح کاشی نداشتند.»
در همین رابطه، هستی پودفروش، خبرنگار و کارشناس میراث فرهنگی، به بیبیسی فارسی گفت: «در دیواره بیرونی برج طغرل به جای مداخله با حمله فاحش و مستقیم به اثر تاریخی مواجهایم. مشخص است که مرمتگران (اگر بشود نام مرمتگر روی آنها گذاشت) با اصول معماری دوره سلجوقی و اصالت بنای برج طغرل هیچ آشنایی ندارند.»
گزیدهای از مهمترین خبرها، گزارشهای میدانی و گفتوگوهای اختصاصی را هر هفته در ایمیل خود دریافت کنید.
اینجا مشترک شوید
پایان % title %
خانم پودفروش با اشاره به اینکه در سالهای اخیر «ادارههای میراث فرهنگی استانها کار مرمت را به شرکتهای پیمانکاری ساختمانی میسپارند که هیچ تجربه و تخصصی در زمینه مرمت ندارند»، یادآوری کرد که «سال گذشته در حالی که رطوبت یکی از عوامل مهم آسیب دیدگی بنا بود، کارشناسان میراث فرهنگی اعلام کردند که کارگران مرمت آب روی آجرهای ۸۰۰ ساله برج میپاشند و باعث نفوذ آب به بنا و در نتیجه تخریب آن میشوند.»
حمیدرضا صارمی، معاون شهرداری تهران، در دفاع از آنچه در اطراف برج طغرل انجام شده به خبرگزاری فارس گفته است که «دیوار طغرل رنگ آمیزی شده نه کاشیکاری.»
آقای صارمی گفته است که سال گذشته بر دیوار سفیدرنگ اطراف محوطه تبلیغات نصب و یادگاری نوشته میشد و «شهرداری تصمیم گرفت از یک رنگ خاص در این مکان استفاده کند تا دیگر مطلبی روی این دیوار تاریخی نوشته نشود.»
برج طغرل در ری بنایی با ارتفاع حدودا ۲۰ متر و متعلق به دوران سلجوقی (قرن پنجم و ششم خورشیدی) است. برخی این برج آجری را ساعتی خورشیدی میدانند که سایه روی کنگرههای گرداگردش نشان میداده چه موقعی از روز است.
