BBC 100 Women 2020 : આ વર્ષે કયાં ભારતીય મહિલાઓને સામેલ કરવામાં આવ્યાં?

કોરોના રોગચાળા દરમિયાન રીના અને તેમની ટીમે ઢાકામાં દર સપ્તાહે લગભગ 400 લોકોને ભોજન પૂરું પાડ્યું હતું, જેમાં ભાત, શાકભાજી, ઇંડાં અને માંસ સામેલ હતાં. તેમણે એવાં સેક્સ વર્કસને મદદ કરી જેમની પાસે કોઈ ગ્રાહક આવતા ન હતા અને તેઓ ભૂખમરાનો સામનો કરતાં હતાં.

> લોકો અમારા વ્યવસાયને હલકો ગણે છે. પરંતુ અમે પેટ ભરવા માટે આ કામ કરીએ છીએ. મારો પ્રયાસ છે કે આ વ્યવસાયમાં કોઈ મહિલા ભૂખી ન રહે અને તેમનાં બાળકોએ આ કામ કરવું ન પડે.

મહામહિમ સારા અલ-અમીરી એ યુએઇના ઍડ્વાન્સ ટેકનૉલૉજીનાં મંત્રી તથા યુએઈ સ્પેસ એજન્સીનાં અધ્યક્ષ છે. તેઓ અગાઉ ઍમિરેટ્સ માર્સ મિશનનાં સાયન્સ લીડ અને ડેપ્યુટી પ્રોજેક્ટ મૅનેજર રહી ચૂક્યાં છે.

સંયુક્ત આરબ અમીરાતનું મંગળ મિશન કોઈ પણ આરબ દેશ દ્વારા બીજા ગ્રહ માટે પ્રથમ અભિયાન હશે. મંગળ ગ્રહનું પરિભ્રમણ કરનાર ઓર્બિટરનું નામ અમાલ (અરબી ભાષામાં આશા) રાખવામાં આવ્યું છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ઓર્બિટર ફેબ્રુઆરી 2021માં મંગળ ગ્રહ પર પહોંચશે અને ત્યાંની આબોહવા અને હવામાનના આંકડા એકત્ર કરશે.

> વાઇરસના કારણે વિશ્વમાં આપણે જે રીતે વિચારીએ અને વિકાસ કરીએ છીએ તેમાં એક પ્રકારની સ્થગિતતા આવી ગઈ છે. વિકાસ ચાલુ રાખવા માટે અને આપણા નાજુક વિશ્વને ટકાવી રાખવા માટે આપણે સામૂહિક પ્રયાસ કરવાની જરૂર છે.

ઍડ્રિયાના અલ્બિની એ IRCCS મલ્ટિમેડિકાની એન્જિયોજિનેસિસ લેબોરેટરીમાં વેસ્ક્યુલર બાયોલોજીનાં વડાં છે. તેઓ મલ્ટિમેડિકા ફાઉન્ડેશનનાં વડાં છે. તેઓ યુનિવર્સિટી ઑફ મિલાન-બાઇકોકા ખાતે જનરલ પૅથોલૉજીનાં પ્રોફેસર અને યુએસ નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ હેલ્થનાં ભૂતપૂર્વ વિઝિટિંગ સાયન્ટિસ્ટ છે.

તેઓ અમેરિકન ઍસોસિયેશન ફૉર કૅન્સર રિસર્ચના બોર્ડ ઑફ ડિરેક્ટર્સમાં ચૂંટાયેલાં પ્રથમ ઇટાલિયન છે. મહિલાઓના આરોગ્ય અંગે નેશનલ ઑબ્જર્વેટરી ફાઉન્ડેશનમાં તેઓ ટોચની ઇટાલિયન વીમેન્સ સાયન્ટિસ્ટ્સ ક્લબનાં પ્રેસિડન્ટ તરીકે મહિલા સંશોધનકર્તાઓને પ્રાયોજિત કરવા સાથે સંકળાયેલાં છે. તેઓ ફેન્સિંગનાં ચૅમ્પિયન પણ છે. 2018માં વેટેરન્સ વર્લ્ડકપ ખાતે તેઓ કાંસ્ય પદક જિત્યાં હતાં જ્યારે 2015માં યુરોપીયન વેટેરન્સ ફેન્સિંગ કૉમ્પિટિશનમાં તેઓ રજતચંદ્રક વિજેતા બન્યાં હતાં.

> સંશોધનકર્તાઓ તેમની કારકિર્દી એક ખાસ રસ્તાથી શરૂ કરે છે, પાકો રસ્તો જ્યાં પૂરો થતો હોય તેમ લાગે ત્યાં વૈજ્ઞાનિકો આગળ એક માર્ગ તૈયાર કરે છે. મહિલા વૈજ્ઞાનિકોએ પોતાની મલ્ટિટાસ્કિંગ ક્ષમતા દ્વારા એવો માર્ગ શોધવો જ જોઈએ જ્યાં કોઈને બીજો માર્ગ સૂજતો ન હોય.

નિસરીન એ યુકે સ્થિત જાહેર આરોગ્યના ડૉક્ટર અને નિષ્ણાત છે. તેઓ મહિલાઓ અને બાળકોના કલ્યાણ માટે સંશોધન કરે છે. તેમનું સંશોધન ગર્ભાવસ્થા પર કેન્દ્રિત છે.

કોવિડ-19 રોગચાળા દરમિયાન નિસરીને એ વિશે જાગૃતિ ફેલાવવાનું કામ કર્યું કે દેશોએ આ રોગચાળાને અટકાવવા કેવા ઉપાય અજમાવવા જોઈએ. તેઓ માત્ર મૃત્યુદરને રોકવા પર ભાર ન મૂકે, પરંતુ આ વાઈરસથી લોકો પર થતી લાંબા ગાળાની અસર (લોંગ કોવિડ સહિત)ને રોકવા પણ પ્રયાસ કરે. લોંગ કોવિડ ધરાવતા દર્દીઓમાં થાક, માથાનો દુખાવો અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ જેવાં લક્ષણો દેખાય છે.

