کابلی‌ها نگران دزدیده شدن خودروشان در هر جای پایتخت‌

کابل، پایتخت افغانستان از افزایش بی‌سابقه جرم و جنایت رنج می‌برد. سرقت‌های مسلحانه‌، آدم‌ربایی، گروگانگیری، راه‌گیری و دزدی خانه، خودرو و موبایل دراین شهر شش میلیونی سیر صعودی داشته است. بی‌بی‌سی فارسی در سلسله‌ گزارش‌های ''''''''تبهکاری در کابل '''''''' نگاهی کرده به زوایای مختلف جرم و جنایت در کابل.

با افزایش جرایم، یکی از نگرانی‌های روزانه شهرواندان کابل به سرقت رفتن خودرو و باج‌گیری برای برگرداندن پلیت/پلاک‌های دزدی‌شده ‌شان است. برخی از ساکنان این شهر به بی‌بی‌سی گفته‌اند از خانه با این پیش‌فرض بیرون می‌شوند که ممکن است موتر/ماشین‌شان در هرجای پایتخت هدف دزدان قرار بگیرد .

موترهای شخصی در مقایسه با ماشین‌های دولتی و تاکسی، هدف آسان‌تری برای سارقان در کابل است.

فردوس فرامرز، سخنگوی پلیس کایل می‌گوید در سه ماه نخست سال جاری دست‌کم ۱۱۰ مورد سرقت خودرو را ثبت کرده و ۳۲ نفر هم در پیوند به آن بازداشت شده‌اند. هرچند قضایایی هم وجود دارد که رسما ثبت نشده‌اند.

خان محمد شینواری، مدیر عمومی ترافیک کابل به بی‌بی‌سی گفت بیش از ۵۶۹ هزار ماشین شخصی به گونه ثابت در پایتخت این کشور وجود دارد.

پلیس کابل نیز می‌گوید موارد سرقت‌ موتر/ماشین در همه نواحی کابل اتفاق افتاده است.

کسانی که خودروهای شان به سرقت رفته یا با سارقان مواجه شده‌اند، می‌گویند دزدان شگردهای مختلفی را به کار می‌برند.

پلیس کابل نیز تایید می‌‌کند که دزدان در مواردی خودشان را به عنوان مسافر جا زده و از نوشابه‌ و خوردنی آلوده به مواد شیمیایی و مواد مسموم‌کننده برای بی‌هوش‌کردن راننده استفاده کرده‌اند. ولی در موراد بیشتر با سلاح گرم راننده یا مالک خودرو را تهدید به مرگ می‌کنند. گاهی هم با استفاده از مهارت و ابزارشان موترهای پارک‌شده را باز می‌کنند و با خود می‌برند.

شاهپور بختیاری، پزشک مقیم کابل می‌گوید هنگامی که یک صبح موتر/ماشینش را روبه‌روی معاینه‌خانه‌/مطب در حوزه سیزدهم کابل پارک کرده، اما عصر از موترش خبری نبوده است. او می‌گوید به حوزه/مرکز پلیس رفتم و پرونده باز کردم، فرمانده پلیس دستور داد تا به چهار دروازه کابل مخابره کنند، اما هنوز مشخص نیست آن را کی و به کجا برد.

کمبود پارکینگ‌های عمومی و معیاری در کابل نیز از عواملی است که سبب شده دزدان به آسانی بتوانند کار شان را بکنند.

فردوس فرامرز، سخنگوی پلیس کابل به بی‌بی‌سی گفت سرقت وسایط نقلیه در آغاز سال بلند بود اما با بازداشت و پراکنده شدن چند گروه سارقین، میزان سرقت‌ کاهش یافته است.

دزدی پلیت؛ راهی برای باج‌گیری

دارندگان خودروهای شخصی نگران خرده دزدانی هم هستند که پلیت/پلاک‌های موترها را می‌دزدند و از این‌طریق کلاه‌برداری می‌کنند. سارقان پلیت معمولا آن را بر می‌دارند و شماره تلفنی را روی بدنه موتر جابه‌جا می‌کنند تا مالک یا راننده، برای بازپس‌گرفتن آن تماس بگیرد.

مبلغ درخواستی هم از پنج تا شش صد دالر/دلار شروع می‌شود. پول باید به آدرسی که سارقان مشخص می‌کنند برده شود تا پس از دریافت آن، محل پلیت را هم آشکار کنند.

درخواست و گرفتن دوباره پلیت برای خودرو در افغانستان بسیار دشوار و پرهزینه است. از جمله طی مراحل رسمی آن زمان‌گیر است و این که در مواردی مالکان خودرو مجبور می‌شوند حدود نیم قیمت موتر را برای گرفتن پلیت جدید هزینه کنند. به همین دلیل آنها ترجیح می‌دهند مبالغی را باج بپردازند و پلیت شان را دوباره به دست بیاورند.

محمد فاروق، از باشندگان کابل دو بار پلیتش به سرقت رفته است. به گفته آقای فاروق پس از ناپدیدشدن پلیت موترش، از چهار شماره با او تماس برقرار شده و شماره‌ها دوباره خاموشش شدند. می‌گوید تا به حال موفق نشده پلیتش را به دست آورد.

او گفت: "برای یک موتر که نمی‌شود گارد (محافظ) استخدام کنی. به مشکلات زیادی مواجه هستم. هرجا ترافیک متوقفم می‌کند. وقتی می‌خواهی به خاطر گرفتن دوباره پلیت مراجعه کنی، باید نصف قیمت موتر را بپردازی."

در همین حال به گفته سخنگوی پلیس در سه ماه نخست سال جاری ۱۴ مورد سرقت پلیت ثبت اداره پلیس و هجده نفر هم در پیوند به آن بازداشت شده‌اند.

اپلیکیشن ردیاب خودرو

همزمان با افزایش سرقت موتر در سال‌های اخیر در افغانستان، برخی از شرکت‌های فناوری ردیاب در کابل آغاز به کار کرده‌اند که میدان عمل سارقان موتر را تنگ‌تر می‌کند.

شهروندان، به ویژه کسانی که خودروهای گران‌قیمت دارند از فن‌آوری ردیاب برای جلوگیری از سرقت خودروشان استفاده می‌کنند.

نصب دستگاه‌های ردیاب در خودرو این امکان را به مالک خودرو می‌دهد که از طریق گوشی هوشمند مکان موتر‌ش را ردیابی کنند.

ملوک سحر، رئیس یک شرکت که خدمات اپلیکیشن ردیاب موتر در کابل می‌گوید از این تکنولوژی استفاده‌های گوناگون می‌شود، اما مشتریان او در پایتخت اغلب کسانی هستند که می‌خواهند از خودروشان محافظت کنند.

آقای سحر باور دارد که استفاده از این اپلیکیشن در برابر سرقت موتر حتی "از پلیس هم موثرتر عمل می‌کند".

او می‌گوید این فناوری به مردم کمک زیادی کرده است. مردم هرجا و هر وقت می‌توانند با استفاده از آن مکان موترشان را کنترل کنند.

با این حال بیشتر خودروها با چنین دستگاهی مجهز نیست و نصب آن هم هزینه دارد.