پنج برداشت از اجلاس تنوع زیستی سازمان ملل

ویکتوریا گیل، خبرنگار علمی بی بی سی

کشورهای جهان در جریان نشست «کاپ ۱۵» برای حفاظت از تنوع زیستی در زمین به یک توافق تاریخی دست یافتند.

بعد از دو هفته مذاکره، آنچه به طور رسمی به چارچوب تنوع زیستی «مونترآل-کونمینگ» معروف است در ساعات اولیه دوشنبه تصویب شد.

پنج برداشت مهم از کنفرانس به این شرح است:

۳۰ درصد و بالاتر

قول ۳۰ تا ۳۰ از ارکان مهم این توافق است که براساس آن کشورها توافق کردند ۳۰ درصد خشکی ها و دریاها را تا ۲۰۳۰ تحت محافظت قرار دهند.

عدم توافق بر سر این خواسته مهم باعث بی نتیجه ماندن کل مذاکرت می شد.

حتی پیش از شروع نشست در مونترآل بیش از ۱۰۰ کشور آن را امضا کرده بودند.

بنابراین در جریان گفت وگوها زمانی که اشاراتی به تضعیف این تعهد به میان آمد، کشورهای پرچمدار طرح «۳۰ تا ۳۰» فورا واکنش نشان دادند.

زک گولداسمیت، وزیر محیط زیست بریتانیا، در جریان یک کنفرانس خبری گفت: «ما نمی توانیم مونترآل را بدون این تعهد ترک کنیم.»

به علاوه حفاظت از ۳۰ درصد خشکی ها و دریاها برای طبیعت ممکن است فقط یک نقطه شروع باشد.

اسکار سوریا مدیر کارزار غیرانتفاعی «آواز» گفت: «انقراض مذاکره نمی کند - موضع علم روشن است که باید حداقل نیمی از زمین را تا سال ۲۰۳۰ تحت حفاظت قرار دهیم. این متن در مقایسه با وضعیت فعلی گامی به جلوست، اما طبیعت به یک گام عظیم نیاز دارد.»

همتای توافق پاریس

استفان گیلبو، وزیر محیط زیست کانادا، روز دوشنبه به خبرنگاران گفت: «این واقعا لحظه ای تاریخی است همانطور که توافق پاریس این نقش را برای تغییر اقلیم بازی کرد.»

کشورهای جهان در سال ۲۰۱۵ برای اولین بار بر سر هدف مشترکی برای کاهش تصاعد گازهای گلخانه ای توافق کردند که به توافق اقلیمی پاریس معروف است چون در پایتخت فرانسه امضا شد و لحظه ای مهم برای مقابله با گرمایش به حساب می آمد.

اکنون برخی چهره ها مثل آقای گیلبو - کنشگری که سیاستمدار شده - توافق تازه مونترآل را به همان اندازه برای حفاظت از طبیعت مهم می دانند.

اما همه قانع نشده اند. وکلای موسسه خیریه «کلاینت ارت» که برای وضع قوانینی به نفع محیط زیست تلاش می کند گفتند که توافق نهایی «قابل توجه» است اما به اهمیت توافق پاریس نیست.

چین میدان دار می شود

چین در کنار کانادا، کشور میزبان، ریاست نشست را به عهده داشت.

هوانگ رونکیو، رئیس کنفرانس، به نشانه حصول توافق نهایی چکش چوبی را روی میز کوبید، که علیرغم خودداری جمهوری دمکراتیک کنگو در حمایت از توافق بود.

کنگو اعتراض کرد و توافق را غیرقانونی خواند و گفت مغایر مقررات مذاکرات است، اما سازمان ملل این شکایت را رد کرد.

علیرغم این رویداد، چین به خاطر نقش خود در جریان نشست با تمجید روبرو شد.

لی شوئو، مشاور سیاست جهانی گروه صلح سبز چین، گفت که چین از وزن خود برای پیشبرد مذاکرات و پل زدن میان کشورهای ثروتمندتر و فقیرتر استفاده کرد.

او گفت: «نتیجه نشان می دهد که موقعیت کشورها می تواند در جوش دادن پیشرفت جهانی نقش داشته باشد. این یک توافق مهم است که باید چین را برای به عهده گرفتن نقشی بزرگتر در پرچم داری طبیعت در صحنه بین المللی ترغیب کند.»

چهره های سرشناس کجا بودند؟

اجلاس های بزرگ سازمان ملل درباره تغییر اقلیم مانند نشست اقلیمی کاپ ۲۷ در شرم الشیخ مصر معمولا رویدادهای پرستاره است.

غیرعادی نیست اگر بیش از ۱۰۰ رهبر جهان در آنها حضور یابند و با افرادی مثل لئوناردو دی کاپریو معاشرت کنند. اما این موضوع در مونترآل اتفاق نیافتاد.

جیمز کراموِل، هنرپیشه آمریکایی فیلم «ژوراسیک ورلد: فالن کینگدام»، بیرون سالن کنفرانس ظاهر شد و رهبران جهان را به خاطر کم کاری سرزنش کرد.

جاستین ترودو، نخست وزیر کانادا، در مراسم افتتاح نشست حضور داشت و شی جینپینگ رهبر چین از طریق لینک ویدئویی در آن شرکت کرد. اما کم و بیش این وزرا بودند که کار مذاکره را انجام دادند، نه رهبران.

کرِیگ بنِت از موسسه «وایلدلایف تراست» بریتانیا گفت: «برای رسیدن به توافق، رهبران جهان باید آستین ها را بالا بزنند و معاملاتی را انجام دهند که فقط رهبران می توانند به انجام برسانند.»

آیا حق با جونی میچل نبود؟

آخرین نکته را باید به جونی میچل خواننده اختصاص داد.

زمانی که آقای گیلبو برای یک سخنرانی در میان چهره های عالیرتبه روی صحنه رفت سوالی غیرمحتمل را مطرح کرد. آیا حق با جونی میچل نبود که در آهنگ ۱۹۷۰ خود به نام «بیگ یلو تکسی» (تاکسی بزرگ آبی) گفته بود ما «بهشت را آسفالت کردیم و جایش پارکینگ ساختیم»؟ آیا ما واقعا پیام او را درک می کردیم؟

هنوز نمی توان گفت که آیا چارچوب تنوع زیستی کونمینگ-مونترآل در پاسخ دادن به این سوال موثر خواهد بود یا نه.

اما جالب اینکه اینگر اندرسون، مدیر برنامه محیط زیست سازمان ملل، کلمات میچل را منعکس کرد.

«انسان برای مدتی بیش از حد طولانی جهان طبیعی که به آن تکیه دارد را کوبیده، تکه تکه کرده، مورد استخراج بی رویه قرار داده و تخریب کرده است. حالا فرصت داریم که شبکه حیات را مورد حمایت قرار دهیم و آن را تقویت کنیم، تا بتواند بار کامل نسل های آینده را به دوش بکشد.»