> 2020માં મેં ત્રણ કામ વધારી દીધાં છેઃ મારા મનમાં જે હોય તે બોલવું, મને જેની બીક લાગતી હોય તે કામ કરવું અને મારી જાતને માફ કરવી. મેં ત્રણ કામ ઘટાડી દીધાં છેઃ બીજા શું કહેશે તેની ચિંતા કરવી, મારી જાતને દોષ આપવો અને હું બીજા કરતાં ઊતરતી કક્ષાની છું એવું માનવું.

પ્રોફેસર ડેમ એલિઝાબેથ ઍનિનોવુ યુનિવર્સિટી ઑફ વેસ્ટ લંડન ખાતે નર્સિંગનાં એમેરિટસ પ્રોફેસર તથા યુકે સિકલ સેલ સોસાયટીનાં પેટ્રન છે.

તેઓ સિકલ સેલ અને થેલેસેમિયાનાં પ્રથમ એવાં નર્સ છે જેમણે બ્રિટિશ-જમૈકન નર્સ મેરી સિકોલની પ્રતિમા લગાવવા માટે કૅમ્પેન ચલાવ્યું હતું. BAME સમુદાયો પર કોવિડ-19ની ઘણી વધારે અસર પડી છે જે હાઇલાઇટ કરવામાં તેમની મુખ્ય ભૂમિકા હતી.

> તમે અને બીજી ઘણી મહિલાઓ જે હકારાત્મક વૈશ્વિક યોગદાન આપી રહ્યાં છો તેને ક્યારેય ઓછું ન આંકો.

બૅરોનેસ બૅરેનની 2019માં યુકેનાં સિવિલ સોસાયટી મંત્રી તરીકે નિમણૂક કરાઈ હતી. તેઓ સિવિલ સોસાયટીની ઑફિસને લગતી નીતિઓ માટે જવાબદાર છે. તેઓ ઘરેલુ હિંસા વિરુદ્ધ નેશનલ ચૅરિટી સેફ લાઇવ્સના સ્થાપક અને ભૂતપૂર્વ ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ છે. તેઓ થિંક ટૅન્ક ન્યૂ ફિલાન્થ્રોપી કૅપિટલ ખાતે ગ્રાન્ટ ડેવલપમેન્ટનાં ભૂતપૂર્વ વડાં છે અને તેમણે 1993માં યુરોપના સૌપ્રથમ હેજ ફંડ્સ પૈકી એકની સ્થાપના કરતાં પહેલાં ઍસેટ મેનેજમેન્ટ ક્ષેત્રે કામ કર્યું હતું.

બૅરોનેેસ બૅરેન રૉયલ ફાઉન્ડેશન અને કૉમિક રિલિફનાં ટ્રસ્ટી તથા હૅનરી સ્મિથ ચૅરિટીના ચેર હતાં. તેમણે 2007માં બિકૉન એવોર્ડ ફૉર ઇંગ્લેન્ડ મેળવ્યો હતો અને ઘરેલુ હિંસા વિરોધી કામગીરી બદલ 2011માં તેઓ MBE થયા હતા.

> મને માયા એન્જેલુના શબ્દો યાદ આવે છેઃ "તમે જે બોલ્યા તેને લોકો ભૂલી જશે, તમે જે કર્યું તેને લોકો ભૂલી જશે પરંતુ લોકો એ ક્યારેય નહીં ભૂલી શકે કે તમે તેમને કેવો અનુભવ કરાવ્યો."

મૅકિન્લે બટ્સને સાત વર્ષનાં હતાં ત્યારથી જ સંશોધનો શરૂ કરી દીધાં હતાં. આજે તેઓ 20 વર્ષનાં છે અને તેમણે એવાં ઘણાં સાધનો વિકસાવ્યાં છે જે સ્તન કૅન્સરના દર્દીઓમાં રેડિયોથેરેપીના પરિણામો સુધારવામાં અને વિકાસશીલ દેશોમાં સુરક્ષિત પીવાનું પાણી પૂરું પાડવામાં મદદરૂપ છે.

તેઓ ઑસ્ટ્રેલિયાની યુવાપેઢી માટે પ્રેરકબળ બન્યાં છે. STEM દ્વારા સમુદાયને કઈ રીતે મદદ કરી શકાય તે તેમણે દર્શાવ્યું છે.

> પરિવર્તન લાવવાની આપણી ક્ષમતાને કોઈ વ્યાખ્યાયિત નથી કરી શકતું. વિશ્વની દરેક મહિલાને મારી વિનંતી છે કે તેઓ આ સવાલ પૂછે, “જો હું નહીં કરું તો કોણ કરશે? અત્યારે નહીં તો પછી ક્યારે?”

ફેંગ ફેંગનું અસલ નામ વેંગ ફેંગ છે અને તેઓ ઍવોર્ડ વિજેતા ચાઇનીઝ લેખિકા છે. જેમણે 100થી વધુ કૃતિ તૈયાર કરી છે. આ વર્ષે તેમણે વુહાનમાં બનેલી ઘટનાઓનું દસ્તાવેજીકરણ શરૂ કર્યું હતું. જ્યાં કોરોના વાઇરસ સૌપ્રથમ મળી આવ્યો હતો. તેમની ડાયરીએ કરોડો ચાઇનીઝ લોકોને આ શહેર વિશે દુર્લભ માહિતી આપી છે. તેમણે દૈનિક જીવનના પડકારોથી લઈને ફરજિયાત આઇસોલેશનની મનોવૈજ્ઞાનિક અસરો સુધીના વિષયો પર લખ્યું છે.

તેમની ડાયરીના અંગ્રેજીમાં અનુવાદ બાદ તેને વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય ખ્યાતિ મળી તે સાથે તેમના અહેવાલોની ઑનલાઇન ટીકા શરૂ થઈ ગઈ હતી. ચીનમાં ઘણા લોકો તેમનાથી નારાજ થયા હતા અને કેટલાકે તેમને દેશદ્રોહીનું બિરુદ પણ આપ્યું હતું.

> તમે તમારી સ્વતંત્ર ઓળખ બનાવો.

