Imvo n'Imvano irasesengura aho ibintu bigana nyuma y'amatora yo muri US 2020

Insiguro y'amajwi, Imvo n’Imvano irasesengura aho ibintu bigana nyuma y’amatora yo muri US 2020
Yatangajwe

Mwaramukanye amahoro mwese muteze amatwi Imvo n'Imvano yo kuri uyu wa gatandatu tariki 14 z'ukwezi kwa 11 mu 2020. Imvo n'Imvano y'uyu munsi yibanze ku matora rusange ya perezida wa 46 wa Leta Zunze Ubumwe z'Amerika yabaye ku itariki ya 3 z'uku kwezi kwa 11. Twibanze kuri ayo matora kubera kwitana ba mwana ndetse n'urujijo bikomeje kuranga icyo gihugu nyuma y'ayo matora.

Ubu iminsi 10 irashize abakandida babiri bari bahanganye muri ayo matora, Joe Biden wo mu ishyaka ry'aba Democrats na Donald Trump wo mu ishyaka ry'aba Republicans wari umaze imyaka ine ku butegetsi, bombi bavuga ko batsinze nubwo imibare y'amajwi igaragaza ko uwatsinze ari Joe Biden.

Nubwo hari aho amajwi agisubirwamo kubarurwa, Donald Trump amaze gushyiraho umurwi w'abanyamategeko watangiye kwiyambaza ubucamanza. Donald Trump akomeje kuvuga ko iyo hatabaho ubujura bw'amajwi, ari we wari kuba yaratsinze. Kubera izo mpamvu aremeza ko ari we watsinze. Aravuga ko amaherezo y'icyo kibazo ari mu nkiko, ibyo kandi abishyigikiwemo na bamwe mu bayobozi bakuru b'ishyaka rye ry'aba Republicans. Umutegetsi ukomeye wo mu ishyaka rye ry'aba Republicans wagaragaje ko yemera ibyavuye mu matora ni George W Bush, wigeze kuba perezida w'icyo gihugu.

Perezida Donald Trump, wiyamamaje avuga ko ashaka gukomeza umugambi we wo kugira Amerika igihangange, akomeje kuburira abamushyigikiye kutemera ibyavuye muri ayo matora.

Nubwo hagitegerejwe kwemezwa kwa nyuma kw'ibyavuye mu matora n'itsinda ry'intumwa bita Electoral College, rigizwe n'intumwa 538, bigaragara ko Joe Biden ari we uzaba perezida kuko yarenze umubare w'ifatizo w'amajwi 270 ya Electoral College akenewe kugira ngo umukandida abe perezida w'Amerika. Ayo matora y'izo ntumwa za rubanda ategekanijwe kuzaba ku itariki ya 14 z'ukwezi gutaha kwa 12.

Ku rundi ruhande, Joe Biden, wo mu ishyaka ry'aba Democrats, aravuga ko imibare y'amajwi idashidikanya ko ari we watsinze. Ndetse yatangiye no kwitegura gushinga ubutegetsi. Ishyaka rye riramushyigikiye ndetse hari na bamwe mu bategetsi b'ishyaka ry'aba Republicans bemera ko yatsinze. Joe Biden aherutse no kuvuga ijambo, ashimira abamutoye, ariko anavuga ko azaba perezida w'Abanyamerika bose. Yasabye Abanyamerika kwibagirwa ibyabatandukanije igihe cyo kwiyamamaza, avuga bose ari Abanyamerika kandi baharanira inyungu z'igihugu cyabo muri rusange.

Ikindi cy'ingenzi benshi bibazaho, ni ihererekanya ry'ubutegetsi rigomba kuba ku itariki ya 20 z'ukwezi kwa mbere, umwaka utaha. Ubundi imyiteguro yagombye kuba imaze gutangira kugira ngo hazabeho ihererekanya ry'ubutegetsi nkuko itegekonshinga ry'icyo gihugu ribivuga, ariko si ko bimeze.

Amahanga nayo akomeje guha ikaze Joe Biden kuko yemera ko ari we watsinze. Abayobozi b'ibihugu ku isi, uretse nk'Uburusiya n'ibindi bihugu bimwe, bohereje ubutumwa kuri Joe Biden bamugaragariza ko biteguye gukorana n'ubutegetsi bwe.

Imvo n'Imvano iragerageza gusesengura aho ibintu bigana. Ese iyi myidogo ya Perezida Donald Trump yaba ifite ishingiro? Ese ingaruka ni izihe kuri politiki y'Amerika? Ingaruka se ni izihe ku isi muri rusange - dore ko Amerika ubundi ifatwa nk'icyitegererezo cya demokarasi ku isi? Ndetse hari ibihugu yafatiye ibyemezo ibiziza kudakurikiza amahame ya demokarasi.

Imvo n'Imvano irabaza amahirwe Perezida Trump afite yo gutsinda mu nkiko. Imvo n'Imvano ikongera ikabaza iti: ese ibintu nibijya mu buryo, Joe Biden akajya ku ntebe, ni ibihe bibazo bikomeye azahangana nabyo mu gihugu no ku isi?

Nanone ibintu nibamara kujya mu buryo, Donald Trump akava ku butegetsi, ni ibihe byiza azishimira ko yakoze muri iyi myaka ine ari Perezida wa 45 w'Amerika?

Imvo n'Imvano kandi ntiyarangiza itabajije icyo Trump aziratira ko asigiye Afurika.

Abatumire bacu ni Victoria Uwonkunda, umunyamakuru wa BBC Focus on Africa TV wakurikiye ayo matora, ubu akaba ari muri Amerika, Dr Omar Khalfan, umusesenguzi mu bya politike na we uri muri Amerika, turi kumwe na Mukiza Gahetano uba muri leta ya Iowa muri Amerika, watoye Donald Trump, turi kumwe kandi n'ushyigikiye Joe Biden ariko utashatse ko tumuvuga amazina.

Iki kiganiro mwagiteguriwe kandi murakigezwaho na Félin Gakwaya.