KAI TSAYE, Abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sauran sassan duniya 21/8/2026
Wannan shafi ne da ke kawo muku muhimman abubuwan da ke faruwa a Najeriya da maƙwaftan ƙasashe da kuma sauran sassan duniya na ranar Juma'a 21 ga watan Agustan 2026.
Ƙasashen Musulmi 8 sun yi alawadai da shirin Isra’ila na gina matsuguni a Yammacin Kogin Jordan
Ƙasashen Musulmi guda takwas sun fitar da sanarwar haɗin gwiwa inda suka yi Allah-wadai da manufofin Isra’ila na gina matsugunan Yahudawa a Yammacin Kogin Jordan.
Ministocin harkokin wajen ƙasashen da suka haɗa da Pakistan, Masar, Indonesia da Saudiyya sun yi watsi da shirin gina sabon babban matsugunin E-1, suna cewa hakan na iya ƙara rura wutar rikici.
Shirin gina matsugunin ya kuma fuskanci suka daga wasu ƙasashe saboda muhimmancin yankin da ake son gina shi, wanda ke tsakanin gabashin birnin Kudus da sauran sassan Yammacin Kogin Jordan.
Sinadaran gina jiki 5 da mata ke buƙata
Asalin hoton, Getty Images
Cin abinci mai gina jiki da kuma daidaitaccen tsari shi ne ginshiƙi mafi muhimmanci na lafiyar jiki. Saboda haka, irin zaɓin abincin da kike yi yana da babban tasiri ga ƙoshin lafiyarki da kuma yadda za ki tsufa cikin koshin lafiya.
Haka kuma, matakai daban-daban na rayuwar mace, kamar lokacin al'ada, daukar ciki, da kuma lokacin daina jinin al'ada (menopause), suna sauya buƙatarta ga wasu muhimman sinadaran gina jiki.
Da wannan a zuciya, mun bayyana muhimman sinadaran gina jiki guda biyar da kowace mace take buƙata.
Ci gaba da karantawa domin ƙarin bayani. Haka kuma, za ki iya duba abincin da ke da wadataccen ƙarfe (iron), abincin da ke da yalwar zaruruwa (fiber), da kuma shawarwari kan yadda za a samu ciki cikin koshin lafiya.
Zafin El Niño na iya ƙara munin da ba a taɓa gani ba - Masana
Asalin hoton, Getty Images
Masana yanayi sun yi gargadin cewa yanayin zafinn El Niño da ke tasowa a tekun Pacific a bana na iya zama mafi muni da aka taɓa gani cikin sama da shekara 100.
El Niño wani yanayi ne da ke faruwa lokaci-lokaci, inda yanayin ruwan tekun Pacific ke ƙara ɗumi fiye da yadda aka saba, lamarin da ke sauya yanayin ruwan sama da zafi a sassa daban-daban na duniya.
Masana kimiyya sun ce yanayin zafin ruwan tekun Pacific a bana na iya ƙaruwa da kusan maki huɗu, abin da ka iya sa wannan El Niño ya yi tsanani sosai.
Tuni aka fara ganin tasirinsa a wasu sassan duniya. A Indiya, an samu ƙarancin ruwan sama fiye da yadda aka saba, yayin da Peru ke fama da ambaliyar ruwa.
A Panama kuma, ƙarancin ruwan sama ya rage yawan jiragen ruwa da ke amfani da Mashigar Ruwan Panama, wadda muhimmiyar hanya ce ta safarar kayayyaki tsakanin tekuna.
Masana sun kuma yi gargadin cewa El Niño na iya ƙara tsananta fari a dazukan Amazon da wasu sassan Australia, yayin da a wasu sassan duniya zai iya haifar da ƙarin ruwan sama da guguwa.
Barkewar cutar Ebola na ƙara tsananta a Kongo – MDD
Babban jami’in Majalisar Ɗinkin Duniya mai kula da yaƙi da cutar Ebola, Julien Harneis, ya yi gargadin cewa barkewar cutar a Jamhuriyar Dimokuradiyyar Kongo na ƙara tsananta cikin sauri.
Ya ce rabin cikin mutane 2,500 da suka mutu sakamakon cutar, sun rasu ne cikin kwanaki 20 da suka gabata.
Harneis ya ce cutar na yaɗuwa cikin sauri zuwa wurare da dama, lamarin da ya fi ƙarfin ƙoƙarin da ake yi na dakile ta.