સોમાયાના હેરાત પ્રાંતમાં અફઘાનિસ્તાનનો કોવિડ-19નો પ્રથમ કેસ નોંધાયો ત્યારે તેઓ અને તેમની સંપૂર્ણ મહિલાઓની બનેલી રોબૉટિક્સ ટીમ – ‘ધ અફઘાન ડ્રીમર્સ’એ કોરોના વાઇરસના દર્દીઓની સારવાર માટે ઓછા ખર્ચના વૅન્ટિલેટર બનાવવા માટે કામ શરૂ કરી દીધું હતું.

સોમાયા અને તેમની ટીમ જાહેર આરોગ્ય મંત્રાલયને તેમની ડિઝાઇન દર્શાવવાનું આયોજન ધરાવે છે. પ્રોટોટાઇપને મંજૂરી મળી જશે તો અંતરિયાળ વિસ્તારની હૉસ્પિટલોમાં તેનો ઉપયોગ કરી શકાશે. 2002માં જન્મેલા સોમાયાએ ઘણા ઍવૉર્ડ જિત્યા છે. જેમાં અમેરિકામાં ફર્સ્ટ ગ્લોબલ ચેલેન્જ ખાતે ‘કરેજિયસ એચિવમૅન્ટ’ માટે સિલ્વર મેડલ, વર્લ્ડ સમિટ AI ખાતે ‘બેનિફિટિંગ હ્યુમેનિટી ઇન AI’ ઍવૉર્ડ, રો સાયન્સ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ ખાતે ‘જેનેટ ઇવે ડ્યુનસિંગ્સ પરમિશન ટુ ડ્રીમ ઍવૉર્ડ’ અને ઇસ્ટોનિયામાં યુરોપના સૌથી મોટા રોબૉટિક્સ ફેસ્ટિવલ ‘રોબૉટેક્સ’ ખાતે ‘આંત્રપ્રિન્યોરશિપ ચેલેન્જ’નો સમાવેશ થાય છે.

> આપણા ભવિષ્યની ચાવી એ શિક્ષણ છે જે આપણે આજે આપણા છોકરા અને છોકરીઓને આપી રહ્યા છીએ. આપણે એ સુનિશ્ચિત કરવું પડશે કે દરેક બાળકને શિક્ષણ પ્રાપ્ત થાય, અને તેમનાં સ્વપ્ન સાકાર કરવા માટે દરેક આવશ્યક સંસાધન ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે.

લૉરેન ગાર્ડનર એ જ્હોન હોપકિન્સ યુનિવર્સિટી ખાતે એન્જિનિયરિંગનાં પ્રોફેસર અને સેન્ટર ફૉર સિસ્ટમ્સ સાયન્સ એન્ડ એન્જિનિયરિંગ ખાતે કો-ડિરેક્ટર છે.

ગાર્ડનરે કોવિડ-19 રોગચાળાને ટ્રેક કરવાની સિસ્ટમ બનાવનાર ટીમની આગેવાની લીધી હતી. કોવિડ-19 કેસ ડેટા માટે તે સૌથી વિશ્વસનીય સ્રોત છે. સમગ્ર વિશ્વની સરકારો, ચેપી રોગના સંશોધનકર્તાઓ અને મીડિયા સંગઠનો તેનો ઉપયોગ કરે છે.

> મંજૂરીની રાહ ન જુઓ. તમારું સ્થાન સંભાળો અને કાર્યવાહી કરો.

યમનમાં જ્યાં વિનાશક ગૃહયુદ્ધ જ્યાં ચાલી રહ્યું છે ત્યાંથી માત્ર 20 માઇલના અંતરે ઇમાન 10 મહિલાઓના એક જૂથનું નેતૃત્વ કરે છે. જેણે સોલર માઇક્રોગ્રિડ સ્થાપી છે અને સ્વચ્છ, લો-ઇમ્પેક્ટ વીજળી પૂરી પાડે છે.

માઇક્રોગ્રિડ એ યુનાઇટેડ નેશન્સ ડેવલપમૅન્ટ પ્રોગ્રામ હેઠળ યમનના ઑફ-ગ્રીડ વિસ્તારમાં સ્થપાયેલ ત્રણ પૈકી એક છે. તે એકમાત્ર એવી ગ્રિડ છે જે માત્ર મહિલાઓ દ્વારા સંચાલિત છે. શરૂઆતમાં પુરુષોનું કામ કરવા બદલ ઇમાનની ટીમની મજાક ઉડાવવામાં આવી હતી. પરંતુ ત્યાર પછી તેમણે સમુદાયમાં સન્માન પ્રાપ્ત કર્યું છે. સાથે સાથે પોતાના માટે સ્થિર આવક મેળવી છે અને નવી પ્રોફેશનલ સ્કિલ વિકસાવી છે.

> યમનની તમામ છોકરીઓને મારો સંદેશ છે કે તમારાં સ્વપ્નો પૂરાં કરો. સ્વપ્નો સાકાર કરવા માટે તેઓ આત્મવિશ્વાસથી છલકાતી હોવી જોઈએ અને તેમના જીવનની દરેક મુશ્કેલીઓને પડકારવા સજ્જ હોવી જોઈએ.

ચાઇનીઝ વૈજ્ઞાનિકોએ નવા કોરોના વાઇરસની જિનેટિક વિગતો જાહેર કરતાની સાથે જ સારા અને ઑક્સફર્ડ ખાતે તેમની ટીમે તાત્કાલિક કામ શરૂ કરી દીધું હતું. તેમણે કોવિડ-19ની એક રસી તૈયાર કરી છે જે હાલમાં ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સના ત્રીજા તબક્કામાં છે.

માઇક્રોબાયૉલૉજી, બાયૉકૅમિસ્ટ્રી, મોલેક્યુલર વાઇરોલૉજી અને વેક્સિનોલૉજીની તાલીમ ધરાવતા વૈજ્ઞાનિક તરીકે સારા 2014થી ઊભરતી બીમારીઓની સામે રસી વિકસાવવા સાથે સંકળાયેલાં છે.

