هاکان فیدان، وزیر خارجه‌ای که «حرف نمی‌زند»

بخش مانیتورینگ بی‌بی‌سی

هاکان فیدان رئیس سابق دستگاه امنیتی ترکیه از زمان انتصابش به عنوان وزیر خارجه حضور کم سر و صدایی در رسانه‌ها داشته است.

هنوز هیچ رسانه‌ای با او مصاحبه نکرده است و خودش هم کاربر فعال هیچ یک از حساب‌های شبکه‌های اجتماعی‌اش نيست.

موضع او تفاوت آشکاری با مولود چاووش‌اوغلو، سلف او، دارد که خیلی اوقات مصاحبه می‌کرد و حضور آنلاین پررنگی داشت.

حتی صدای فیدان را شمار اندکی از مردم ترکیه پیش از انتصابش به عنوان وزیر شنیده بودند هر چند نام او به عنوان رئیس دستگاه جاسوسی بلندآوازه بود.

هاکان فیدان وزیر خارجه ترکیه از سوم ژوئن امسال وزیر امور خارجه ترکیه بوده و پیش از این از سال ۲۰۰۹ رئیس سازمان اطلاعات ملی ترکیه (میت) بوده است.

پس از انتصاب او به سمت وزارت خارجه بسیاری از ناظران خاطرنشان کردند که حتی صدای او را تا روز ۵ ژوئن که مراسم انتقال وزارت انجام شد، نشنیده بودند. او در هفته‌های پس از انتصاب نیز حضور علنی کمرنگی داشته است.

فیدان اولین بار روز ۶ ژوئن يک حساب کاربری در توییتر باز کرد. اما تا روز ‍۱۸ ژوئیه او فقط ۹ توییت در آن منتشر کرده است، از جمله شامل تسلیت به سربازان ترک که در عملیات‌ کشته شده‌اند و پیام‌هایی به مناسبت‌هایی مثل کشتار سربرنيتسا و سالگرد کودتای نافرجام سال ۲۰۱۶.

او همچنین روز ۲۸ ژوئن در توییتر حادثه قرآن‌سوزی را در سوئد محکوم کرد. تنها کنفرانس زنده مطبوعاتی فیدان تا کنون روز ۴ ژوئیه در آنکارا برگزار شد که در کنار ایمن الصفدی وزیر خارجه اردن بود که از این کشور دیدار می‌کرد. در عین حال، فیدان هنوز با هیچ رسانه محلی یا بین‌المللی از زمان انتصابش مصاحبه نکرده است.

این عدم حضور رسانه‌ای تفاوت آشکاری با مشی مولود چاووش‌اوغلو متصدی سابق این سمت دارد که ۸ سال در این منصب بود و نفر دومی است که طولانی‌ترین دوره را در تاریخ سیاست ترکیه داشته است.

چاووش‌اوغلو مرتب در مصاحبه‌ با رسانه حکومتی تی آر تی خبر و شبکه‌های خبری خصوصی و همچنین کنفرانس‌های خبری حضور پیدا می‌کرد.

او حضور فعالی در رسانه‌های اجتماعی نیز داشت و خیلی اوقات نظرهای‌اش را می‌‌نوشت و مطالبی را درباره سفرهای‌اش و تعاملات‌اش با همتایان خود و سایر مسئولان داخلی و خارجی منتشر می‌کرد.

حضور کمرنگ عمومی در عین دیپلماسی پرمشغله

فیدان به رغم دیپلماسی عمومی و حضورهای رسانه‌ای‌ کمرنگ‌اش، روابط دیپلماتیک بسیار تنگاتنگی با همتايان‌اش از جمله آنتونی بلینکن وزیر خارجه آمریکا و سرگی لاوروف وزیر خارجه روسیه داشته است.

تماس با بلینکن و لاوروف نشانگر تحرک دیپلماتیک سنگین حول تقاضای سوئد برای عضویت در ناتو است و همچنین معامله غلات دریای سیاه و جنگ در اوکراین.

فیدان نخستین جلسه رو در روی خود را با بلینکن در حاشیه کنفرانس بازسازی اوکراین در روز ۲۱ ژوئن در لندن داشت که نخستین سفر او به خارج از کشور پس از تصدی وزارت بود.

وب‌سایت خبری مستقل سربستیت روز ۱۰ ژوئیه متذکر شد که فیدان و بلینکن پس از دیدار نخست، چهار مرتبه با هم تلفنی صحبت کرده بودند.

فیدان همچنین روزهای ۲۶ و ۲۷ ژوئن از مونته‌نگرو، روزهای ۵ و ۶ ژوئیه از جمهوری آذربایجان، روزهای ۱۵ و ۱۶ ژوئیه از مالزی دیدار کرد و همچنین در جلسه سه‌جانبه ترکیه، سوئد و فنلاند در مقر ناتو در بروکسل در روز ۶ ژوئیه حاضر شد و همچنین در جلسه انجمن کشورهای جنوب شرق آسیا در اندونزی در روزهای ۱۳ تا ۱۵ ژوئیه شرکت کرد.

هنوز حضور کمرنگ رسانه‌ای فیدان اسباب اظهارنظرهای مهمی در ترکیه نشده است. اما، بعضی از کاربران رسانه‌های اجتماعی گفته‌اند که سبک او ممکن است نشان فاصله گرفتن از سبک چاووش‌اوغلو بلافاصله پس از انتصابش باشد.

کاربری در انجمن مشهور بحث و گفت‌وگوی اکسی سوزلوک او را «نخستین وزیر خارجه»ای توصيف می‌کند که «حرف نمی‌زند».

کاربر دیگری پس از مراسم تحویل سمت گفته است «خدا را شکر که صدای‌اش را شنيدیم» که اشاره داشت به اینکه عده کمی پیش از انتصاب او به وزارت حرف زدن‌اش را شنیده بودند.