Ya ce ana buƙatar ƙarin ma’aikata da kayan aiki a yankunan gabashin Kongo domin rage yaɗuwar cutar.
A gefe guda, ƙungiyar agaji ta Save the Children ta ce aƙalla yara 180 ne suka rasa iyayensu ko masu kula da su tun bayan barkewar cutar a watan Mayu.
An mayar da Imran Khan gidan yari bayan duba lafiyarsa
Asalin hoton, Getty Images
An mayar da tsohon Firaministan Pakistan, Imran Khan, gidan yari bayan an kai shi asibiti domin duba lafiyarsa a Islamabad.
Likitocin gwamnati sun ce yana cikin ƙoshin lafiya, sai dai jam’iyyarsa ta zargi hukumomi da karya umarnin Kotun Koli, bayan da aka kai shi asibitin gwamnati maimakon wani asibiti mai zaman kansa da kotun ta bayar da umarnin a kai shi.
Jam’iyyar ta ce an mayar da Mista Khan gidan yari cikin sa’o’i kaɗan, kuma tana shirin shigar da ƙara kan zargin raina umarnin kotun.
Tun shekarar 2023 ake tsare da Imran Khan a gidan yari kan zarge-zargen da ya ce ana yi masa ne saboda adawar siyasa.
Ya kamata a kawo ƙarshen yaƙin Iran da Amurka a yanzu - Pezeshksian
Shugaban
ƙasar Iran Masoud Pezeshksian ya ce lokaci ya yi da za a kawo ƙarshen yaƙin da
ƙasar ke yi da Amurka kasancewar a yanzu Iran ɗin ce a ‘sama’.
Pezeshksian
ya ce: “yanzu ne ya fi cancanta a kawo ƙarshen yaƙin, yayin da muke da tasiri,
muke da sauran mutunci kuma duk duniya aka amince cewa mun yi nasara, sannan ya
jaddada cewa Amurka ta saɓa wa dokoki ta hanyar kai hare-hare kan makarantu da
asibitoci da kayan amfanin al’umma, “kuma duniya ta tsane ta.”
Pezeshksian
ya soki lamirin waɗanda ya ce “ba su san abin da yake faruwa ba” kuma ba su san
halin da gwamnati da kwamandojin sojin ƙasar da majalisar dokoki ke ciki ba.
Suna magana ba tare da sanin wahalar da ake ciki ba.”
Sai
dai shugaban ya ce kalamansa ba suna nufin miƙa wuya ba ne: “Ba za mu miƙa wuya
ba ta kowane irin fanni, babu tantama a kan hakan. Za mu tunkare su har lokacin
da numfashinmu zai fita kuma za mu azabtar da su.”
Kalaman
na shugaban Iran na zuwa ne yayin da gwamnatin Amurka ke sauya salon yaƙin,
inda a yanzu take ƙokarin komawa kan matsi na tattalin arziƙi.
Mace mafi tsufa a duniya na bikin zagayowar ranar haihuwarta
Asalin hoton, SUPPLIED
Bil’adama mafi tsufa a duniya na cika shekara 117 a duniya yau Juma’a. Dattijuwar ta yi
bikin ne a cikin iyali da abokan arziƙi.
Ethel
Caterham wadda ke zama a gidan kula da tsofaffi na Hallmark Lakeview da ke
Surrey a Birtaniya.
An
haife ta shekara uku gabanin hatsarin jirgin ruwa na Titanic kuma shekara
takwas gabanin juyin juya halin Rasha, haka nan ta shaida yaƙin duniya na farko
da na biyu.
Haka
nan kuma tana cikin mutane mafiya tsufa da suka tsallake annobar korona, inda
kamu da cutar a shekarar 2020 sa’ilin tana da shekara 110 a duniya, a cewar kundin
bajinta na Guinness.
Asalin hoton, Jonathan Brady/PA Wire
Ethel ita ce ƴar'auta a gidansu, inda iyayenta ke da ƴaƴa 9.
Matar wadda ta riƙa tuƙa mota har a lokacin da take da shekara 97, ta karɓi baƙuncin Sarki Charles a watan Satumban bara, jim kadan bayan bikin cikar ta shekara 116 da haihuwa.
Lokacin ziyarar ta tuno masa abin da ya faru a lokacin da aka naɗa shi sarautar Yariman Wales a shekarar 1969, lokacin yana da shekara 21.
