چرا جوانان تاجیکستان به زبان چینی رو‌ آورده‌اند؟

تا همین چند سال پیش، زبان انگلیسی مهم‌ترین زبان خارجی برای جوانان تاجیک بود. با گسترش نفوذ اقتصادی چین در آسیای مرکزی، زبان چینی به‌تدریج به گزینه‌ جذاب‌تر برای نسل جوان تاجیکستان تبدیل شده است.

بر اساس آمار رسمی، هزاران دانشجوی تاجیک در دانشگاه‌های چین تحصیل می‌کنند و صدها نفر دیگر در مراکز آموزشی داخل تاجیکستان مشغول یادگیری زبان چینی هستند.

تضمینی برای آینده شغلی

بسیاری از جوانان تاجیک، دانستن زبان چینی را تضمینی برای آینده شغلی و زندگی خود می‌دانند.

ابراهیم‌جان دوستعلی‌زاده ۳۶ سال دارد و مترجم زبان چینی است. او ۱۴ سال پیش خودآموز یادگیری زبان چینی را آغاز کرد. آن زمان در یک آزمایشگاه تجزیه و تحلیل خاک در شمال تاجیکستان کار می‌کرد. پس از آغاز همکاری این آزمایشگاه با یک شرکت راه‌ و پل سازی چینی در تاجیکستان، تصمیم گرفت زبان چینی بیاموزد.

آقای دوستعلی‌زاده می‌گوید: «نیازهای شغلی‌ مرا به طرف یادگیری زبان چینی سوق داد. پس از یادگیری این زبان، شرایط زندگی‌ بهتر شد. توانستم به چند شهر چین سفر کنم و افق دیدم را گسترش دهم. حالا تلاش می‌کنم از این تجربه‌ها برای بهبود زندگی خود و کمک به پیشرفت کشور بهره ببرم.»

او در کنار شغل اصلی‌اش در یک شرکت چینی، برای ترویج زبان و ادبیات چینی هم تلاش می‌کند. یکی از فعالیت‌های او ترجمه اشعار ۳۵ شاعر چینی است. مجموعه «سی و پنج برگ از درخت دوستی» منتشر شده و اخیرا در اتحادیه نویسندگان تاجیکستان رونمایی شده است. این جوان تاجیک این دستاورد ارزشمند ادبی‌اش را از برکت دانستن زبان چینی می‌داند.

محبوبیت زبان چینی در میان جوانان تاجیک

امروز، در مقایسه با ۱۰ یا ۱۵ سال پیش، فرصت‌ها و امکانات بیشتری برای یادگیری زبان چینی در تاجیکستان فراهم شده است. شبکه‌های اجتماعی هم با تولید محتوای آموزشی متنوع، دسترسی به این زبان را آسان‌تر کرده‌اند. در کنار ده‌ها مرکز سراسری آموزش زبان‌های خارجی، زبان چینی این روزها به یکی از محبوب‌ترین زبان‌های خارجی در میان نوجوانان و جوانان تاجیک تبدیل شده است.

آناییز یوسف‌بیکوا یک سال است که در مرکز «نکسوس چاینیز» در شهر دوشنبه زبان چینی می آموزد. او به زبان چینی به من گفت: « زبان چینی را بسیار دوست دارم و به همین دلیل قصد دارم یادگیری آن را در خود چین دنبال کنم.»

در این مرکز آموزشی در شهر دوشنبه، افراد در سنین مختلف زبان چینی می‌آموزند. برای تقویت مهارت گفتاری زبان‌آموزان، معلمان چینی نیز به کار گرفته شده‌اند. از یکی از آن‌ها خواستم ویدیوی صحبتهای آناییزرا به زبان چینی، گوش بدهد و نظرش را به ما بگوید. او بعد از شنیدن صحبت‌های این دختر زبان‌آموز، سطح زبان چینی او را «خیلی خوب» توصیف کرد.

این روزها جوانان تاجیک، از جمله آناییز یوسف‌بیکوا، بر این باورند که تسلط بر این زبان فرصت‌های شغلی بیشتری در اختیارشان می‌گذارد؛ امکان دسترسی به بازار کار گسترده‌تر را فراهم می‌کند و چشم‌انداز حرفه‌ای روشن‌تری برای آینده‌شان رقم می‌زند‌.

