فرامرز تمنا؛ جوان‌ترین نامزد ریاست جمهوری افغانستان چه در سر دارد؟

انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در ششم میزان/مهر برگزار می‌شود. کارزار انتخاباتی ۶ اسد/مرداد آغاز شد و تا ۴۸ساعت قبل از روز برگزاری انتخابات ادامه خواهد داشت. در این انتخابات ۱۵ نامزد حضور دارند. بی‌بی‌سی در سری‌ گزارش‌هایی به معرفی این نامزدها پرداخته‌ است.

فرامرز تمنا، خود را نامزد جوانان در انتخابات ریاست جمهوری افغانستان معرفی کرده است. او محور برنامه‌های دسته انتخاباتی خود را درباره آموزش و اشتغال جوانان، توسعه و سیاست خارجی افغانستان اعلام کرده است.

آقای تمنا ۴۲ سال دارد و جوان‌ترین نامزد انتخابات ریاست جمهوری افغانستان است. او تحصیل کرده روابط بین‌المللی است و حدود ۵ سال به عنوان رئیس مرکز مطالعات استراتژیک وزارت خارجه افغانستان کار کرده است.

آقای تمنا، همچنین به عنوان استاد دانشگاه‌های کابل و هرات و رئیس دانشگاه غیردولتی "افغانستان" کار کرده است. دو استاد دانشگاه دیگر؛ قیاس سعیدی و محمد امین رشادت را نیز به عنوان معاونان اول و دوم دسته انتخاباتی خود معرفی کرده است.

دسته انتخاباتی آقای تمنا، نام و شعار "تدبیر و توسعه" را انتخاب کرده‌اند. او پیش از لغو گفتگوهای صلح بین آمریکا و طالبان گفته بود که انتخابات برای او اولویت دارد و نه روند صلح.

محمد قاضی‌زاد خبرنگار بی‌بی‌سی در یک گفتگوی ویژه از او پرسیده که چرا انتخابات را بر پروسه صلح ترجیح می‌دهد و با چه آرمانی وارد کارزارهای انتخاباتی شده است؟

آقای تمنا می‌گوید موضوع صلح را در دانشگاه تدریس کرده است. از نظر او روند صلح سه مرحله "صلح‌سازی، صلح‌بانی و اعمار صلح دارد" ولی مذاکرات صلح میان زلمی خلیلزاد و گروه طالبان را "منتج به صلح نمی‌دانسته" و به همین خاطر از اولویت انتخابات نسبت به صلح سخن گفته است.

آقای تمنا می‌گوید شباهت او به اشرف غنی، رئیس جمهور فعلی این است که هر دو از نهادهای دانشگاهی و علمی وارد سیاست شده‌اند.

افتخار به حضور همسر در انتخابات

او مانند اشرف غنی، دومین نامزدی است که در کارزارهای انتخاباتی خود یکجا با همسرش ظاهر می‌شود. آقای تمنا به بی‌بی‌سی می‌گوید افتخار می‌کند که آرزو نورستانی، همسرش در کنارش در کارزارهای انتخاباتی فعال است.

این نامزد ریاست جمهوری پیشنهاد می‌کند که "حداقل نیمی از مقامات حکومت افغانستان از میان زنان نخبه و توانمند انتخاب شوند" و این پست‌ها بین خود زنان به رقابت گذاشته شود.

آقای تمنا درباره طرحش برای ختم جنگ در افغانستان نیز می‌گوید: "حدود ۱۳ درصد طالبان از گروه‌های تبهکار هستند. ۱۰ درصدشان برای ایدئولوژی می‌جنگند و ۷۷ درصد بقیه جنگ‌آورانی هستند که به خاطر پول و مسایل معیشتی می‌جنگند".

از نظر این نامزد ریاست جمهوری "طالبان ایدئولوگ‌ باید شریک قدرت سیاسی" شوند و کار و اشتغال برای جنگجویان طالب فراهم شود. او می‌گوید تا زمان فراهم شدن کار، حکومت بیشتر از طالبان به آنها معاش بدهد. آقای تمنا نام این طرحش را "خرید صلح" می‌نامد.