> આપણે આ વર્ષનો મુશ્કેલ તબક્કો પાર કરી જઈએ તેટલાં સક્ષમ હોઈ શકીએ છીએ. હવે સૌથી મહત્ત્વની બાબતો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનો સમય છે. તે છેઃ આરોગ્ય, શિક્ષણ અને બીજા સાથે સારા સંબંધો.

રેબેકા ગ્યુમી એ છોકરીઓના અધિકારી માટે કામ કરતા એક સ્થાનિક એનજીઓ સિચાના ઇનિશિયેટિવનાં સ્થાપક અને એક્ઝિક્યુટિવ ડાયરેક્ટર છે. તેઓ જાતીય સમાનતાનાં હિમાયતી છે અને રાષ્ટ્રીય તથા પાયાના સ્તરે આ મુદ્દે નાની બાળકીઓ સાથે કામ કરવાનો વિશાળ અનુભવ ધરાવે છે.

2019માં સિચાના ઇનિશિયેટિવે તાન્ઝાનિયામાં કોર્ટ ઑફ અપીલમાં એક મહત્ત્વનો કેસ જિત્યો હતો. જેમાં લગ્ન માટે લઘુતમ વય વધારીને 18 વર્ષ કરવામાં આવી હતી અને બાળલગ્નો પર પ્રતિબંધ મુકાયો હતો.

> સંજોગો જ્યારે વિકટ હોય ત્યારે મજબૂત વ્યક્તિ જ આગળ વધે છે. લડત ચાલુ રાખવાની, પ્રવાસ આગળ વધારવાની, આપણો અવાજ ઉઠાવવાની અને જાતીય સમાનતા પ્રાપ્ત થાય ત્યાં સુધી યોગદાન આપવાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવીએ.

ડો. જેમિમા કારિયુકી પ્રિવેન્ટિવ મેડિસિન અંગે જુસ્સાભેર કામ કરી રહ્યાં છે, ખાસ કરીને મેટરનલ અને બાળ આરોગ્યના ક્ષેત્રે. તેઓ પીસ ક્લબ (2007માં ચૂંટણી પછીની હિંસા બાદ શરૂ થયેલી) અને પબ્લિક હેલ્થ ક્લબ (જે સર્વાઇકલ કેન્સર વિરોધી અભિયાન ચલાવવામાં મહત્ત્વનું સ્થાન ધરાવે છે)ના સ્થાપક છે.

ઓબ્સ્ટેટ્રિક્સ અને ગાયનેકૉલૉજીના વિદ્યાર્થી તરીકે તેમણે જોયું કે કોવિડ-19 રોગચાળા દરમિયાન, ખાસ કરીને કર્ફ્યૂ વખતે મહિલાઓને દાખલ કરવાનું પ્રમાણ ઘટ્યું હતું. જ્યારે તેમની તકલીફોનું પ્રમાણ વધ્યું હતું. પરિવહન સુવિધા મર્યાદિત થવાના કારણે આરોગ્ય સુવિધાને અસર થઈ છે તે વાત સમજ્યા પછી તેમણે એક ઉપાય રજૂ કર્યોઃ લાઇસન્સ ધરાવતાં વાહનો જે મહિલાઓને તેમના ઘરેથી હૉસ્પિટલ લઈ જશે. તેના કારણે મફતમાં ઍમ્બુલન્સ સેવા 'વ્હીલ્સ ફૉર લાઇફ'નો પ્રારંભ થયો.

> આ રોગચાળાએ બધાને અસર કરી છે. તમે એકલા નથી. આમ છતાં તમને દરરોજ પરેશાન કરતા વિચાર પર ધ્યાન આપો. પ્રતિભાવ આપતા ગભરાવ નહી. તમે કદાચ કોઈ બીજાની સમસ્યાના જવાબ હોઈ શકો છો.

પ્લાન્ટ વાઇરોલૉજિસ્ટ તરીકે ડો. સફા કુમારી પાકને નષ્ટ કરતા રોગચાળાના ઉપાય શોધી રહ્યા છે. સિરિયામાં ખાદ્યાન્ન સુરક્ષામાં ઉપયોગી બિયારણ શોધ્યા પછી તેમણે એલેપ્પોમાંથી તેને બચાવવા માટે પોતાનો જીવ જોખમમાં મૂક્યો હતો.

તેમણે વાઇરસ પ્રતિરોધક છોડના પ્રકાર શોધવામાં વર્ષો ગાળ્યાં છે જેમાં એક ફાબા બિન પણ સામેલ છે. જે ફાબા નેક્રોટિક યલો વાઇરસ (FBNYV)નો પ્રતિકાર કરી શકે છે.

> 2020માં વિશ્વ ઘણું બદલાયું છે. આવા પડકારોનો સામનો કરવામાં લિંગ નહીં પરંતુ ક્ષમતા મહત્ત્વની હોય છે. મહિલાઓએ માનવું પડશે કે તેમનું યોગદાન પુરુષો જેટલું જ છે.

ઇશ્તર એક મહિલાવાદી કાર્યકર્તા છે અને ખુદને 'ટ્રબલમેકર' તરીકે ઓળખાવે છે. તેઓ સાઉથ આફ્રિકા રહે છે જ્યાં તેઓ સામાજિક ન્યાય સંગઠનો, ચળવળો અને દુનિયાભરનાં નેટવર્ક સાથે સંકળાયેલાં છે. તેઓ માનવ અધિકારની વકીલાત માટે આવશ્યક ટેકો પૂરો પાડે છે.

ચાલુ વર્ષમાં તેમણે ફ્રી ધ વૅક્સિન અભિયાનમાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. જે સેન્ટર ફૉર આર્ટિસ્ટિક એક્ટિવિઝમ અને યુનિવર્સિટીઝ એલાઇડ ફોર એસેન્શિયલ મેડિસિન્સ (UAEM)થી પ્રેરિત છે. તેઓ કોવિડ-19ની રસીની કિંમત વાજબી રાખવામાં આવે, બધાને ઉપલબ્ધ થાય અને ડિલિવરી પોઇન્ટ પર તે મફતમાં મળે તેના લક્ષ્ય સાથે કામ કરી રહ્યાં છે.

