پرسپولیس و استقلال؛ زنان پس از چهار دهه داربی را از نزدیک می‌بینند؟

«پرسپولیس و استقلال با تماشاگران زن»؛ عنوانی که شاید برای حضور محدود سه هزار زن در دورترین نقاط ورزشگاه آزادی، اغراق‌ شده است. چنین حضور کم و نامطمئنی اما همین که مجوز شورای تأمین را بدست آورده، به اتفاقی تاریخی پس از روی کار آمدن جمهوری اسلامی تبدیل می‌شود.

تا زمانی که روز پنج‌شنبه‌ (۲۳ آذر / ۱۴ دسامبر)، درهای ورزشگاه آزادی به روی زنان باز نشود و آن‌ها در جایگاه‌های مقرر شده ننشینند هم نمی‌توان با اطمینان از حضور همین تعداد محدود در داربی صد و دوم پایتخت حرف زد.

تجربه تصمیم‌های ناگهانی برای جلوگیری از حضور زنان در ورزشگاه، بعد از صدور مجوزهای لازم در مسابقه‌ای مثل بازی تیم‌‌های ملی ایران مقابل لبنان، همیشه گزینه تغییر نظر مسئولان برای بازگشایی درها به روی زنان را محتمل می‌سازد.

آنچه تا کنون قطعی شده این است که از ۴۶ هزار بلیتی که برای داربی ۱۰۲ پایتخت به فروش می‌رسند، ۳ هزار بلیت به زنان اختصاص داده شده است. قرار است زنان استقلالی در جایگاه‌های ۶، ۷ و ۸ و زنان پرسپولیسی در جایگاه‌های ۳۰، ۳۱ و ۳۲ طبقه دوم ورزشگاه آزادی مستقر شوند.

طبق اعلام سایت سازمان لیگ فوتبال ایران، محل ورود زنان تماشاگر از پارکینگ واقع در ضلع غربی (اصلی) است. در حالی که هواداران پرسپولیس از ورودی غربی ورزشگاه و هواداران استقلال از ورودی شرقی وارد ورزشگاه آزادی خواهند شد.

دردسرهای خرید بلیت داربی برای زنان

بلیت‌فروشی داربی ۱۰۲، مثل سایر بازی‌های استقلال و پرسپولیس حواشی‌ خاص خود را دارد؛ از بازار سیاهی که همیشه دردسرساز می‌شود تا ناهماهنگی‌ درباره ساعت شروع بلیت‌فروشی و نحوه خرید بلیت برای زنان.

با اینکه از روز دوشنبه، سایت‌های خبری از شروع بلیت‌فروشی از ساعت ۱۸ روز سه‌شنبه (۲۱ آذر، ۱۲ دسامبر) خبر داده بودند اما بلیت‌فروشی ۳ ساعت زودتر و در ساعت ۱۵ شروع شد. آن هم در شرایطی که به گفته افرادی که اقدام که به خرید بلیت کرده بودند و همچنین به گزارش خبرگزاری تسنیم، سامانه بلیت‌فروشی رسمی مسابقات در دقایق نخست با کندی و اختلال همراه بود.

اتفاق عجیب اما این بود که این بار بازار سیاه فروش بلیت داربی، پیش از باز شدن سامانه بلیت‌فروشی به راه افتاده بود. تسنیم در گزارشی در همین رابطه نوشته بود: «قیمت بلیت در دو آگهی زیر ۵۰۰ و ۲۹۹ هزار تومان درج شده است. جالب اینکه در توضیح این موضوع نوشته شده که بلیت‌ به کد ملی هوادار ثبت می‌شود و هم برای استقلال موجود است و هم برای پرسپولیس.» البته که این رقم‌ها تا ساعت‌های منتهی به داربی تا چند میلیون تومان هم افزایش خواهد داشت.

شروع بلیت‌فروشی ۳ ساعت زودتر از ساعت اعلام شده و همچنین بازارسیاه بلیت داربی پیش از باز شدن سامانه بلیت‌فروشی، بار دیگر موضوع گزینشی بودن تماشاگران زن را در فضای مجازی مطرح کرده است.

بسیاری‌ از کاربران زن در فضای مجازی از تجربه ناکام خود در خرید بلیت برای داربی گفته‌اند و آن‌ها که موفق شده‌اند بلیت تهیه کنند، گفته‌اند که این فرآیند برای آن‌ها با کندی و به سختی پیش رفته است. علاوه بر این انتقادهایی به سهمیه‌های اختصاص داده شده به بازیکنان دو تیم از ۳ هزار بلیت اختصاص داده شده به زنان هم مطرح شده است.

فدراسیون فوتبال همیشه سهمیه‌ای از بلیت‌ها را به خانواده بازیکنان و فوتبالی‌ها اختصاص می‌دهد و با توجه به کندی اینترنت در ایران و اختلالات همیشگی سامانه بلیت‌فروشی، از بلیت‌های باقی‌مانده که در سامانه به فروش می‌رسند، تعداد بسیار محدودی سهم زنانی می‌شود که با روند معمولی اقدام به خرید بلیت می‌کنند. شاید به همین دلیل مجوز برای تعداد بیشتری از زنان داده نشده است تا حتی‌المقدور تماشاگران زن، کنترل شده باشند.

