حمله هوایی مرگبار به خانواده احمدی؛ پنتاگون می‌گوید 'سهل‌انگاری جنایی' رخ نداده است

یک بازرس ارشد وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) نتیجه‌گیری کرده است که حمله پهپادی ماه اوت امسال در کابل که همزمان با عملیات تخلیه نیروهای آمریکایی و حمله مرگبار به فرودگاه کابل روی داد و به کشته شدن ۱۰ عضو خانواده احمدی از جمله ۷ کودک منجر شد ناشی از یک 'سهل‌انگاری جنایی' نبوده است و مسئولان عملیات مستحق تنبیه انضباطی نیستند.

یکی از آشنایان قربانیان در واکنش از این نتیجه‌گیری ابراز تاسف کرده و آن را ناکافی خوانده است.

سپهبد سامی سعید، بازرس کل نیروی هوایی ارتش آمریکا، در پایان تحقیقات خود نتیجه‌گیری کرده است که آن واقعه در اثر یک رشته اشتباه از جمله ندیدن یک کودک در محل، چند دقیقه قبل از بمباران رخ داد.

مقامات آمریکایی در ابتدا با اطمینان بالا می‌گفتند که در آن حمله یک‌بمب‌گذار انتحاری گروه داعش خراسان که قصد انجام حمله به فرودگاه کابل را داشت، هدف قرار داده‌اند. اما پنتاگون در نهایت پذیرفت که خانواده رمزی احمدی را هدف قرار داده است که ارتباطی با داعش نداشتند. وزیر دفاع آمریکا آن حمله را یک «اشتباه غم‌انگیز» خوانده و عذرخواهی کرده است.

بازرس کل نیروی هوایی روز چهارشنبه (۳ نوامبر) گفت حمله مذکور به علت خطاهای اجرا، تفسیر اطلاعات در حمایت از دیدگاه‌های خاص و اختلالات ارتباطی رخ داد.

سپهبد سعید به خبرنگاران گفت: «این یک اشتباه تاسف بار است. این یک اشتباه صادقانه است.»

این مقام ارشد پنتاگون گفت وقتی داده‌ها و فیلم‌های ویدئویی را بررسی کرد، حدود دو دقیقه قبل از آن که پهپاد موشک‌هایش را شلیک کند، شواهدی از حضور یک کودک در آن نزدیکی پیدا کرد.

او در عین حال افزود از آنجایی متوجه حضور کودک شده که پس از حادثه به خوبی به فیلم نگاه کرده است، ولی وجود کودک در محل در زمان عملیات می‌توانست به راحتی مشخص نباشد.

این مقام پنتاگون گفت که تنبیه انضباطی را در مورد مسئولان عملیات توصیه نکرده است. او افزود تصمیم‌گیری نهایی در این خصوص به عهده فرماندهان واحد است.

استیون کاون، رئیس شرکت بین‌المللی تغذیه و آموزش، که زمری احمدی امدادگر افغان در آن کار می‌کرد، گفت که این تحقیقات «عمیقا ناامیدکننده و ناکافی» بوده است.

او به خبرگزاری رویترز گفت: «به گفته بازرس کل، اشتباهی رخ داده است اما هیچ کس اقدام اشتباهی نکرده است، و من در تعجب هستم که این چگونه ممکن است؟»

حمله هوایی مذکور در ۲۹ اوت، یک روز پیش از تکمیل عملیات تخلیه شهروندان آمریکایی و همکاران افغان از فرودگاه کابل رخ داد.

یک روز بعد از آن حمله مشخص شد که برخلاف اظهارات اولیه پنتاگون که بمبگذاران انتحاری داعش را هدف قرار داده است، ارتش آمریکا ۱۰ غیرنظامی از جمله ۷ کودک را کشته شده‌ است.

'بی‌رحمانه‌ترین حکم علیه ۳۲ میلیون شهروند افغانستان است'

در همین حال وزارت خارجه چین از نتیجه بررسی وزارت دفاع آمریکا که در مورد این حمله به شدت انتقاد کرده است.