Ta ce: “Kowace budurwa a lokacin tana son ka, kowa na son ya aure ka.”
Sai dai har yanzu wata Bafaranshiya Janne Calment ce ke riƙe da kambin bil’adama mafi tsufa a duniya, inda ta rasu a shekarar 1997 lokacin tana da shekara 122 da kwana 164, a cewar kambin tarihi na Guinness.
Yadda Ebola ke mayar da yara marayu a Kwango
Asalin hoton, Getty Images
Wani sabon rahoton da ƙungiyar kula da yara ta Save the Children ta fitar ya ce aƙalla yara 180 a Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango ne suka rasa uwa da uba ko kuma ɗaukacin masu kula da su sanadiyyar ɓarkewar cutar Ebola tun daga watan Mayu.
Hukumomi a lardin Ituri, inda nan ne cibiyar yaɗuwar cutar sun ce an kuma raba yara sama da 100 sanadiyyar karɓar magani.
Ƙungiyar ta nuna damuwa kan cewa yaran da abin ya shafa na cikin haɗarin fuskantar cin zarafi da kuma shiga cikin damuwa.
A yanzu ƙungiyar ta samar da wuraren kulawa da irin waɗannan yara yayin da iyayensu ke karɓar magani.
Cutar na ci gaba da yaɗuwa cikin sauri, inda aka samu sama da mutum 5,000 da suka harbu.
Mutum takwas sun mutun bayan jirgi ya faɗi a sansanin sojin Amurka
Asalin hoton, Getty Images
Rundunar sojin saman Amurka ta ce mutum takwas sun mutu bayan wani jirgin sama da ke aiki da rundunar ya fadi a jihar Alaska.
Jirgin wanda wani kamfanin farar hula ke aiki da shi ƙarkashin wani kwantiragi da gwamnati ya faɗi ne da rana a kusa da Cape Newenham a yankin Anchorage.
Hukumomi sun ce har yanzu ba a bayyana mutanen da ke cikin jirgin ko kuma manufar tafiyarsu ba.
Shugaban rundunar sojin saman Amurka a Alaska, Laftanar Janar Robert Davis, ya bayyana waɗanda suka mutu a matsayin ƙwararru masu sadaukar da kai da ke gudanar da wani muhimmin aiki a wani yanayi mai matuƙar wahala.
"Wannan babban rashi ne mai raɗaɗi ga iyalan sojinmu da kuma al’ummomin da muke yi wa hidima," in ji Davis a cikin wata sanarwa.
Ya ƙara da cewa babban abin da suka fi mayar da hankali a kai yanzu shi ne tallafa wa iyalan waɗanda suka mutu da kuma abokan aikinsu a wannan lokaci na jimami.
A cewar rundunar sojin saman Amurka da ke Alaska, jirgin ya tashi ne daga babban filin jirgin sama na Anchorage zuwa Cape Newenham, mai nisan kusan kilomita 725 daga birnin Alaska.
Masu aikin ceto da suka isa wurin da hatsarin ya auku sun tabbatar da cewa babu wanda ya tsira.
An fara bincike domin gano musabbabin hatsarin, yayin da hukumomi suka ce za a bayyana sunayen mamatan ne bayan an sanar da iyalansu.
Zan kai wa Iran hari a kowane lokaci matuƙar akwai buƙatar hakan – Trump
Asalin hoton, EPA
Shugaban
Amurka Donald Trump ya ce zai iya kai wa Iran hari ko sau 100 ne domin ganin ya
hana ƙasar mallakar makamin nukiliya.
A wata
tattaunawa ta rediyo, Trump ya ce in ban da matakin da ya ɗauka, da yanzu babu
Isra’ila ko ƙasashen Gabas ta Tsakiya.
A
cikin tattaunawar Trump ya ce ya bayar da umarnin kai wa Iran hari ne yayin da bai
wuce mako biyu ta mallaki makamin nukiliya ba.
Trump
ya ce duk da irin labaran da ake yaɗawa amma Amurka ce ke iko da mashigar
Hormuz.
Ya
kuma dage kan cewa an yi matuƙar illa ga ɓangaren makamai masu linzami da kuma
na jirage marasa matuƙa na ƙasar ta Iran, yayin da aka yi matuƙar raunana
tattalin arziƙinta.