> અત્યારનો પડકારજનક સમય અત્યાર સુધી આપણને ક્યારેય ખુશી ન આપનાર સિસ્ટમને સુધારવાના બદલે આપણા માટે એકદમ અલગ ભવિષ્ય વિકસાવવાની તક પણ છે.

લ્યુસી મોનાહને 2015માં પોતાના પર કથિત બળાત્કારની ફરિયાદ કરી હતી. ત્યાર બાદ નોર્ધન આયર્લેન્ડમાં પોલીસ અને પ્રોસિક્યુટર્સ દ્વારા તેમની સાથે કેવો વર્તાવ થયો તે જણાવવા માટે તેમણે પોતાનો ગુપ્ત રહેવાનો અધિકાર જતો કર્યો હતો. પોલીસે શરૂઆતમાં લ્યુસીને જણાવ્યું કે તેઓ કથિત ગુનેગાર સાથે 'ફ્લર્ટ' કરતાં હતાં, એ બાબતના પૂરાવા હતા તેથી કોઈને આ કેસમાં સજા થવાની શક્યતા બહુ ઓછી છે.

લ્યુસીએ તપાસમાં નિષ્ફળતા બદલ સત્તાવાળાઓને કોર્ટમાં પડકાર્યા હતા. તેના કારણે જાતીય હુમલાના પીડિતો સાથે કેવો વ્યવહાર કરવો તે અંગે ફેરફાર કરવામાં આવ્યા.લ્યુસી હવે બળાત્કારના પીડિતોને મદદ કરે છે. 2019માં તેમણે જજ ગિલિયન રિવ્યૂમાં ભાગ લીધો હતો જેણે કાયદામાં ફેરફાર માટે 250થી વધારે ભલામણો કરી હતી.

> તેમણે કહ્યું કે મારાથી નહીં થાય. આમ છતાં મેં કરી બતાવ્યું. તમે પણ કરી શકો છો!

ડ્યૂસ નામવેઝી નલબામ્બા એ મલ્ટિમીડિયા પત્રકાર તથા ઉવેઝો આફ્રિકા ઇિશિયેટિવનાં સ્થાપક છે. આ એક બિનનફાકારક સંગઠન છે જે પત્રકારત્વ, કામકાજની તાલીમ અને સામાજિક ઉદ્યોગસાહસિકતા મારફત મહિલાઓના સશક્તિકરણ માટે કામ કરે છે.

તેઓ માસિકસ્ત્રાવ અંગે પ્રચલિત માન્યતાઓ સામે લડત આપે છે. તેઓ ડેમૉક્રેટિક રિપબ્લિક ઑફ કોંગોમાં વિદ્યાર્થીનીઓ અને મહિલાઓને હાઇજિન કિટ પૂરી પાડે છે તથા જાતીય શિક્ષણ અપાવે છે.

> આપણે છોકરીઓ અને મહિલાઓની એવી પેઢી બનવું છે જે પરિવર્તનમાંથી પસાર થાય છે. જેઓ પોતાની દૈનિક સમસ્યાના હંમેશાં ઉકેલ શોધો છે અને જેઓ હંમેશાં કહે છેઃ કોઈ પણ ચીજ અશક્ય નથી!

ડૉ. એથેલરેડા નાકીમુલી-મપુંગું યુગાન્ડાની મેકરેરી યુનિવર્સિટી સાથે સંકળાયેલાં છે અને થેરેપીને સાંસ્કૃતિક રીતે વધારે યોગ્ય બનાવવા માટે કામ કરે છે. ખાસ કરીને એચઆઇવી અને ડિપ્રેશનનો ભોગ બનેલા લોકો માટે.

તેમણે અત્યંત ઓછા ખર્ચે એક જૂથ થેેરેપી કાર્યક્રમ વિકસાવ્યો છે જે સામાન્ય આરોગ્યકર્મી પણ આપી શકે છે. તેના કારણે ડિપ્રેશનના લક્ષણમાં નાટ્યાત્મક ઘટાડો થતો જોવા મળ્યો છે અને અસરગ્રસ્ત લોકોમાં એન્ટીવાઇરલ દવાઓનું પાલન સુધરે છે.

> તમારા માનસિક આરોગ્યને પ્રાથમિકતા આપો અને તમારી શક્તિ પાછી મેળવો.

વર્નેટા મૉબર્લી એક પત્ની, માતા, દાદી અને મિત્ર છે.

આટલાં વર્ષો દરમિયાન તેમણે પોતાના વડીલો પાસેથી માહિતી મેળવી છે અને પોતાનું જ્ઞાન તથા કૌશલ્ય ઇન્યુપિયાટ સમુદાયની આગળની પેઢીને સોંપ્યું છે. ધરતીમાતાને બચાવવા માટે લડવું એ તેમનું ઝનૂન છે.

> માતાઓઃ તમારી જાતની કાળજી રાખો. તમારા પૂર્વજોનું જ્ઞાન મેળવવાનું ચાલુ રાખો. આપણે બધા એકબીજાથી જોડાયેલા છીએ. આપણે આપણાં બાળકોના ઉછેર માટે એકસમાન પ્રકૃતિ અને ઝનૂન ધરાવીએ છીએ. કોઈ અશાંતિ સર્જાય તો પણ તેનો ઉકેલ શોધો.

ડો. સાનિયા નિશ્તર વૈશ્વિક આરોગ્ય અને ટકાઉ વિકાસનાં આગેવાન છે. વર્ષ 2018થી તેઓ પરિવર્તનકારક એહસાસ પોવર્ટી એલિવિયેશન કાર્યક્રમને આગળ ધપાવી રહ્યાં છે. તેમાં કરોડો પાકિસ્તાનીઓને મોબાઇલ બેન્કિંગ અને બચત ખાતા તથા બીજા પાયાનાં સંસાધનો પૂરા પાડીને તેમનું જીવનધોરણ સુધારવામાં આવ્યું છે.

તેઓ ગરીબી નાબૂદી અને સામાજિક રક્ષણ અંગે પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાનનાં વિશેષ સહાયક છે. સાનિયાએ પાકિસ્તાનમાં કલ્યાણ આધારિત રાજ્યની દિશામાં જરૂરી પ્રથમ પગલું લઈને લોકોને સક્ષમ બનવામાં મદદ કરી છે.

