حماس می‌گوید از طرح صلح غزه با «خلع سلاح کامل» موافقت کرده است

دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا، اعلام کرد که «هیئت صلح غزه» به توافقی «تاریخی» برای خلع سلاح کامل حماس و همه گروه‌های مسلح دیگر در غزه دست یافته است. حماس با این طرح موافقت خود را اعلام کرده است.

یک مقام ارشد حماس به بی‌بی‌سی تایید کرد که با طرح «هیئت صلح» برای خلع سلاح کامل در غزه موافقت کرده و قرار است به زودی بیانیه‌ای رسمی در این باره منتشر کنند.

پس از ماه‌ها مذاکرات فشرده و طولانی، حماس برای نخستین بار چارچوب طرح «هیئت صلح» برای خلع سلاح کامل در غزه را پذیرفته است.

آقای ترامپ پنج‌شنبه‌شب در پیامی در شبکه اجتماعی خود، تروث، نوشت: «این توافق گامی بزرگ به سوی برقراری صلح و امنیت پایدار است.»

او افزود این توافق، زمینه را برای اداره غزه توسط دولت جدید فلسطینی فراهم می‌کند؛ دولتی که به گفته او، با «هیات صلح» همکاری خواهد کرد تا به فلسطینیان کمک کند.

به گفته او، این توافق یکی از مراحل مهم اجرای «برنامه ۲۰ ماده‌ای ترامپ» است و در چند مرحله اجرا خواهد شد.

آقای ترامپ نوشته است که با تکمیل روند خلع سلاح، نیروهای اسرائیلی از غزه خارج خواهند شد و یک نیروی بین‌المللی در همکاری با یک نیروی پولیس جدید فلسطینی، مسئولیت تامین امنیت غزه برای ساکنان آن و کشورهای همسایه را بر عهده خواهند گرفت.

براساس گفته‌های دونالد ترمپ، نیروهای اسرائیلی نیز «همزمان با تکمیل روند خلع سلاح» از نوار غزه خارج خواهند شد.

با این حال، ما هنوز در انتظار واکنش رسمی اسرائیل هستیم، اسرائيل تاکنون در این باره اظهار نظر رسمی نکرده است.

اگر طرح خلع سلاح حماس عملی شود

رشدی ابوالعوف، خبرنگار بی‌بی‌سی از قاهره

پس از ماه‌ها گفت‌وگوهای فشرده و طولانی، حماس برای نخستین بار با چارچوب طرح هیأت صلح برای خلع سلاح کامل در غزه موافقت کرده است.

این طرح پیش‌بینی می‌کند که سلاح‌های سنگین باقی‌مانده حماس فهرست‌بندی شده و تحت نظارت نهادهای فلسطینی نگهداری شوند؛ اقدامی که می‌تواند مهم‌ترین مانع بر سر راه پیشبرد ابتکار صلح مورد حمایت دونالد ترمپ برای غزه را برطرف کند.

این تحول اندکی پس از آن رخ می‌دهد که حماس انتخابات رهبری خود را به پایان رساند و خلیل الحیه، از رهبران مستقر در غزه، در رأس این جنبش قرار گرفت.

مقام‌های فلسطینی دخیل در مذاکرات بر این باورند که رهبری جدید آماده بوده است تا آنچه را «مهم‌ترین تصمیم سیاسی در تاریخ حماس» توصیف می‌کنند، اتخاذ کند. به گفته آنان، شرایط فاجعه‌بار انسانی که بیش از دو میلیون فلسطینی در غزه با آن روبه‌رو هستند، عامل اصلی این رویکرد بوده است.

هنوز برای قضاوت درباره اینکه آیا این توافق به طور کامل عملی خواهد شد و آیا همه طرف‌ها به تعهدات خود پایبند خواهند ماند یا نه، زود است.

اما اگر این توافق دوام بیاورد، می‌تواند نخستین گام معتبر در مسیر پایان دادن به جنگی باشد که نزدیک به سه سال ادامه داشته و راه را برای آغاز یک روند سیاسی گسترده‌تر هموار کند.

در همین حال، رسانه دولتی القاهره نیوز بامداد روز جمعه گزارش داد که قاهره به زودی میزبان نشستی میان میانجی‌گران طرح صلح غزه خواهد بود. این میانجی‌گران شامل مصر، ایالات متحده، قطر و ترکیه هستند.