وانگ ونبین، سخنگوی وزارت امور خارجه چین در یک کنفرانس مطبوعاتی امروز (۴ نوامبر) در پاسخ به سوالی درباره این بازنگری گفت: "نتیجه بازنگری آمریکا بی‌رحمانه‌ترین حکم علیه ۳۲ میلیون افغانی است که جنگ ویرانگر را تجربه کردند. مردم می‌پرسند، چرا باید ۱۰ شهروند افغانستان که هیچ گناهی نداشتند، توسط هواپیماهای بدون سرنشین آمریکایی کشته شوند؟ آیا می‌توان زندگی، حقوق بشر و آزادی‌های افغان‌ها را بی دلیل نادیده گرفت؟ این یک بار دیگر تکبر و استانداردهای دوگانه آمریکا را در برخورد با مسایل حقوق بشر آشکار می‌سازد."

او افزود:"ما از ایالات متحده می‌خواهیم که به جان و حقوق بشر مردم افغانستان احترام بگذارد، حقیقت حادثه را علنی کند، عاملان آن را به دست عدالت بسپارد و به خانواده‌های قربانیان غرامت بپردازد". وانگ ونبین همچنین مدعی شد که در جریان عملیات نظامی آمریکا در افغانستان در ۲۰ سال گذشته بیش از ۸۰۰ هزار نفر از جمله ۳۳۵۰۰۰ غیرنظامی کشته شده‌اند.

او گفت: "تاکنون جامعه بین‌المللی ندیده است که آمریکا در این مورد تحقیق کند، چه رسد به اینکه کسی را پاسخگو کند. این لکه ای است که در تاریخ حقوق بشر بین‌المللی محو نمی‌شود."

قربانیان چه کسانی بودند؟

سمیه، خردسال‌ترین قربانی حادثه، فقط دو سال داشت.

بازماندگان این خانواده به بی‌بی‌سی گفتند که کوچکترین کودکی که کشته شد، سمیه دو ساله بود و بزرگترین کودک فرزاد ۱۲ ساله بود.

ایمل احمدی گفت که او و دیگر اعضای خانواده برای خروج از افغانستان به آمریکا درخواست داده بودند. نیویورک تایمز گفته که چهار روز پیش از حمله نهادی که آقای احمدی در آن کار می‌کرد، درخواست خروج زمری احمدی و خانواده‌اش را داده بود و منتظر پذیرش بودند.

ایمل احمدی می‌گوید ایالات متحده "یک اشتباه کرد، این یک اشتباه بزرگ بود".

او به بی‌بی‌سی گفت که سمیه دختر دو ساله‌‌اش در این حمله کشته شده است.

زمری احمدی، امدادگر افغان، کارمند یک اداره بین‌المللی بود. و به گفته نیویورک تایمز او در رشته مهندسی برق تحصیل کرده بود و ۱۴ سال برای نهاد غیردولتی "بین‌المللی تغذیه و آموزش" که مرکز آن در کالیفرنیا آمریکا است کار می‌کرده است.

او در روزهای پیش از حمله، با همین خودروی تویوتا کرولا غذا برای بیجاشدگان جنگ در کابل توزیع می‌کرده است.

به گفته بازماندگان، احمد ناصر، که در این حمله کشته شد قبلا به عنوان مترجم با نیروهای آمریکایی کار می‌کرد.

بازماندگان حادثه گفتند که تکه‌های پیکرهای قربانیان را کنار هم گذاشتند، "آنها آنقدر سوخته‌اند که نمی‌توانیم اجساد و چهره آنها را تشخیص بدهیم."

بنا به گزارش نیویورک تایمز، نیروهای آمریکایی اجازه صدور دستور حمله را به "فرماندهان پایین‌رتبه" در روزهای تخلیه فرودگاه کابل داده بودند.

چرا به این خودرو حمله شد؟

هواپیماهای بی‌سرنشین آمریکایی امنیت اطراف فرودگاه کابل را در روزهای تخلیه از فرودگاه کابل در فاصله روزهای ۱۵ تا ۳۰ اوت (آگوست) تامین می‌کردند.

این حمله زمانی رخ داد که که زمری احمدی، امدادگر افغان با خودرو در حال ورود به خانه‌اش در فاصله سه کیلومتری فرودگاه کابل بوده است.

در گزارش روزنامه نیویورک تایمز آمده که ارتش آمریکا، احتمالا جابجایی بشکه‌های آب در این خودرو را مواد انفجاری تصور کرده بودند.