> કોવિડ-19ની નાટ્યાત્મક અસર આપણને વધુ સારું વિશ્વ રચવાની તક આપે છે જે તક પેઢીઓમાં એક જ વખત મળે છે. તેના દ્વારા આપણે ગરીબી, અસમાનતા અને આબોહવા કટોકટીનો અંત લાવી શકીએ છીએ. આ માટે મહિલાઓએ સમાન, સક્ષમ ભાગીદાર બનવું પડશે.

લોર્ના પ્રેન્ડરગાસ્ટ 2019માં વૈશ્વિક સમાચારોમાં ચમક્યાં હતાં જ્યારે તેઓ 90 વર્ષની વયે મેલ્બર્ન યુનિવર્સિટીમાંથી ગ્રૅજ્યુએટ થયાં હતાં. તેમણે વૃદ્ધાવસ્થાના વિષયમાં માસ્ટર્સ ડિગ્રી મેળવી હતી. તેમણે આ ડિગ્રી તેમના સ્વર્ગીય પતિને સમર્પિત કરી હતી. જેમની સાથે તેમણે 64 વર્ષનું લગ્નજીવન વિતાવ્યું હતું. તેમના પતિ જેઓ ડિમેન્શિયા (ચિતભ્રંશ)થી પીડાતા હતા.

એક સંશોધનકર્તા તરીકે તેમણે ડિમેન્શિયાના દર્દીઓની જરૂરિયાતો, તેમની જીવનની ગુણવત્તામાં સુધારા તથા સારસંભાળ રાખનાર સાથે તેમના સંબંધો વિશે ઘણી સમજણ વિકસાવી હતી.

> તમારી ઉંમર ભલે ગમે તેટલી હોય, તમે યુવાન હોવ કે વૃદ્ધ, તમે વિશ્વમાં પરિવર્તન લાવી શકો છો.

સુઝાના એ માનવતાવાદી કાર્યકર છે જેમણે વિશ્વભરમાં આફતોનો સામનો કરવામાં મદદ કરવા માટે 22 વર્ષ ગાળ્યાં છે. તેમણે કેરિટાસ ડી વેનેઝુએલાને એક એવું ઉપકરણ સ્થાપવામાં મદદ કરી હતી જેનાથી બાળકો પર માનવીય કટોકટીની તાત્કાલિક અસર જાણી શકાય છે. વેનેઝુએલામાં આ કટોકટી હોવાનો જ ઇનકાર કરવામા આવતો હતો ત્યારે તેમણે આ કામ કર્યું હતું. સુસાનાએ ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહેતાં બાળકોને પોષણક્ષમ ખોરાક ઉપલબ્ધ કરાવનારાં કેન્દ્રોનું એક નેટવર્ક પણ સ્થાપ્યું હતું.

સુઝાનાએ વર્ષ 2020માં રોગચાળા દરમિયાન ઓછી આવક ધરાવતા નાગરિકો, HIV ગ્રસ્ત મહિલાઓ અને જેલવાસ ભોગવતા યુવાનોને ભોજન પૂરું પાડવા કામ કર્યું હતું. ‘સ્કેલિંગ અપ ન્યુટ્રિશન મૂવમૅન્ટ’ સાથે કામ કરીને સુઝાનાએ સમગ્ર મધ્ય અમેરિકામાં રોગચાળા સામે રાષ્ટ્રીય પગલાંમાં પોષક આહારને પણ સામેલ કરવાની સલાહ આપી હતી.

> સૌથી પહેલાં તમારી કાળજી રાખો અને તેમાંથી સ્વતંત્રતા મેળવવાનું શરૂ કરો. તે બહુ સારું લૉકડાઉન રહેશે.

ત્રણ મહિના સુધી નિરાધાર રહ્યા બાદ સપના કાઠમંડુ પહોંચ્યાં, જ્યાં તેઓ એક સંગઠનમાં જોડાયાં. આ સંગઠન બિનવારસુ મૃતદેહોના અંતિમસંસ્કાર કરે છે.

કોવિડ-19થી મૃત્યુ પામેલા લોકોના મૃતદેહોની નેપાળ આર્મી દ્વારા ચુસ્ત નિયમો હેઠળ અંતિમવિધિ કરાય છે. સપનાનું સંગઠન શેરીઓ અથવા મુડદાઘરોમાંથી ત્યજી દેવાયેલા મૃતદેહો મેળવે છે અને તેને ઓટોપ્સી માટે હૉસ્પિટલે લઈ જવાની વ્યવસ્થા કરે છે. કોઈ મૃતદેહ માટે 35 દિવસ સુધી કોઈ વારસદાર ન આવે તો સંગઠન તેને સ્મશાને લઈ જઈને તેના પર દાગબત્તીની વિધિ કરે છે. હિંદુ સંસ્કૃતિમાં આ વિધિ સામાન્ય રીતે મૃતકના પુત્ર દ્વારા કરવામાં આવતી હોય છે.

> સમગ્ર વિશ્વમાં બેઘર, ત્યજી દેવાયેલા લોકો છે. શેરીમાં મૃત્યુ પામતા લોકોની પણ યોગ્ય રીતે અંતિમક્રિયા થવી જોઈએ. હું આ કામ સામાજિક સેવા તરીકે નહીં પણ મારા મનની શાંતિ માટે કરું છું.

પારડિસ સાબેતી એ હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીનાં પ્રોફેસર, બોર્ડ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ MIT અને હાર્વર્ડ અને હાવર્ડ હ્યુજિસ મેડિકલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ સાથે સંકળાયેલાં છે. તેમણે પશ્ચિમ આફ્રિકામાં હ્યુમન અને માઇક્રોબાયલ જિનોમિક્સ, ઇન્ફૉર્મેશન થિયરી, રુરલ ઇન્ફેક્સિયસ ડિસિઝ સર્વેલન્સ તથા શિક્ષણના પ્રયાસો માટે યોગદાન આપ્યું છે.