رهبران حماس از اواخر هفته گذشته در قاهره، پایتخت مصر، حضور دارند و با میانجی‌های مصر، قطر و ترکیه درباره توافق آتش‌بس گفت‌وگو می‌کنند.

خلع سلاح حماس زیر حملات اسرائیل چگونه عملی می‌شود؟

به گونه‌ای که مقام‌های امریکایی و هیئت صلح پیشتر برای خبرنگاران تشریح کرده‌اند روندی برای «خارج‌سازی سلاح‌های سنگین از چرخه استفاده» آغاز می‌شود که شامل مسدود کردن تونل‌ها و انبارهای تسلیحاتی، و همچنین برکنار کردن جنگجویانی است که این تأسیسات را اداره می‌کنند.

به گفته آنان، این روند «بسیار فنی و تخصصی» خواهد بود و یکی از پرسش‌های اصلی در آن، چگونگی نگهداری امن سلاح‌های جمع‌آوری‌شده است.

در مرحله پایانی، تمامی سلاح‌های شخصی موجود در غزه باید مطابق قوانین فلسطین مورد رسیدگی و تعیین تکلیف قرار گیرند.

مقام‌ها همچنین گفتند که گروه‌های مسلح محلی و طایفه‌ها نیز در چارچوب این روند باید سلاح‌های خود را از رده‌ خارج کرده و تحویل دهند.

اما در غزه، اعلام این توافق با استقبال عمومی چندانی مواجه نشده است.

پس از سال‌ها آتش‌بس‌های ناموفق و توافق‌هایی که به شکست انجامیده‌اند، بسیاری از فلسطینی‌ها نسبت به تحولات سیاسی جدید عمیقا بدبین شده‌اند.

برخی از ساکنان غزه در فضای آنلاین گفته‌اند که بیش از جزئیات مذاکرات، برایشان مهم است که آیا این توافق واقعا به جنگ پایان خواهد داد، امکان بازگشت خانواده‌های آواره به خانه‌هایشان را فراهم می‌کند و آرامشی پایدار به همراه خواهد داشت یا نه.

حماس پیش‌تر در ششم جولای انحلال نهادی را اعلام کرد که حدود دو دهه اداره غزه را بر عهده داشته است.

چرا ممکن است طرح ترامپ در عمل موفق نشود؟

جرمی بوئن، سردبیر بین‌الملل بی‌بی‌سی

دلایل زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد این طرح ممکن است عملی نشود.

اما در عین حال، دلایل زیادی نیز وجود دارد که باعث می‌شود همه امیدوار باشند راهی برای موفقیت آن پیدا شود.

بیش از دو میلیون فلسطینی در غزه در شرایطی بسیار دشوار زندگی می‌کنند؛ شرایطی که با گسترش بیماری‌ها، رنج گسترده و مشکلات شدید انسانی همراه است. از سوی دیگر، اسرائیلی‌ها نیز به دلیل رویدادهای هفتم اکتوبر، نگرانی‌های واقعی و مشروعی درباره حماس دارند.

با این‌حال، موفقیت این طرح به عوامل و پیش‌شرط‌های زیادی وابسته است.

یکی از این پیش‌شرط‌ها این است که اسرائیل نیز با خروج از بخش‌هایی از خاک غزه موافقت کند؛ در حالی که در عمل، اقدامات اخیر اسرائیل نشان‌دهنده گسترش و تحکیم کنترل خود بر این مناطق بوده است.

هرچند دولت اسرائیل هنوز به طور رسمی به این طرح واکنش نشان نداده است، اما زمانی که دیروز گزارش‌هایی درباره پیشرفت در مذاکرات قاهره منتشر شد، دفتر بنیامین نتانیاهو با صدور بیانیه‌ای عملاً نسبت به این گزارش‌ها ابراز تردید کرد و خوش‌بینی‌ها درباره روند مذاکرات را کاهش داد.

همچنین، اسرائیل در ماه اکتبر انتخابات برگزار می‌کند و بخش عمده فضای سیاسی این کشور در حال حاضر در اختیار جریان‌های راست‌گرا است؛ جریان‌هایی که عموماً با هرگونه امتیازدهی به فلسطینی‌ها مخالفت می‌کنند.

بنابراین، عوامل و موانع زیادی وجود دارد که می‌تواند مانع موفقیت این طرح شود.