داکتران بدون مرز: بیماران افغان در پاکستان از ترس بازداشت به شفاخانه‌ها مراجعه نمی‌کنند

سازمان داکتران بدون مرز می‌گوید شماری از مهاجران افغان در پاکستان به دلیل ترس از بازداشت و اخراج، از مراجعه به داکتر و شفاخانه خودداری می‌کنند یا درمان خود را به تأخیر می‌اندازند؛ وضعیتی که به گفته این نهاد، پیامدهای جدی صحی برای آنان به همراه داشته است.

این سازمان در گزارشی از دولت پاکستان خواسته است از اخراج اجباری مهاجران افغان خودداری کند و برای افرادی که نیازمند حمایت بین‌المللی هستند، راهکارهای حفاظتی در نظر بگیرد.

برخی از مهاجران افغان به کارکنان این نهاد گفته‌اند که از بیم بازداشت و بررسی مدارک هویتی در مراکز درمانی، برای دریافت خدمات صحی مراجعه نمی‌کنند.

این سازمان می‌گوید که چنین شرایطی به افزایش مشکلات قابل پیشگیری، از جمله سوءتغذیه در میان کودکان و عوارض دوران بارداری، منجر شده است.

در این گزارش از یک مهاجر افغان، نقل قول شده که می‌گوید با وجود داشتن کارت ثبت‌نام پناهندگی، در جریان عملیات پولیس بازداشت شده است.

او گفته است پس از آزادی، به دلیل ترس از بازداشت دوباره، انتقال همسر باردارش به شفاخانه را به تأخیر انداخت؛ تأخیری که به گفته او به سقط جنین انجامید.

داکتران بدون مرز همچنین می‌گوید در کلینیک‌های سیار این نهاد در بلوچستان، میزان بالایی از سوءتغذیه در میان مهاجران افغان ثبت شده است.

بر اساس این گزارش، نزدیک به یک‌سوم کودکانی که معاینه شده‌اند دچار سوءتغذیه حاد بوده‌اند و حدود ۹۰ درصد بیماران مبتلا به سوءتغذیه را مهاجران افغان، عمدتاً زنان و کودکان، تشکیل می‌دادند.

این سازمان می‌گوید که تشدید فشارها همچنین توانایی مهاجران برای تأمین مخارج خانواده‌هایشان را تضعیف کرده است، زیرا بسیاری از ترس بازداشت و اخراج، شغل و درآمد خود را از دست داده‌اند.

مارکو دن هارتوخ، رئیس هیأت داکتران بدون مرز در پاکستان، گفته است: «بسیار مهم است افرادی که نیازمند حمایت هستند، اخراج نشوند و هرگونه بازگشت، داوطلبانه، ایمن و همراه با حفظ کرامت انسانی باشد.»

پاکستان از سال ۲۰۲۳ روند بازگرداندن مهاجران افغان را آغاز کرده و حدود یک ماه پیش نیز به نهادهای امنیتی دستور داده است شهروندان افغان فاقد ویزای معتبر را بازداشت و اخراج کنند.

اگرچه این سیاست در ابتدا بیشتر بر شهرهای بزرگ مانند اسلام‌آباد و کراچی متمرکز بود، اما اکنون به مناطق دیگر نیز گسترش یافته است. ساکنان محلی و مقام‌های امنیتی از ایجاد ایست‌های بازرسی، بررسی مدارک هویتی و بازداشت مهاجران فاقد اسناد اقامتی خبر داده‌اند.

همزمان، تصاویر منتشرشده از شهر پشاور نشان می‌دهد که شماری از مهاجران افغان در پی افزایش فشارها، ناچار شده‌اند خانه‌های خود را تخریب کنند، وسایل‌شان را در مدت کوتاهی جمع‌آوری کرده و برای بازگشت به افغانستان آماده شوند.

بر اساس آمار کمیساریای عالی ملل متحد در امور پناهندگان، تاکنون بیش از دو و نیم میلیون افغان در چارچوب برنامه بازگرداندن مهاجران از پاکستان خارج شده‌اند.

در میان آنان افرادی دیده می‌شوند که دهه‌ها در پاکستان زندگی کرده بودند و همچنین کسانی که پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان در سال ۲۰۲۱ به این کشور پناه برده بودند.