2014માં ટાઇમ મેગેઝિન દ્વારા ઇબોલા વિરુદ્ધ લડવૈયાની ટીમને ‘પર્સન્સ ઑફ ધી યર’ જાહેર કરવામાં આવી હતી. જેમાં પરદિસ પણ સામેલ હતાં. ટાઇમે તેમને ‘100 સૌથી વધુ પ્રભાવશાળી લોકો’ની યાદીમાં પણ સ્થાન આપ્યું હતું. તેઓ ઍજ્યુકેશન વીડિયો સિરિઝ ‘અગેન્સ્ટ ઓલ ઓડ્સ’ના સંચાલક તથા રોક બેન્ડ ‘થાઉઝન્ડ ડેઝ’ના લીડ સિંગર હતાં.

> આજે આપણે જે પડકારોનો સામનો કરીએ છીએ તેમાં બીજા સારા લોકો સાથે એકતા અને હાસ્ય એ સહનશીલતા અને સફળતાની ચાવી પૂરવાર થશે. તેનાથી વિશ્વને વધુ સારું સ્થળ બનાવી શકાશે.

ફેબફી સેત્યાવતી એ Untukteman.id નામના સંગઠનનાં સ્થાપક છે. જે નબળા લોકોને મદદ કરે છે. ખાસ કરીને નાણાકીય તકલીફ ભોગવતા લોકો અને કોવિડ-19થી અસર પામેલા લોકોને મદદ કરે છે. તેઓ અને તેમની ટીમ એક ફોક્સવાગન કૅમ્પરવેનમાં ફરીને વિદ્યાર્થીઓને મફતમાં ઇન્ટરનેટ સુવિધા (જે મોંઘી હોઈ શકે છે) અને મોબાઈલ લાઇબ્રેરી પૂરી પાડે છે. જેથી તેઓ તેમનું કામ ચાલુ રાખી શકે. હવે આ ટીમ એવા વિસ્તારોમાં સિગ્નલ ટ્રાન્સમિટર્સ પૂરા પાડવા પ્રયત્નશીલ છે જ્યાં ઇન્ટરનેટના સિગ્નલ પહોંચી શકતાં નથી.

તેમના પુત્ર અકારા હાયકાલનું મોબિયસ સિન્ડ્રોમ તરીકે ઓળખાતી દુર્લભ ન્યુરોલોજિકલ બીમારીથી અવસાન થયું ત્યારે ફેબકીને ભારે દુખ થયું હતું. તેના કારણે તેઓ બીજાને મદદ કરવા માટે પ્રેરાયાં.

> 2020માં વિશ્વ ઘણું બદલાયું છે. આપણે પણ વિશ્વ માટે બદલાવું જોઈએ. આપણે સતત ફરિયાદ કરતા રહેવાના બદલે ઉપયોગી હોય તેવું કંઈક કરવું જોઈએ.

રૂથ શેડી પુરાતત્વશાસ્ત્ર અને માનવવંશશાસ્ત્રમાં ડૉક્ટરેટ ધરાવે છે. તેઓ નેશનલ યુનિવર્સિટી ઑફ સેન માર્કોસ ખાતે ફેકલ્ટી ઓફ સોશિયલ સાયન્સિસના વાઇસ ડીન ઑફ રિસર્ચ છે. તેઓ કેરલ આર્કિયોલૉજિકલ સાઇટ ખાતે બહુવિષયક સંશોધનના ડિરેક્ટર છે. આ સ્થળે અમેરિકા ખંડની સૌથી જૂની સભ્યતા વિકસી હોવાનું માનવામાં આવે છે.

તેઓ પેરુની પાંચ યુનિવર્સિટીઓમાંથી માનદ ડૉક્ટરેટ ડિગ્રી ધરાવે છે. 2018માં તેમણે વિજ્ઞાનમાં મહિલાઓ માટેનો લોરિયલ-યુનેસ્કો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર જિત્યો હતો. તેમને રિપબ્લિક ઑફ પેરુમાં મેડલ ઑફ ઓનર ઑફ કૉંગ્રેસથી પણ સન્માનિત કરવામાં આવ્યાં હતાં.

> મહિલાઓએ એવી પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ થવું જોઈએ જે પરિવર્તન લાવવા માટે જરૂરી હોય અને એવા સમાજનું સર્જન કરવું જોઈએ જ્યાં લોકો એકબીજા સાથે સુમેળથી અને પ્રકૃતિ સાથે સંતુલન સાધીને રહી શકે.

કૅથી સુલિવાન એક કુશળ વૈજ્ઞાનિક, અંતરિક્ષયાત્રી, લેખિકા અને એક્ઝિક્યુટિવ છે. તેઓ 1978માં નાસા એસ્ટ્રોનોટ કોર્પ્સમાં જોડાનારી પ્રથમ છ મહિલાઓ પૈકી એક હતાં. તેઓ અંતરિક્ષમાં ચાલનારાં પ્રથમ અમેરિકા મહિલા તરીકે વિશિષ્ટ સિદ્ધિ ધરાવે છે.

તેઓ સમુદ્રમાં સૌથી ઊંડા બિંદુ સુધી ડૂબકી લગાવનાર પ્રથમ મહિલા પણ છે. પોતાની અંતરિક્ષયાત્રા તથા સમુદ્રમાં ઊંડી ડૂબકીના કારણે તેમને 'મોસ્ટ વર્ટિકલ પર્સન ઇન ધ વર્લ્ડ'નું બિરુદ મળ્યું છે.

> 2020માં વિશ્વ ઘણું બદલાયું છે. તે આપણને યાદ અપાવે છે કે આ પૃથ્વી પર આપણા સૌનાં જીવન એકબીજા સાથે કેટલી નિકટતાથી વણાયેલાં છે. તે આપણને ખરેખર જેની જરૂર છે અને જેને મૂલ્યવાન ગણીએ છીએ તેનું પુનઃઆકલન કરવાની ફરજ પાડે છે.