Mutanen da suka mutu a haɗarin kwale-kwale a Sokoto sun kai 48
Asalin hoton, Sokoto State Government
Bayanan hoto, Gwamnan jihar Sokoto Ahmed Aliyu
Kimanin
mutum 48 ne suka mutu yayin da ake ci gaba da neman yara 12 bayan haɗarin
jirgin ruwa da ya faru a yankin Goronya da ke jihar Sokoto.
Akasarin
waɗanda lamarin ya rutsa da su yara ne waɗanda ke kan hanyar zuwa gona a safiyar
jiya Alhamis.
A
tattaunawarsa da BBC, ɗan majalisar tarayya mai wakiltar Gada da Goronyo a
majalisar wakilan Najeriya Bashir Gorau ya ce a halin yanzu masu ninkaya na
ci gaba da aikin ceto domin ganin ko za a samo sauran yaran da suka ɓace da
ransu.
“Akasarin
waɗanda abin ya rutsa da su yara ne da mata, yara ƴan ƙasa da shekara 10,” a
cewar Gorau.
“Rafi
ya raba mutanen ƙauyen da gonakinsu, shi ya sa a kodayaushe mutane ke amfani da
kwale-kwalen katako domin zuwa gona,” kamar yadda ɗan majalisar ya yi ƙarin
haske.
A Najeriya
ana yawan fuskantar hatsarin kwale-kwale wanda ke laƙume rayuka musamman a
yankunan karkara.
Lamarin
ya fi ƙamari ne a lokacin damina, inda rafuka kan cika da ruwa, sannan kuma babu
wasu matakan kariya da ake amfani da su wajen irin wannan sufuri, haɗi da
rashin ingancin kwale-kwalen.
Iyayen yara sun yi zanga-zanga a Borno
Bayanan hoto, Gwamnan jihar Borno Babagana Zulum
Iyayen yaran da aka sace a jihar Borno da ke arewa maso yammacin Najeriya sun gudanar da zanga-zanga a garin Uba jiya Alhamis domin neman gwamnati ta ceto kusan yara 100 da ake garkuwa da su daga yankin.
A ranar 15 ga watan Mayu ne wasu mahara da ake zargin mayaƙan Boko Haram ne suka kai farmaki a wata makaranta da ke ƙauyen Mussa mai maƙwaftaka da dajin Sambisa, inda suka sace ɗalibai kimanin 45 cikin har da ƙananan yara, wadanda har yanzu suke hannun ƴan bindiga.
Zanga-zangar ta nuna yadda iyaye ke cikin damuwa kan yawaitar garkuwa da mutane da kuma hare-haren ƙungiyar Boko Haram duk da kasancewar sojoji a yankin.
ISWAP da Boko Haram sun riƙa kai hare-hare da sace ɗalibai a makarantun yankin tsawon sama da shekara 15.
Baya ga satar ɗaliban na ƙauyen Mussa, an kuma kai hari a wata makaranta a ƙauyen Lassa mai maƙwaftaka ranar 29 ga watan Yuni inda aka sace ɗalibai 36 da kuma malami waɗanda su ma har yanzu suna hannun masu garkuwa da su.
A watan da ya gabata ne hukumomin ƙasar suka karɓo ɗalibai da malamai da aka yi garkuwa da su a jiyar Oyo da ke kudu maso yammacin ƙasar.
Japan ta zartar da hukuncin kisa karo na farko cikin shekara ɗaya
Japan ta aiwatar da hukuncin kisa na farko cikin sama da shekara guda.
An yanke wa Sunayo Takami hukuncin kisa ne bayan samun shi da laifin kashe mutane biyar a wani hari da aka ƙona wani wurin wasa a shekarar 2009.
Hakan na zuwa ne bayan shekaru 17 da aikata laifin, kuma shi ne na farko tun bayan zuwan wannan gwamnatin mai ci.
Japan na daya daga cikin kasashe biyu kacal, wato ita da Amurka da ke cikin kungiyar G7 da ke aiwatar da hukuncin kisa, amma ba kasafai take aiwatar da shi ba.
Barka da warhaka!
Jama'a barkanmu da wannan safiya ta Juma'a a wannan shafin namu na BBC Hausa, inda muke kawo muku muhimman labarai kai-tsaye na abubuwan da ke faruwa a Najeriya, maƙwaftanta da kuma sassan duniya.
Za ku iya leƙawa shafukanmu na sada zumunta na facebook, instagram da X da kuma whatsapp domin karanta wasu labaran da kallon bidiyo da ma tafka muhawara.