Imvo n'Imvano ku bitekerezo ku ho demokarasi igeze mu Burundi no mu Rwanda
Mwaramukanye amahoro mwese muteze amatwi Imvo n'Imvano yo kuri uyu wa gatandatu tariki 7 z'ukwezi kwa 11 mu 2020. Uyu munsi turaha umwanya abatanze ibitekerezo ku kiganiro twabagejejeho ku itariki 19 na 26 z'ukwezi kwa 9, ikiganiro cyavugaga ku munsi mpuzamahanga wahariwe demokarasi ku isi, muri icyo kiganiro tukaba twaribanze aho demokarasi igeze mu Rwanda no mu Burundi.
Uwo munsi wibukwa ku itariki 15 z'ukwezi kwa 9, wahuriranye n'icyegeranyo cyakozwe n'ikigo The Economist Intelligence Unit gitangaza raporo yitwa Democracy Index, ni igipimo cy'uko domokarasi mu mahame yayo atandukanye ihagaze ku manota 10 mu bihugu 167 ku isi.
Kuri 'Democracy Index' yo mu 2019 yatangajwe muri uyu mwaka, u Rwanda ruri ku mwanya wa 129 n'amanota 3/10, u Burundi ku wa 154 n'amanota 2/10.
Icyo gihe abatumire bacu bari Léonard Nyangoma, umukuru w'umugambwe CNDD akaba ari mu buhungiro mu gihugu cy'Ubufaransa; Léonard Nyangoma yashinze CNDD avuye muri FRODEBU, ishyaka ryatsinze amatora mu Burundi mu buryo buciye muri demokarasi mu mwaka wa 1993, umukuru w'igihugu wa mbere watowe icyo gihe Melchior Ndadaye akaza kwicwa hashize amezi 3 agiye ku butegetsi.
Twari kumwe kandi na Victoire Ingabire, umukuru w'ishyaka DALFA ritaremerwa n'amategeko mu Rwanda; Victoire Ingabire yashinze DALFA avuye muri FDU-Inkingi, ishyaka ryamwohereje mu mwaka wa 2010 ngo aze kurihagararira mu matora y'umukuru w'igihugu, naryo rikaba n'ubu ritaremerwa n'amategeko mu Rwanda.
Undi twari kumwe ni Aimé Pascal Nduwimana, umukuru w'ishyirahamwe MAC (Ministère Africain de Compassion), iri shyirahamwe rimaze imyaka 15 ricungera amatora yo mu Burundi, muri aya matora aheruka kuba mu Burundi, baje ku mwanya wa kabiri mu kugira abarorerezi benshi muri ayo matora. Aimé Pascal Nduwimana ari mu Burundi.
Twari kumwe kandi na Théogène Munyangeyo, umuvugizi wa FORUM y'amashyaka mu Rwanda, bita ihuriro nyunguranabitekerezo ry'amashyaka ya politike. Théogène Munyangeyo ari mu Rwanda.
Twari kumwe ndetse na Joseph Sebarenzi, umusesenguzi mu byo gutatura amatate. Joseph Sebarenzi yabaye umukuru w'inteko nshingamateka mu Rwanda, ubu akaba ari mu buhungiro muri Amerika.
Iki kiganiro mwagiteguriwe kandi murakigezwaho na Félin Gakwaya.