معاون رئیس جمهوری امریکا می‌گوید ترامپ ممکن است پیش از روز جمعه متن توافق واشنگتن و تهران را منتشر کند

منتشر شده در
زمان مطالعه: ۴ دقیقه

معاون رئیس‌جمهور امریکا می‌گوید دونالد ترامپ ممکن است پیش از روز جمعه تصمیم بگیرد که متن توافق مقدماتی برای پایان دادن به جنگ با ایران را منتشر کند. این در حالی است که رئیس‌جمهور امریکا پیش‌تر اعلام کرده بود که این توافق امضا شده است.

جی‌دی ونس یادداشت تفاهم میان امریکا و ایران را «حدود یک‌ونیم صفحه » و سندی «بسیار کلی» توصیف کرده است.

مقام‌های ارشد امریکایی نیز برخی جزئیات این توافق را ارائه داده و گفته‌اند که تنگه هرمز روز جمعه، هم‌زمان با امضای رسمی توافق در جینوا- بازگشوده خواهد شد.

این تحولات هم‌زمان با حضور ترامپ در نشست گروه ۷ (هفت کشور صنعتی بزرگ جهان) در فرانسه رخ می‌دهد.

قرار است در این نشست روز سه‌شنبه جلسه ویژه‌ای درباره ایران با حضور رهبران مصر، قطر و امارات متحده عربی برگزار شود.

ترامپ روز دوشنبه در دیدار با همتای فرانسوی‌اش امانوئل مکرون، در اشاره‌ای به توافق مقدماتی با ایران گفت: «بسیار خوشحالم بگویم امضا شده است، توافق به‌طور کامل امضا شده است.»

مقام‌های امریکایی می‌گویند ترامپ، ونس و محمدباقر قالیباف، رئیس پارلمان ایران، این توافق را به‌صورت الکترونیکی امضا خواهند کرد.

به گفته این مقام‌ها، قرار است گفت‌وگوهای فنی درباره برنامه هسته‌ای ایران این هفته آغاز شود و هرگونه کاهش تحریم‌ها یا آزادسازی دارایی‌ها بستگی به پایبندی ایران به تعهداتش در این توافق خواهد بود.

در حالی که ترامپ پیش‌تر گفته بود جزئیات توافق «به‌زودی» پس از مراسم جمعه منتشر خواهد شد، ونس به شبکه فاکس‌نیوز گفت رئیس‌جمهور ممکن است پیش از آن تصمیم بگیرد که توافق را منتشر کند.

او پیشتر در گفت‌وگو با شبکه سی‌ان‌ان گفت که این یادداشت تفاهم سندی بسیار کلی است و بسیاری از جزئیات در جریان مذاکرات بعدی مشخص خواهد شد.

ونس گفت: «در مورد بسیاری از مسائل، باید در مرحله مذاکرات فنی آن‌ها را روشن کنیم، اما این یادداشت تفاهم چارچوبی ایجاد می‌کند که بر اساس آن ایران در ازای اجرای تعهداتش، از مزایای توافق بهره‌مند می‌شود.»

او افزود در بند اول این سند آمده است که ایران به «صلح و ثبات منطقه‌ای» متعهد خواهد شد، از جمله توقف حمایت مالی از آنچه «سازمان‌های تروریستی» خوانده می‌شود.

معاون رئیس جمهوری امریکا تأکید کرد: «مهم‌تر از همه، آن‌ها تعهدی قابل راستی‌آزمایی برای عدم تولید سلاح هسته‌ای خواهند داشت.»

کشورهای عضو گروه هفت علاقه‌مند گفت‌وگو درباره ایران با ترامپ هستند، به‌ویژه در شرایطی که بریتانیا و فرانسه طرح‌هایی برای یک مأموریت دفاعی به‌هدف حفاظت از کشتی‌ها در تنگه هرمز ارائه داده‌اند.

ترامپ گفت تصور نمی‌کند امریکا «به کمک زیادی» برای تضمین عبور آزاد کشتی‌ها نیاز داشته باشد، اما افزود استقرار «یک یا دو کشتی» از دیگر کشورها در این آبراه استراتژیک «ایده بدی نیست».

بر اساس این توافق، آتش‌بس به‌مدت ۶۰ روز دیگر تمدید خواهد شد و در این مدت طرف‌ها بر سر جزئیات توافق نهایی مذاکره خواهند کرد.

شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، کشوری که نقش میانجی را ایفا کرده، روز یکشنبه اعلام کرد این پیشرفت شامل «پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبهه‌ها، از جمله لبنان» است.

مقام‌های امریکایی گفتند اگرچه لبنان در چارچوب آتش‌بس گنجانده شده، خروج نیروهای اسرائیلی از خاک این کشور از شرط‌های این توافق نیست. به گفته آن‌ها، اسرائیل همچنان حق دفاع از خود را خواهد داشت.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، شامگاه دوشنبه گفت نیروهای این کشور در «مناطق امنیتی» در لبنان، سوریه و غزه «تا هر زمان که لازم باشد» باقی خواهند ماند و آزادی عمل برای واکنش به حملات را حفظ خواهند کرد.

او همچنین در یک نشست خبری تأکید کرد که ایران «با توافق یا بدون توافق» اجازه دستیابی به سلاح هسته‌ای نخواهد داشت.

این اظهارات پس از آن مطرح شد که رسانه‌های لبنانی از حمله مرگبار اسرائیل به یک خودرو در جنوب این کشور خبر دادند؛ نخستین حمله از زمان اعلام توافق صلح. حزب‌الله نیز اعلام کرد در پاسخ، موشک‌ها و پهپادهایی به‌سوی نیروهای اسرائیلی شلیک کرده است.

ترامپ روز یکشنبه اعلام کرد دستور رفع فوری محاصره دریایی بندرهای ایران را صادر کرده و افزود که تنگه هرمز با امضای توافق اولیه بازگشایی خواهد شد.

او روز دوشنبه در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «کشتی‌ها در حال حرکت هستند، بسیاری از آن‌ها با محموله نفت، در حال خروج از تنگه هرمز هستند.»

کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر خارجه ایران، نیز در صحبت با تلویزیون دولتی ایران ضمن تأیید پایان عملیات نظامی، این توافق را پیروزی برای ایران توصیف کرد.

او گفت میانجی‌های قطری «حدود ۱۴ تا ۱۵ ساعت مذاکرات طولانی» در تهران برای دستیابی به این توافق داشتند

ستاد کل قرارگاه خاتم‌الانبیاء ایران نیز اعلام کرد که ایران، همراه با نیروهای مسلح و متحدان منطقه‌ای خود، به امریکا و اسرائیل نشان داده است که «چاره‌ای جز پذیرش شکست و تسلیم ندارند.»

در عین حال، وزارت خارجه ایران اعلام کرد که تهران همچنان «بی‌اعتمادی عمیقی» نسبت به امریکا دارد و این توافق «صرفاً گامی در جهت کاهش تنش‌ها» است.

ژوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان، از این توافق استقبال کرد و گفت امیدوار است این تفاهم‌ها به «اقدامات عملی منجر شود که به چرخه خشونت پایان قطعی دهد».

از جمله مسائل چالش‌برانگیز پیشین می‌توان به موضوع غنی‌سازی هسته‌ای ایران و اصرار کشورهای غربی بر عدم دستیابی این کشور به سلاح هسته‌ای، و نیز خواسته ایران برای لغو کامل تحریم‌ها و دسترسی به ده‌ها میلیارد دالر درآمد نفتی مسدودشده اشاره کرد.