مجازات فوری اعدام

فرامرز تمنا می‌گوید اگر او به ریاست جمهوری انتخاب شود، "در روز اول کارش ده ده نفر از هر بخش جرمی باید اعدام شوند. کسانی که در محاکم ثلاثه افغانستان و شریعت اسلامی حکم اعدامشان صادر شده، باید اعدام شوند". تا "برای مردم افغانستان اطمینان پیدا شود که در این کشور سیستم مجازات و مکافات وجود دارد".

آقای تمنا می‌گوید:"مجازات برای من بسیار جدی است و حتما باید این کار (مجازات اعدام) انجام شود". او می‌گوید نگران به هم خوردن مناسبات با جامعه جهانی به این خاطر نیست چرا که برایش امنیت مردم افغانستان از موفقیت سیاست خارجی مهم‌تر است.

این نامزد ریاست جمهوری افغانستان معتقد است که "خیلی‌ها در افغانستان مرتکب جرم می‌شوند که به زندان بروند و سرپناه داشته باشند. آب مفت و نان مفت".

سیاست خارجی اقتصادمحور

درباره سیاست خارجی افغانستان، آقای تمنا می‌گوید به خاطر "تنش حل نشدنی میان وزارت خارجه و ارگ"، ما نتوانستیم در طرح سیاست خارجی اقتصادمحور موفق باشیم. در این راستا، یکی از طرح‌های او "ادغام وزارت تجارت و وزارت امور خارجه" افغانستان و تربیت "دیپلمات‌های اقتصادی" است.

از نظر این نامزد ریاست جمهوری، افغانستان باید "از نظر مفهومی عضو ناتو" شود. "اگر امنیت افغانستان به امنیت کشورهای عضو ناتو گره بخورد، می‌توانیم از رقابت‌ها و مخاصمات کشورهای منطقه دور بمانیم".

دسته انتخاباتی آقای تمنا، منشورهایی انتخاباتی را در اینترنت نشر کرده، دراین منشور آمده که پیروزی تیم "تدبیر و توسعه" به معنای پیروزی این روایت جدید و جوان از حکمروایی در افغانستان است.

آقای تمنا پیشنهاد می‌کند که افغانستان باید به سمت کشاورزیی‌که "ارزش‌افزوده زیادتری تولید می‌کند برود". مثلا "به جای گندم افغانستان باید عدس و لوبیا بکارد" که ارزش بیشتری دارد.

نوع نظام سیاسی مساله نیست

در منشور، آقای تمنا خواستار "نظام ریاستی غیرمتمرکز" شده است. از ویژگی‌های اصلی این نظام، اعطای اختیارات اداری به ولایت‌های افغانستان است تا در امور اداری شهروندان "در کابل سرگردان" نباشند.

طرح‌ دیگر در این منشور، پیشنهاد "مجمع اداری حکومتداری متداوم" با حضور سه گانه؛ رئیس جمهور قبلی و رهبر اپوزیسیون علاوه بر رئیس جمهور فعلی است. کار این نهاد "مصلحت‌اندیشی" در سطح رهبری برای معضلات داخلی و خارجی نظام است. روسای قوای قبلی و فعلی و برخی وزیران حداکثر تا ۱۳ عضو نیز باید مشمول این مجمع مصلحتی ملی ‌شوند.

این نامزد ریاست جمهوری، مخالف سپردن مسوولیت مدیریتی به افراد "دوتابعیتی"است.

آقای تمنا درباره رابطه‌اش با کمیسیون انتخابات در مصاحبه با شبکه طلوع گفت که نگران تقلب در انتخابات نیست. حوا علم نورستانی، رئیس کمیسیون انتخابات افغانستان شاگرد آقای تمنا در دانشگاه افغانستان بوده و مادر زن او نیز است.

آقای تمنا می‌گوید به اعضای کمیسیون انتخابات باور دارد و در ضمن این که از فساد در بدنه این کمیسیون نگران است.