Hukumar Lafiya ta Duniya, WHO ta ce kusan mutum biliyan ɗaya da rabi ne ke fama da hawan jini a duniya.
Cikin wani rahoto da hukumar lafiyar ta gabatar kan matsalar hawan jini a babban taron Majalisar Dinkin Duniya ta ce fiye da mutum 1,000 ne ke mutuwa a kocewa sa'a sakamakon bugun zuciya da mutuwar ɓarin jiki, waɗanda dukkaninsu hawan jini ke haifar da su.
Da yake jawabi, shugaban hukumur WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus ya ce akwai buƙatar ƙasashe su tashi tsaye, domin ɗaukar matakan daƙile barazanar hawan jini domin ceto rayukan al'ummar duniya.
''Hawan jini ne babban abin da ke haifar da bugun zuciya da ciwon koda da kuma mutuwar ɓarin jiki - waɗanda ta ce dukkaninsu ana iya magance su'', in ji shi
Ya ƙara da cewa mutum biliyan 1.4 ne ke fama da hawan jini a duniya a shekarar 2024, kuma a cewar rahoton kashi ɗaya ne cikin biyar aka iya magancewa ta hanyar magani da kuma bin matakan da suka dace na lafiya.
Dakta Ghebreyesus ya ce hawan jini na kashe mutum miliyan 10 a kowace shekara, duk da cewa ana iya magance shi.
Hukumar lafiyar ta yi nazari ne a ƙasashe 195, kuma ƙananan ƙasashe ne galibi matsalar ta fi kamari.
''Kashi 28 na ƙananan ƙasashe ne kawai suka bayar da rahoton samun wadatattun maganin hawan jini a ɗakunan shan magani da wuraren sayar da maganin'', a cewar Mista Ghebreyesus .
Ya ci gaba da cewa abubuwan da ke ƙara haifar da matsalar sun haɗa da barasa da taba sigari da kuma rashin motsa jiki da shan gishiri da ya wuce kima a cewar rahoton na WHO.
WHO ta ce idan har hukumomi ba su ɗauki mataki ba, to miliyoyin mutane za su ci gaba da mutuwa ba shiri, wanda zai iya shafar tattalin arzikin ƙasashen duniya.