در تحقیق روزنامه نیویورک تایمز آمده که نهادهای اطلاعاتی آمریکا خودرویی را برای ۸ ساعت دنبال کرده بودند و تصور می‌کردند که او با شاخه خراسان داعش در ارتباط است.

یک هفته پیش‌تر از آن، یک حمله کننده انتحاری داعش شاخه خراسان خود را در میان جمعیت دروازه ورودی فرودگاه کابل منفجر کرده بود که به کشته شدن ۱۷۰ تن، از جمله ۱۳ سرباز آمریکایی انجامید.

مقام‌های آمریکایی و بریتانیایی نسبت به وقوع حمله داعش بارها هشدار داده بودند.

رامین یوسفی، یکی از بستگان قربانیان به بی‌بی‌سی گفت که "این اشتباه است؟! این یک حمله وحشیانه است و بر اساس اطلاعات اشتباه اتفاق افتاده است."

روز بعد از حادثه، رحیم یوسف‌زی، برادرزاده آقای احمدی به لیز دوست، خبرنگار ارشد بی‌بی‌سی در کابل گفت که نمی‌تواند درک کند که چرا کسی که با نیروهای آمریکایی کار می‌کرده هدف این حمله قرار گرفته و همراه با ۷ کودک‌اش "تکه تکه شده‌اند، در حدی که چهره‌های آنها قابل شناسایی نبود."

لیز دوست می‌گوید "اشتباه بزرگ تراژیک در آخرین ساعاتی رخ داده که آمریکا امیدوار بود با عزت از افغانستان خارج شود."

نیویورک تایمز در بازسازی روز حمله براساس گفته‌های همکاران او می‌گوید کارهای روزانه او به صورت معمول انجام شد، زمری احمدی ساعت ۹ صبح از خانه خارج شد و دو همکارش را سوار کرده و هر سه باهم در دفتر صبحانه خوردند. پسانتر او همکار دیگرش را به دفتر طالبان برای گرفتن اجازه توزیع غذا رسانده است.

حدود ساعت ۲ بعد از ظهر او و همکارش به دفتر برگشته اند. دوربین‌های این دفتر نشان می‌دهند که او و همکارش بشکه‌های آب را از دفتر به خانه می‌برد.

پس از ساعت ۳ بعد از ظهر دوربین‌های دفتر نیز خاموش است، ارتش آمریکا گفته که چهار مرد را دیده اند که بسته‌هایی را داخل خودرو می‌گذارند، اگرچه نمی‌دانستند که در آنها چه چیزی است. اما نیویورک تایمز می‌گوید آنها بسته لپ‌تاپ را همراه خود داشتند.

آقای احمدی همکارانش را رسانده و به خانه خود برگشته است و به گفته برادرش، اطفال بنا به عادت همیشگی در اطراف خودرو او جمع شده بودند.

مسئولان آمریکایی گفتند که نگران بودند که این خودرو مظنون به محل پرتراکم‌تر و یا به فرودگاه کابل برود، و اپراتور خانه آقای احمدی را در آن روز اصلا ندیده است و تصمیم گرفتند که این لحظه حمله است.

به گزارش نیویورک تایمز مسئولان آمریکایی گفتند که موشک ۲۰ پوندی (۹ کیلوگرمی) این حمله توسط هواپیمای بی‌سرنشنین ام‌کیو ۹ پرتاب شده است.

روز پس از حادثه، سخنگوی پنتاگون مدعی شد که غیرنظامیان احتمالا براثر انفجار بعدی کشته شده اند. اما متخصصان به نیویورک تایمز گفتند که انفجار دومی رخ نداده و تنها انفجار موشک پرتاب شده از هواپیمای آمریکایی بوده است.

روز پس از این حمله نیز داعش حمله موشکی به سمت فرودگاه کابل از طریق یک خودرو را انجام داد.

طالبان نیروهای آمریکایی در کابل را متهم به "اقدام غیرقانونی در خاک خارجی" کرده بود.

شفیع کریمی، روزنامه‌نگار آزاد در همان روز ویدیویی نشر کرد که نشان می‌داد خانه‌ای در منطقه مسکونی اطراف فرودگاه کابل هدف حمله قرار گرفته است.