سازمان دیده‌بان حقوق بشر: طالبان به روند آموزش پسران در افغانستان به شدت آسیب زده‌اند

سازمان دیده‌بان حقوق بشردر گزارشی تازه گفته است درحالی‌که طالبان برای ممانعت از آموزش متوسطه و عالی دختران و زنان با محکومیت بین‌المللی روبرو شده‌اند، اما توجه اندکی به زیان‌هایی که آنها به آموزش پسران وارد کرده‌اند، صورت گرفته است.

دیده‌بان حقوق بشر در این گزارش نوشته است که «کیفیت آموزش در مدارس پسرانه تحت حاکمیت طالبان به شدت افت کرده است».

دیده‌بان حقوق بشر افزوده که طالبان معلمان زن را از تدریس پسران محروم کرده‌ و به جای آن‌ها آموزگاران مرد «فاقد صلاحیت» را معرفی کرده‌اند که روی آموزش پسران تاثیر نامطلوب گذاشته است.

این نهاد مدعی است که مجازات پسران در مکاتب/مدارس در افغانستان تحت حاکمیت طالبان نیز بیشتر شده است.

نزدیکان یک پسر دانش‌آموز در مزار شریف به ‌بی‌بی‌سی گفته‌اند که پسر شش ساله آن‌ها گفته است که معلمان یک مکتب/مدرسه در این ولایت آن‌ها را هر روز لت و کوب می‌کنند.

این خانم گفت که پسرشان را به زور وادار می‌کنند تا به مکتب برود، زیرا او از بیم شکنجه معلمان نمی‌خواهد به مکتب برود.

دیده‌بان حقوق بشر گفته است که با پسران و والدین پسران در ۸ ولایت از ۳۴ ولایت افغانستان مصاحبه کرده است و به وخامت نگران‌کننده دسترسی پسران به آموزش و کیفیت آموزش آن‌ها پی برده است.

در این گزارش آمده است: «این نه تنها پیامدهای جدی برای آن‌ها و خانواده‌هایشان دارد، بلکه برای آینده کشور، از جمله در رابطه با حقوق زنان و به طور کلی حقوق بشر در افغانستان، نیز پیامدهای جدی دارد».

در همین حال در شماری از ویدیوهایی که به طور خصوصی از سوی دانش‌آموزان مدارس در افغانستان در شبکه‌های اجتماعی همرسانی شده است، دیده می‌شود که معلمان مرد بچه‌های کوچک و نوجوان را به شدت با چوب و سیلی می‌زنند.

در این ویدیوها دیده می‌شود که این پسران گریه و ناله می‌کنند و هم‌کلاسی‌های آن‌ها با نگرانی و وحشت این صحنه‌ها را تماشا می‌کنند.

ذبیح الله مجاهد، سخنگوی گروه طالبان، ضمن رد این گزارش دیده‌بان حقوق بشر، گفته است که حکومت آن‌ها «به معارف و تحصیلات عالی توجه زیاد کرده و بودجه زیادی هم به آن اختصاص داده است». او افزوده که حتی در مکان‌هایی که قبلا مدرسه نبود طالبان مدرسه ایجاد کرده و «معلمان تخصصی» را به کار گماشته‌اند.

فرهنگ لت و کوب دانش‌آموزان در مدرسه‌های دولتی و خصوصی در این کشور از گذشته‌ها نیز وجود داشته است که همواره باعث شکایت برخی والدین شده است.

ضرب و شتم کودکان و جوانان دانش‌آموز در کشورهای پیشرفته جرم تلقی می‌شود و نهادهای حقوق بشری آن‌ را نقض حقوق کودکان و حقوق بشری می‌خوانند.

در همین حال شماری از دانش‌اموزان از کمبود کتاب و مواد درسی در مکاتب خصوصی و دولتی افغانستان نیز شکایت دارند. کمبود آموزگار و پرداخت نشدن حقوق ماهانه آموزگاران به موقع از دیگر مسایلی است که در افت سطح آموزش در مدرسه‌های افغانستان به قول منابع آگاه تاثیر داشته است.

