Crynodeb

  • Y Prif Weinidog Rhun ap Iorwerth i ateb cwestiynau'r Prif Weinidog am y tro cyntaf yn y Senedd

  • Mae'r Prif Weinidog eisoes wedi gosod ei flaenoriaethau ger bron y Senedd

  • Plaid Cymru yw'r blaid fwyaf yn y Senedd wedi iddyn nhw ennill 43 sedd

  • Y Prif Weinidog yn ateb tri chwestiwn gan arweinydd Reform, dau gan arweinydd dros dro Llafur a dau gan arweinydd y Ceidwadwyr

  • Ymhlith pynciau'r cwestiynau mae iechyd, Pont y Borth, gwyddoniaeth mewn ysgolion a'r Wylfa

  1. Llygredd dŵrwedi ei gyhoeddi 13:44 GMT+1 2 Mehefin

    Mae David Mills, AS Brycheiniog Tawe Nedd, Reform, yn gofyn "pa gamau y bydd Llywodraeth Cymru yn eu cymryd i fynd i'r afael â llygredd dŵr?"

    Dywed: "Rydyn ni i gyd yn gwybod bod Dŵr Cymru yn pwmpio carthion crai allan i'n hafonydd. Bob blwyddyn maen nhw'n cael dirwyon o filiynau o bunnoedd. Bob blwyddyn mae eu prif swyddog gweithredol yn cael bonysau enfawr. Mae hyn mor anghywir. Pa gamau pendant mae'r gweinidog yn mynd i'w cymryd i fynd i'r afael â hyn?"

    Dywedodd y Prif Weinidog ei fod eisiau set o werthoedd ar gyfer sut mae Dŵr Cymru yn cael ei redeg, a allai gynnwys cyflog swyddogion gweithredol.

    Mae'n pwysleisio'r angen i "ddal cwmnïau i gyfrif am ganlyniadau amgylcheddol".

    dwr
  2. Unedau damweiniau ac achosion brys yng Nghasnewydd ac Islwynwedi ei gyhoeddi 13:38 GMT+1 2 Mehefin

    Daw'r cwestiwn cyntaf gan Art Wright, AS Casnewydd Islwyn, Reform.

    Mae'n gofyn "pa asesiad y mae'r Prif Weinidog wedi'i gynnal o berfformiad unedau damweiniau ac achosion brys yng Nghasnewydd ac Islwyn?"

    Dywed bod diffyg gwasanaeth brys yng Nghasnewydd yn cael "effaith ganlyniadol ddifrifol" yng Nghwmbrân ac ardal ehangach Torfaen.

    Dywed Rhun ap Iorwerth ei fod yn "disgwyl i Fwrdd Iechyd Aneurin Bevan gyflawni gwelliant cynaliadwy".

  3. Sylw'n cael ei roi i wasanaethau brys yng Nghasnewydd ac Islwynwedi ei gyhoeddi 13:35 GMT+1 2 Mehefin

    Owain Clarke
    Gohebydd iechyd BBC Cymru

    Mae'r cwestiwn cyntaf i'r Prif Weinidog yn ymwneud â gwasanaethau brys yng Nghasnewydd ac Islwyn.

    Ysbyty'r Faenor ger Cwmbrân sy'n gyfrifol am y gwasanaethau hynny.

    Mae'r ffigyrau diweddaraf, ar gyfer Ebrill, yn dangos dim ond 49.2% o achosion dreuliodd lai na 4 awr yn yr uned frys, cyn cael eu derbyn, eu trosglwyddo neu gael mynd adref - o gymharu â tharged o 95%.

    Maen nhw hefyd yn dangos fod 1,168 o achosion lle'r oedd rhywun wedi gorfod aros dros 12 awr - er, yn ôl y targedau, ddylai neb aros cymaint â hynny.

    Ond mae'r ysbyty yn perfformio'n well na'r ddwy uned frys sy'n perfformio waethaf yng Nghymru sef Ysbyty Glan Clwyd ym Modelwyddan ac Ysbyty Maelor Wrecsam.

    Ysbyty'r Faenor
    Disgrifiad o’r llun,

    Ysbyty'r Faenor sy'n gyfrifol am wasanaethau brys yng Nghasnewydd ac Islwyn

  4. Y Llywydd newydd yn dechrau o ddifri ar ei waithwedi ei gyhoeddi 13:35 GMT+1 2 Mehefin

    Huw Irranca-Davies yw'r Llywydd newydd - ar 12 Mai sicrhaodd 85 pleidlais - un wnaeth ymatal ac roedd naw yn erbyn.