રીમા સુલતાના રિમુ એ બાંગ્લાદેશ ખાતે કોક્સ બઝારમાં યંગ વીમેન લીડર્સ ફૉર પીસનાં સભ્ય છે. આ કાર્યક્રમ ગ્લોબલ નેટવર્ક ઑફ વીમેન પીસબિલ્ડર્સનો હિસ્સો છે. તેનો હેતુ સંઘર્ષગ્રસ્ત દેશોની યુવા મહિલાઓને આગેવાન અને શાંતિના પ્રેરકબળ બનવા માટે સક્ષમ બનાવવાનો છે.

રિમાએ પોતાના સમુદાયમાં રોહિંગ્યા નિર્વાસિત સંકટનો પ્રતિભાવ આપતી વખતે લિંગ આધારિત માનવવાદી કાર્યવાહીની તરફેણ કરી હતી. તેમણે રોહિંગ્યા શરણાર્થીઓ માટે લિંગ પ્રત્યે સંવેદનશીલ, વય મુજબ સુસંગત સાક્ષરતા અને સંખ્યાત્મક વર્ગો શરૂ કર્યા હતા. તેમાં સમુદાયની નિરક્ષર મહિલાઓ અને છોકરીઓ માટે પણ શિક્ષણ કાર્યક્રમ સામેલ હતા. રિમા રેડિયો પ્રસારણો અને થિયેટર પરફૉર્મન્સ દ્વારા પોતાના સમુદાયમાં યુનાઇટેડ નેશન્સ સિક્યૉરિટી કાઉન્સિલના રિઝોલ્યુશન 1325 અને 2250 અંગે પણ જાગૃતિ વધારે છે.

> હું બાંગ્લાદેશમાં લિંગ આધારિત સમાનતા લાવવા દૃઢનિશ્ચયી છું. હું અમારા અધિકારો માટે લડવા મહિલાઓ અને છોકરીઓની શક્તિમાં વિશ્વાસ ધરાવું છું. અમે સફળ થઈશું.

ડો. અનાસ્તાસિયા વોલ્કોવા એ ઉદ્યોગસાહસિક અને કૃષિ ક્ષેત્રે સંશોધનકર્તાં છે. જેઓ ખાદ્યાન્ન સુરક્ષાની સમસ્યાનો હલ લાવવા માટે વિજ્ઞાન અને ટેક્નૉલૉજીનો ઉપયોગ કરે છે.

2016માં તેમણે ફ્લુરોસેટની સ્થાપના કરી હતી. આ કંપની ડ્રોન અને સેટેલાઇટ ડેટા તથા અલ્ગોરિઝમ અને બીજા ટૂલનો ઉપયોગ કરીને ખેડૂતોને પાકનું ઉત્પાદન વધારવામાં મદદ કરે છે.

> તમે વિશ્વમાં જે પરિવર્તન જોવા માંગતા હોવ તે સ્વયં બનો. હું આશા રાખું છું કે આપણે સૌ આ પરિસ્થિતિનો ફાયદો લેવા અને હકારાત્મક પરિવર્તન લાવવા માટે આપણા પોતાના રસ્તા શોધી શકીશું.

સ્યૂજઈ એક વૈજ્ઞાનિક અને પબ્લિક હેલ્થ કૉમ્યુનિકેટર છે. રોગચાળાના સમયગાળામાં તેઓ ન્યૂઝિલૅન્ડ ખાતે પ્રકૃતિની શક્તિ તરીકે કામ કરી રહ્યાં છે. કોવિડ-19નું વિજ્ઞાન સમજાવવા માટે તેમણે કાર્ટૂનિસ્ટ ટોબી મોરિસનો સાથ લીધો છે. તેમના સંયુક્ત કામમાં લોકપ્રિય 'ફ્લેટન ધ કર્વ' વિઝ્યુલાઈઝેશન સામેલ છે. જેનો જુદી જુદી ભાષામાં અનુવાદ કરાયો છે અને લોકો લૉકડાઉનને સમજી શકે તે માટે સરકારે તેનો ઉપયોગ કર્યો છે.

તેઓ યુનિવર્સિટી ઑફ ઓકલૅન્ડ ખાતે બાયોલ્યુમિનેસન્ટ સુપરબગ્સ લેબનું વડપણ સંભાળે છે. જ્યાં તેઓ અને તેમની ટીમ અંધકારમાં બેક્ટેરિયા વિકસાવે છે. તેનાથી એ સમજી શકાશે કે ચેપી માઇક્રોબ્સ આપણને કઇ રીતે બીમાર કરે છે. તેનાથી નવી દવાઓ શોધવામાં મદદ મળશે.

> જે દેશોમાં લોકો એકબીજાને રોગચાળાથી સફળતાપૂર્વક બચાવવા માટે સંગઠીત થયા છે ત્યાં જોવા મળ્યું છે કે કરૂણા અને અને સામુહિક પ્રયાસો દ્વારા પડકારોનો ઉકેલ મેળવી શકાય છે.

ડૉ. લિયો યી-સિન સિંગાપોરમાં અત્યાધુનિક નેશનલ સેન્ટર ફૉર ઇન્ફેક્સિયસ ડિસિઝિસ ધરાવે છે. આ સંસ્થા ચેપી રોગચાળાને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે જવાબદાર છે.

કોવિડ-19 સામે સિંગાપોરની લડાઈમાં અગ્રેસર રહેવા ઉપરાંત તેમણે દેશમાં HIV સારવાર સુધારવા માટે દાયકાઓથી કામ કર્યું છે. તેઓ સાર્સ જેવા ચેપી રોગચાળા સામે વિવિધ ટીમોનું નેતૃત્ત્વ કરે છે. તેઓ ત્રણ બાળકોનાં માતા પણ છે અને કામ તથા ઘરની જવાબદારીઓ વચ્ચે સંતુલન સાધે છે.

> કોવિડ-19એ દરેકનું જીવન બદલી નાખ્યું છે. જોકે, તેણે મહિલાઓના નેતૃત્ત્વના મહત્ત્વને બદલ્યું નથી. વાઇરસ સામે મોરચો સંભાળનારાઓમાં મુખ્યત્વે મહિલાઓ છે અને તેઓ હિંમત, દૃઢતા અને મજબૂતિપૂર્વક લડત આપી રહી છે.