مصرف کمتر شکر پیش از دو سالگی ممکن است به سلامت مغز در سال‌های بعد کمک کند

دانشمندان می‌گویند مصرف بسیار کم شکر یا بوره تا پیش از دو سالگی ممکن است به محافظت از مغز در دهه‌های بعد کمک کند.

این تحقیق تأثیر پایان سهمیه‌بندی شکر در بریتانیا را که باعث افزایش سریع مصرف بوره در رژیم غذایی مردم شد، بررسی کرده است.

نتایج نشان می‌دهد افرادی که در دوران سهمیه‌بندی شکر کودک نوپا بودند، ۲۳ درصد کمتر در معرض ابتلا به زوال عقل قرار داشتند.

این تحقیق نمی‌تواند به‌طور قطعی این ارتباط را ثابت کند، اما کارشناسان می‌گویند داشتن رژیم غذایی سالم در هر صورت برای سلامت مغز مفید است.

این نخستین تحقیقی نیست که نشان می‌دهد هزار روز نخست زندگی نقش بسیار مهمی در سلامت افراد در سال‌های بعد دارد.

مجموعه‌ای از تحقیقات با بررسی آنچه «آزمایش طبیعی» نامیده می‌شود، به وضعیت بریتانیا پس از جنگ جهانی دوم و پایان نظام سهمیه‌بندی مواد غذایی پرداخته‌اند.

پس از پایان سهمیه‌بندی شکر در سپتامبر ۱۹۵۳، برآورد می‌شود میانگین مصرف روزانه شکر تقریبا بلافاصله از حدود ۴۱ گرم (معادل ۱۰ حبه قند) به ۸۰ گرم (معادل ۲۰ حبه قند) افزایش یافت.

تحقیقات قبلی این افزایش را با بالا رفتن خطر ابتلا به دیابت نوع دو و افزایش فشار خون در سال‌های بعد مرتبط دانسته‌اند.

در تازه‌ترین تحقیق، اطلاعات نزدیک به ۶۵ هزار نفر از شرکت‌کنندگان در پروژه «یو‌کی بایوبنک» (UK Biobank) بررسی شده است.

این تحقیق که از سوی دانشگاه علم و فناوری هانگ‌کانگ انجام شده، وضعیت کودکانی را مقایسه کرده است که قبل و بعد از پایان سهمیه‌بندی شکر بزرگ شده‌اند.

محققان می‌گویند قرار گرفتن در شرایط سهمیه‌بندی شکر تا دو سالگی با ۲۳ درصد کاهش خطر ابتلا به زوال عقل و همچنین تشخیص این بیماری حدود دو سال‌ونیم دیرتر مرتبط بوده است.

جیاژن ژنگ، از محققان این مطالعه گفت: «یافته‌های ما نشان می‌دهد که محدود کردن مصرف شکر در نخستین سال‌های زندگی ممکن است مزایای ماندگاری برای سلامت مغز داشته باشد.»

نتایج این تحقیق در نشریه علمی «نورولوژی» منتشر شده است.

با این حال، ژنگ گفت که «برای مشخص شدن اینکه آیا شکر واقعا چنین تأثیری دارد یا نه، به تحقیقات بیشتری نیاز است.»

ریچل ریچاردسون، مسئول واحد پشتیبانی روش‌شناسی در شبکه مستقل و غیرانتفاعی «کوکرین» که تحقیقات طبی را گردآوری و خلاصه می‌کند، گفت: «این تحقیق ممکن است به نکته مهمی اشاره کرده باشد.»

با این حال، او تأکید کرد که این یافته‌ها «مدرک قطعی» برای ارتباط میان مصرف شکر در سال‌های نخست زندگی و ابتلا به زوال عقل نیست.

یکی از محدودیت‌های اصلی این تحقیق آن است که مشخص نیست هر یک از شرکت‌کنندگان در عمل چه مقدار شکر مصرف می‌کرده‌اند و تنها زمان تولد آن‌ها نسبت به دوره سهمیه‌بندی شکر مشخص بوده است.

ریچاردسون گفت: «این شواهد مربوط به افرادی است که در دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ میلادی متولد شده‌اند و بنابراین، تعمیم آن به کودکان امروز محدودیت‌هایی دارد. برای مثال، در آن زمان تغذیه تکمیلی نوزادان زودتر آغاز می‌شد و این می‌توانست تأثیر قابل‌توجهی بر تغذیه نوزادان و کودکان در سال‌های نخست زندگی داشته باشد».

پروفیسور ایان میدمنت، استاد دواسازی بالینی در دانشگاه استون گفت: «این فرضیه جالب است و می‌تواند به بحث‌های علمی کمک کند، اما به نظر من برای نتیجه‌گیری به شواهد بیشتری نیاز داریم.»

او افزود، ارتباط دادن «اتفاقی که ۸۰ سال پیش رخ داده» با وضعیت سلامت امروز به این معناست که عوامل بسیار زیادی می‌توانند در این میان نقش داشته باشند.

داکتر سارا رودریگز، از مؤسسه تحقیقات آلزایمر بریتانیا گفت: «باید به یاد داشت که این یک مطالعه مشاهده‌ای بوده است.»

او افزود: «این نوع مطالعات می‌تواند ارتباط میان رژیم غذایی و خطر ابتلا به زوال عقل را نشان دهد، اما نمی‌تواند ثابت کند که مصرف کمتر شکر به‌طور مستقیم از زوال عقل پیشگیری می‌کند.»

او گفت: «داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل یکی از بهترین راه‌ها برای حفظ سلامت مغز است و برای ایجاد تغییرات مثبت هیچ‌وقت دیر نیست.»