در گزارش نهاد دیده‌بان حقوق بشر آمده است که «بسیاری از پسران قبلاً توسط معلمان زن تدریس می‌شدند. طالبان زنان را از تدریس به پسران منع کرده است، معلمان زن را از شغل خود محروم کرده و اغلب معلمان مرد را جایگزین آن‌ها کرده است که ظرفیت مسلکی ندارند یا گاهی اوقات اصلاً معلمی ندارند. به قول این نهاد والدین و دانش‌آموزان می‌گویند که تنبیه بدنی که از دیرباز مشکلی در مدارس افغانستان بوده است، به طور فزاینده‌ای رایج شده است.

گروه طالبان از زمان تصرف قدرت بیش از دو سال پیش، آموزش دختران دانش‌آموز بالاتر از کلاس ششم را به طور رسمی ممنوع کرده‌اند و در ماه فبروری/فوریه سال ۲۰۲۲ هم تحصیل دختران در دانشگاه‌ها را با فرمان‌هایی قدغن کردند.

مقامات طالبان هر چند گفته‌اند که با مساعد شدن فضای مناسب این روند از سر گرفته خواهد شد. روندی که بیش از دو سال است با انتقادهای گسترده بین‌المللی مواجه بوده و هنوز ادامه دارد.

ملاله یوسف‌زی: جهان بداند که در افغانستان تحت کنترل طالبان آپارتاید جنسیتی حاکم است

در همین حال ملاله یوسف‌زی، برنده جایزه صلح نوبل، می‌گوید که حکومت طالبان در افغانستان «دختر بودن را غیرقانونی» کرده است.

او خواستار آن شده است تا جهان موجودیت «آپارتاید جنسیتی» و «جنایت علیه بشریت» در افغانستان را به رسمیت بشناسد.

این فعال آموزش دختران در سخنرانی به مناسبت دهمین سالگرد درگذشت نلسون ماندلا، نخستین رئیس‌جمهوری آفریقای جنوبی، گفت: «طالبان دختر بودن را غیرقانونی کرده‌اند و این کار اثرات منفی را به بار می‌آورد.»

او تاکید کرد که چگونه دختران در افغانستان که از تحصیل محروم شده‌اند، «افسردگی را تجربه می‌کنند، به مواد مخدر روی می‌آورند و اقدام به خودکشی می‌کنند».

خانم یوسف‌زی سخنران اصلی مراسم سالانه بنیاد ماندلا برای بزرگداشت نماد ضدآپارتاید در ژوهانسبورگ در آفریقای جنوبی بود.

او پس از انتقاد شدید از آنچه که «بمباران ناعادلانه غزه» توسط اسرائیل از زمان حملات بی‌سابقه حماس در ۷ اکتبر خواند، گفت که بحران‌های غزه، اوکراین و سودان توجه را از رفتارهای طالبان با زنان و دختران در افغانستان منحرف کرده است.

ملاله وقتی ۱۵ سال داشت به دلیل تلاش برای تحصیل دختران هدف تیراندازی گروه طالبان پاکستانی قرار گرفت.

او در سخنرانی خود گفت: «اولین الزام ما این است که رژیم کنونی طالبان در افغانستان را آنطور که واقعا هست بنامیم و این یک آپارتاید جنسیتی است.»

از زمانی که رهبران طالبان قدرت را در آگوست/ اوت ۲۰۲۱ به دست گرفتند، دسترسی دختران و زنان به تحصیل و کار در افغانستان ممنوع شده است.

همچنین ورود دختران و زنان به پارک‌ها، نمایشگاه‌ها و سالن‌های ورزشی ممنوع است.

ملاله یوسف‌زی گفت: «آپارتاید جنسیتی هنوز به صراحت تدوین نشده است و ما در حال حاضر فرصتی برای انجام این کار داریم.»

ملاله، هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه سابق آمریکا، و دیگر فعالان برجسته در حال مبارزه برای کشورهای عضو سازمان ملل برای اصلاح پیش‌نویس معاهده «جنایات علیه بشریت» به منظور گنجاندن تبعیض جنسیتی (آپارتاید جنسیتی) در آن هستند