انتخابات افغانستان؛ نورالحق علومی، ژنرال کهنه‌کار که می‌خواهد رئیس‌جمهور شود

انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در ششم میزان/مهر برگزار می‌شود. کارزار انتخاباتی ۶ اسد/مرداد آغاز شد و تا ۴۸ساعت قبل از روز برگزاری انتخابات ادامه خواهد داشت. در این انتخابات ۱۵ نامزد حضور دارند. بی‌بی‌سی در سری‌ گزارش‌هایی به معرفی این نامزدها پرداخته‌ است.

نورالحق علومی، رئیس حزب "متحد ملی" و نامزد این حزب در انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان، با انتخاب بشیر بیژن و نعیم غیور به عنوان معاونانش، وارد کارزار انتخابات ریاست جمهوری افغانستان شده است.

آقای علومی با ۷۸ سال سن، مسن‌ترین نامزد این دوره انتخابات ریاست‌جمهوری است.

این ژنرال بازنشسته، حدود یک سال به عنوان وزیر داخله/کشور در حکومت وحدت ملی با حمایت عبدالله عبدالله، رئیس اجرایی کار کرده است.

آقای علومی در مصاحبه‌ای در ژوئیه/جولای ۲۰۱۷ گفته بود در زمان دولت‌های چپ‌گرا (مورد حمایت شوروی) اعتماد و صلاحیت‌ها همراه با مسئولیت داده می‌شد. آقای علومی از وزارت داخله استعفا کرد و ظاهرا نداشتن دست آزاد برای ایجاد اصلاحات در آن وزارت او را به کناره‌گیری واداشت.

او طرفدار "استفاده از تجارب کادرهای پیشین" است و خود سابقه مدیریت امور امنیتی در ولایت‌های جنوبی افغانستان در دولت نجیب الله را دارد.

آقای علومی از اعضای برجسته حزب "دموکراتیک خلق افغانستان" بود و در آن زمان به عنوان والی ولایت قندهار نیز کار کرد.

او حزب "متحد ملی افغانستان" را در سال ۲۰۰۳ تاسیس کرد و در سال ۲۰۰۵ نیز به نمایندگی از مردم ولایت قندهار به مجلس نمایندگان افغانستان راه یافت.

آقای علومی در دانشگاه کابل و در شوروی سابق تحصیل کرده است.

تجربه یک ساله وزارت داخله

انتخاب آقای علومی در وزارت داخله منجر به خوشبینی‌هایی شد که او بتواند از تجربه نظامی خود در تامین امنیت استفاده کند.

آقای علومی در مدت کوتاه یک‌ساله وزارتش بارها به پارلمان افغانستان جهت استجواب فراخوانده شد. بیشتر نگرانی برخی نمایندگان پارلمان از وزیر داخله در آن زمان، تغییر جغرافیای جنگ از جنوب به شمال کشور و سقوط چند روزه ولایت قندوز در شمال کشور برای اولین‌بار بود.

در نهایت در ۱۰ دلو ۱۳۹۴ آقای علومی با نشر یک استعفانامه مفصل از سمت خود کناره گرفت.

آقای علومی خلای ایجادشده در نتیجه انتقال مسئولیت‌های امنیتی را دلیل افزایش ناامنی‌ها در دوره یک ساله کاری خودش می‌داند.

او در یک نامه سرگشاده، از رئیس جمهوری شکایت کرده که طرح‌های او را برای آوردن اصلاحات در پلیس و گماشتن چهره‌های تازه، تائید نکرده است.

آقای علومی در آن نامه از وجود فساد گسترده در وزارت داخله سخن گفته است.

منتقدان شعارهای چپ گرایانه او را مناسب نیروهای پلیس افغانستان در شرایط کنونی نمی‌دانستند.

به گفته او توجه به تجهیز پلیس افغانستان خیلی دیرتر از ارتش افغانستان آغاز شد که نباید چنین می‌شد. آقای علومی وظیفه پلیس را تطبیق قانون می‌داند و نه شرکت در جنگ با مخالفان مسلح.

راه حل چیست؟

آقای علومی می گوید آنچه که هرگز به آن توجه لازم نشده خشونت و ناامنی است و دلیل آن هم "نابخردی در حکومت فعلی" است.

از نظر این ژنرال کهنه‌کار باید اصلاحات بنیادی در نهادهای امنیتی صورت بگیرد. شاخص اصلی تامین امنیت از نظر او همکاری مردم با نیروهای امنیتی است که باعث تقویت بخش کشفی و اطلاعاتی می‌شود.

آقای علومی در مصاحبه با رسانه‌ها گفت:"جنگ فعلی، جنگ دیورند نیست. جنگ استخباراتی و منافع کشورهای خارجی است؛ پاکستان خواستار یک حکومت ضعیف و متکی به حمایت پاکستان است. مسایل تاریخی وجود دارد میان دو کشور، اما به خاطر خط دیورند جنگ آغاز نشده است."

این نامزد ریاست جمهوری افغانستان راه بیرون‌رفت از معضل امنیتی افغانستان را در "همگرایی منطقه‌ای و حکومت‌داری سالم و اساس گذاشتن ساختارهای درست" می‌داند.