زائر سلیم‌اف، مدیر مرکز آموزش زبان چینی «نکسوس» در دوشنبه که سه سال پیش فعالیت خود را آغاز کرده، می‌گوید افزایش علاقه جوانان و نوجوانان تاجیک به زبان چینی بی‌دلیل نیست. او توضیح می‌دهد: «یادگیری زبان چینی فرصت‌های شغلی متنوعی ایجاد می‌کند؛ از کار در شرکت‌های چینی فعال در تاجیکستان گرفته تا تدریس زبان چینی یا اشتغال در خود چین. علاوه بر این، تسلط بر این زبان زمینه‌ساز همکاری‌های تجاری و فعالیت در حوزه واردات و صادرات کالا با شرکت‌های چینی است.»

توجه دولت به آموزش زبان‌های خارجی

اخیرا رحیم سعیدزاده، وزیر معارف و علم جمهوری تاجیکستان در دیدار با سفیر جدید چین در دوشنبه اعلام کرد که در حال حاضر شش هزار جوان تاجیک در چین تحصیل می‌کنند.

در ۱۳ دانشگاه تاجیکستان، زبان چینی به دانشجویان تدریس می‌شود و «مرکز آموزشی و فرهنگی کنفوسیوس» در دانشگاه ملی تاجیکستان نیز در طول ۱۵ سال فعالیتش به هزاران دانشجو آموزش داده است.

این روزها و در آستانه آغاز سال تحصیلی جدید، مقابل سفارت چین در دوشنبه می‌توان ده‌ها جوان تاجیک را دید که برای دریافت ویزای تحصیلی و ارائه مدارک‌شان صف کشیده‌اند. همزمان، گزارش‌ها حاکی از آن است که حدود ۴۰ استاد چینی در دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی تاجیکستان به تدریس زبان چینی مشغول‌اند.

امامعلی رحمان، رئیس ‌جمهوری تاجیکستان، در سفر اخیرش به چین که سه ماه پیش انجام شد، در دیدار با دانشجویان تاجیک تاکید کرد که یادگیری زبان‌های خارجی برای آینده آن‌ها اهمیت فراوانی دارد، نکته‌ای که بی‌تردید موجب تشویق بیشتر جوانان تاجیک به یادگیری زبان شده است.

عبدالصمد الهام اخیرا تصمیم گرفت زبان‌ چینی یاد بگیرد چون او باور دارد که «جوانانی که زبان چینی می‌آموزند، نه تنها در تاجیکستان بلکه در خارج از کشور نیز می‌توانند در شرکت‌های معتبر، به‌ویژه شرکت‌های تجاری، کار کنند. آن‌ها می‌توانند مترجم شوند و در حوزه‌های طبابت و فناوری فعالیت کنند و سطح زندگی‌شان را ارتقا دهند.»

چین؛ همسایه و مهم‌ترین شریک راهبردی تاجیکستان

چین همسایه تاجیکستان و از مهم‌ترین شریکان اقتصادی، تجاری و راهبردی این کشور است. چین طی سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴ حدود چهار میلیارد دالر در اقتصاد تاجیکستان سرمایه‌گذاری کرده است. حالا بیش از ۷۰۰ شرکت با سرمایه چینی در تاجیکستان فعالیت می‌کنند. این واقعیت‌ها نیز به افزایش علاقه جوانان تاجیک به یادگیری زبان چینی انجامیده است.

چین همچنان بزرگ‌ترین طلبکار خارجی تاجیکستان است. بر اساس آمار رسمی، بدهی تاجیکستان به چین در آغاز سال ۲۰۲۶ بیش از ۷۰۰ میلیون دالر بود؛ رقمی که بیش از یک‌چهارم کل بدهی خارجی این کشور را تشکیل می‌دهد. در همان زمان، مجموع بدهی خارجی تاجیکستان حدود ۳/۰۳ میلیارد دالر برآورد شده بود.

این ارقام نشان می‌دهد که نفوذ اقتصادی چین در تاجیکستان تنها به سرمایه‌گذاری و تجارت محدود نمی‌شود، بلکه بر بازار کار و حتی انتخاب‌های آموزشی نسل جوان نیز اثر گذاشته است؛ نسلی که بیش از گذشته یادگیری زبان چینی را راهی برای دستیابی به فرصت‌های شغلی و تحصیلی بهتر می‌بیند.