واکنش‌های بین‌المللی به ممنوعیت تحصیل زنان در موسسه‌های علوم پزشکی: افغانستان با کمبود شدید کادر پزشکی زن مواجه خواهد شد

ممنوعیت تحصیل دختران و زنان افغان در رشته‌های علوم پزشکی در افغانستان واکنش‌های گسترده کشورها و سازمان‌های بین‌المللی را در پی داشته است.

آن‌ها ابراز نگرانی شدید کرده‌اند که کمبود کادر‌های پزشکی زنان و دختران را از دسترسی به خدمات بهداشتی محروم می‌کند‌.

رابینا شامداسانی، سخنگوی کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل گفته است که «این تصمیم به طور جدی تبعیض‌آمیز و کوتاه‌نگرانه است که زندگی زنان و دختران را از چند جهت به خطر می‌اندازد. در حالی‌که دسترسی زنان افغان به ماماها/قابله‌ها و پزشکان زن همین اکنون هم ناکافی است و این اقدام جدید بحران را جدی‌تر خواهد کرد.»

سازمان بین‌المللی پزشکان بدون مرز، با انتشار یک بیانیه جدید در افغانستان گفته است که با در نظرداشت تفکیک مراکز بهداشتی برای زنان و مردان از سوی حاکمیت طالبان «این اقدام خطرات جدی را به نظام بهداشتی و به ویژه در مورد زنان و دختران به همراه خواهد داشت.»

میکائل لو‌پاه، نماینده سازمان پزشکان بدون مرز در افغانستان هم می‌گوید: «بدون کارکنان بهداشت زن آموزش‌دیده، هیچ سیستم بهداشتی در افغانستان وجود ندارد. سازمان پزشکان بدون مرز گفته است‌۵۰ درصد از کادر پزشکی ما زنان هستند. تصمیم به منع تحصیل زنان در مؤسسات پزشکی، آن‌ها را نه تنها از آموزش، بلکه از ارائه بی‌طرفانه خدمات بهداشتی هم محروم خواهد کرد.»

به گفته مسئولان این نهاد، «نیازهای پزشکی در افغانستان بسیار زیاد است و برای پاسخگویی به این نیازها، باید تعداد بیشتری از کارکنان پزشکی زن آموزش ببینند.»

میکائل لو‌پاه گفته است که «اگر هیچ دختری نتواند به دبیرستان برود و هیچ زنی نتواند وارد دانشگاه یا مؤسسات پزشکی شود، متخصصان بهداشت زن آینده از کجا خواهند آمد و چه کسی به زنان افغان در هنگام آسیب‌پذیرترین لحظات آن‌ه، ا رسیدگی خواهد کرد؟»

همزمان اتحادیه اروپا ممنوعیت تحصیل دختران افغان در مراکز آموزشی علوم پزشکی از سوی طالبان را محکوم کرده و آن را نقض حقوق بشر و دسترسی زنان به آموزش خوانده است.

اتحادیه اروپا می‌گوید که این تصمیم یکی از آخرین گام‌ها در ادامه اقداماتی است که تحصیل زنان و دختران افغان را محدود می‌کند در حالی‌که آموزش‌های پزشکی، مانند پرستاری و مامایی، یکی از معدود راه‌هایی بود که زنان و دختران تا حالا می‌توانستند تحصیلات خود را در این رشته‌ها حتی پس از ممنوعیت تحصیل در دانشگاه‌های دیگر ادامه دهند.

انستیتوت‌های پزشکی که شامل رشته‌های قابلگی/مامایی، پرستاری، آزمایشگاه، دندان و داروسازی است، تنها مراکز تحصیلات عالی و نیمه‌عالی بود که دختران در افغانستان پس از بسته شدن دانشگاه‌ها، فرصت تحصیل در آن را داشتند.

بسیاری از دختران پس از محرومیت از تحصیل در رشته‌های دیگر به سراغ این انستیتوت‌ها رفته بودند.

وزارت تحصیلات عالی طالبان در ماه دسامبر سال ۲۰۲۲ تحصیل دختران را در دانشگاه‌های دولتی و خصوصی ممنوع کرده بود.

مارگارت هریس، سخنگوی سازمان بهداشت جهانی هم گفته است که «ممنوعیت زنان و دختران در رشته‌های علوم پزشکی نگرانی‌های جدی را برای دسترسی به متخصصان بهداشت زن و تداوم ارائه خدمات بهداشتی در این کشور در آینده به وجود خواهد آورد.»

خانم هریس افزوده است که «اگر زنان به عنوان کارکنان آموزش نبینند، نرخ مرگ و میر مادران و کودکان در مناطق دورافتاده افغانستان، افزایش خواهد یافت.»

در همین حال برخی از فعالان، افراد سرشناس و ورزشکاران افغان هم از حکومت طالبان خواسته‌اند که در مورد تصمیم اخیر خود بازنگری کند.

راشد خان، کپتان سرشناس تیم کریکت افغانستان در واکنش به این خبر گفته است که آموزش زنان و دختران «جایگاه کلیدی در تعالیم اسلامی دارد و دین اسلام به آموزش علم برای مردان و زنان تأکید می‌کند.»

او در حساب کاربری خود در فیسبوک نوشت: «کمبود شدید پزشکان و پرستاران زن، نگران‌کننده است، زیرا به طور مستقیم بر مراقبت‌های بهداشتی و کرامت زنان تأثیر می‌گذارد. ضروری است که خواهران و مادران ما به مراقبت‌هایی دسترسی داشته باشند که توسط متخصصان پزشکی که واقعاً نیازهای آن‌ها را درک می‌کنند، ارائه شود.»

محمد نبی، بازیکن معروف دیگر تیم کریکت افغانستان هم این تصمیم حکومت طالبان را محکوم کرده است. او نیز تاکید کرده است که «این تصمیم نه تنها به آینده دختران آسیب می‌زند، بلکه به کل کشور و ملت آسیب وارد می‌کند.»

اعضای برجسته تیم کریکت افغانستان در حالی به تصمیم تازه حکومت طالبان واکنش نشان داده‌اند که تیم کریکت آسترالیا یک بار دیگر از مسابقه با تیم کریکت افغانستان که قرار بود چند ماه دیگر برگزار شود، سر باز زده و دلیل آن را سیاست‌های تبعیض آمیز حکومت طالبان در برابر زنان و دختران افغان خوانده است.