داربی با حضور زنان برگزار می‌‌شود؟

از فصل گذشته که پس از مدت‌ها فشار فیفا و کنفدراسیون فوتبال آسیا، مجوز حضور زنان در ورزشگاه‌ها برای تماشای بازی‌های لیگ صادر می‌شود، حضور زنان در داربی میسر نشده است. یا بازی بدون تماشاگر برگزار شده یا موضوعاتی مانند تعمیر طبقه دوم ورزشگاه و مسائلی این چنینی، بهانه‌هایی شده تا از ورود زنان به ورزشگاه جلوگیری شود.

با توجه به اینکه بارها پیش آمده که به رغم صدور مجوز شورای تأمین از ورود زنان به ورزشگاه جلوگیری شده است، این بار هم تا آخرین لحظه نمی‌توان با اطمینان از ورود بی‌دردسر زنان به ورزشگاه در داربی ۱۰۲ مطمئن بود.

تازه‌ترین نمونه این اتفاق هم تجربه ناخوشایند و حواشی حضور زنان در بازی پرسپولیس مقابل الدحیل قطر است که ۱۴ آذر (۵ دسامبر) برگزار شد. در این بازی به رغم مجوز صادر شده و بلیت‌فروشی انجام شده اما از ورود تعداد زیادی از زنانی که بلیت داشتند تا پایان نیمه اول جلوگیری شد.

روزنامه شرق در بخشی از گزارش خود درباره اتفاقاتی که برای تماشاگران زن این بازی رخ داده نوشت: «دوباره تعداد زیادی از زنان را به بهانه‌ای به استادیوم راه نمی‌دهند. مأموران زن و مرد زنجیره‌ای انسانی جلوی ورودی شماره دو ورزشگاه آزادی تشکیل داده‌اند و سدی مقابل پیشروی زنان شده‌اند.»

روزنامه شرق در این گزارش که شرح مفصلی است از مناقشات میان مأموران و تماشاگران زن در طول مدت زمان برگزاری بازی پرسپولیس - الدحیل، نوشته که چطور زن‌هایی که بلیت در دست داشتند، بدون هیچ دلیل قانع‌کننده‌ای تا پایان نیمه اول پشت درهای بسته نگه داشته شدند و در نهایت هم کار به درگیری و ایجاد تنش کشیده شد.

اتفاقی که حالا برای زن‌هایی که می‌خواهند داربی را در ورزشگاه ببینند، قابل پیش‌بینی است.

به خصوص که بازی پرسپولیس - الدحیل، بار اولی نبوده که چنین اتفاقاتی پشت در ورودی ورزشگاه برای زنان رخ می‌دهد. حتی اگر از فاجعه‌ای که در مشهد در حین برگزاری بازی ایران - لبنان، رخ داد هم بگذریم، باز هم بازی‌های بسیاری در رده ملی و باشگاهی بوده‌اند که زنان به رغم تهیه بلیت، برای تماشای آن‌ها با مشکل مواجه بوده‌اند.

۹ فروردین ۱۴۰۱ (۲۹ مارس ۲۰۲۲)، زنانی که بعد از تهیه بلیت برای تماشای بازی ایران - لبنان در مشهد به ورزشگاه رفته بودند، پشت در با ممانعت مأموران مواجه شدند و اعتراض‌شان با گاز اشک‌آور پاسخ داده شد. فدراسیون فوتبال گرچه در بیانیه‌ای مدعی شد که این افراد از مرکز غیرمعتبری بلیت خریده بودند و بلیتی برای این بازی برای زنان فروخته نشده اما آثار ناهماهنگی‌ بین فدراسیون فوتبال، وزارت ورزش و تندروهای مذهبی مشهد تا مدت‌ها باقی ماند.

حالا هم در آستانه داربی ۱۰۲، این احتمال وجود دارد که با توجه به ازدحام هواداران، هواداران زن با دردسرهایی وارد ورزشگاه شوند، البته اگر در آخرین لحظات تصمیم برای حضور آن‌ها از سوی مقامات بالاتر تغییر نکند.

زنانی که همچنان می‌جنگند

مروری بر آنچه در مسیر تلاش زنان برای حضور در ورزشگاه‌ها برای تماشای فوتبال مردان گذشته، گویای سختی‌ها و دردسرهای بسیاری است. از زمانی که یک گروه ۲۰ نفره از زنان به امید تماشای بازی ایران - آلمان در سال ۱۳۸۳ راهی ورزشگاه آزادی شدند و ناکام برگشتند تا روزهایی که زنان در هر داربی پشت در ورزشگاه در حسرت باز شدن درها نشستند و دستگیر شدند.

همه این اتفاق‌ها یادآور مسیری است که زنان برای نشستن روی سکوهای آزادی و تشویق تیم محبوب خود طی کرده‌اند. تلاشی که همچنان ادامه دارد.

تماشای داربی ۱۰۲ برای زنانی که بالاخره از سد درهای آزادی بگذرند، حسرتی است که سال‌ها در دل هواداران زن دو آتشه استقلال و پرسپولیس مانده بود و حالا به مدد فشارهای فیفا بر فدراسیون فوتبال به طور محدود و بی‌کیفیت در دسترس قرار گرفته است.

جایی دور از زمین فوتبال در طبقه دوم برای تعداد محدودی که به سختی موفق به تهیه بلیت شده‌اند البته چیزی نیست که استانداردهای فیفا می‌گوید اما این زنان همچنان کوتاه نمی‌آیند و مأیوس نمی‌شوند.