    Yn ddirprwy iddo mae Kerry Ferguson - dyma oedd enwebiad Plaid Cymru.

    Nid oedd enwebiad arall na gwrthwynebiad.

    HuwFfynhonnell y llun, Senedd Cymru
  5. Cwestiynau llafarwedi ei gyhoeddi 13:25 GMT+1 2 Mehefin

    O'r 12 cwestiwn llafar a gyflwynwyd erbyn 28/05/2026 i'w hateb heddiw, mae naw gan ASau Reform.

    Bydd y Llywydd yn galw ar lefarwyr y pleidiau i ofyn cwestiynau heb rybudd ar ôl cwestiwn 2.

    Bydd Dan Thomas, arweinydd Reform yng Nghymru, yn cael gofyn tri chwestiwn.

    Bydd Ken Skates, arweinydd dros dro Llafur yng Nghymru, yn cael gofyn dau gwestiwn a bydd Darren Miller, arweinydd y Ceidwadwyr yn y Senedd, hefyd yn cael gofyn dau gwestiwn.

    Dan ThomasFfynhonnell y llun, Getty Images
    Disgrifiad o’r llun,

    Dan Thomas sy'n arwain Reform yng Nghymru

    Ken Skates ydy arweinydd dros dro y Blaid Lafur yng NghymruFfynhonnell y llun, Getty Images
    Disgrifiad o’r llun,

    Ken Skates ydy arweinydd dros dro y Blaid Lafur yng Nghymru

    Darren Millar yw arweinydd y Ceidwadwyr yn y SeneddFfynhonnell y llun, Getty Images
    Disgrifiad o’r llun,

    Darren Millar yw arweinydd y Ceidwadwyr yn y Senedd

  6. Pa gwestiynau fydd yn cael eu gofyn a gan bwy?wedi ei gyhoeddi 13:19 GMT+1 2 Mehefin

    Elliw Gwawr
    Gohebydd Gwleidyddol BBC Cymru

    Yn ystod y sesiwn 45 munud, bydd aelodau o bob plaid yn cael cyfle i ofyn cwestiynau ar unrhyw bwnc maen nhw eisiau.

    Heddiw er enghraifft bydd Rhun ap Iorwerth yn ateb cwestiynau am yr argyfwng hinsawdd gan aelod o'r Blaid Werdd, dysgu gwyddoniaeth mewn ysgolion gan Aelod Reform a chwestiwn am waith teg i weithwyr sector gyhoeddus gan y blaid Lafur.

    Ond mi fydd Rhun ap Iorwerth hefyd yn wynebu cyfres o gwestiynau sydd heb eu cyhoeddi gan arweinwyr y gwrthbleidiau.

    Tri chwestiwn i Dan Thomas, arweinydd Reform, a dau yr un i Ken Skates, arweinydd Llafur Cymru a Darren Millar, arweinydd y grŵp Ceidwadol.

    Gan nad oes gan y Blaid Werdd na'r Democratiaid Rhyddfrydol ddigon o aelodau i ffurfio grŵp dydyn nhw ddim yn sicr o gael cwestiwn bob wythnos, yn hytrach mae'n rhaid iddyn nhw aros i gael eu dewis yn y balot i ofyn cwestiynau fel pob aelod arall.

  7. 96 o Aelodau bellach yn eistedd yn y Seneddwedi ei gyhoeddi 13:16 GMT+1 2 Mehefin

    Yn seithfed tymor y Senedd mae 96 AS yn cynrychioli 16 rhanbarth.

    Mae'r nifer a gafodd eu hethol ar ran pob plaid fel a ganlyn:

    Senedd
  8. Y Prif Weinidog eisoes wedi nodi ei flaenoriaethauwedi ei gyhoeddi 13:12 GMT+1 2 Mehefin

    Mae'r Prif Weinidog, Rhun ap Iorwerth, wedi ymddangos yn y Senedd ers iddo dyngu llw i arwain Llywodraeth Cymru.

    Defnyddiodd ei ddatganiad cyntaf i Senedd Cymru i ddadlau dros fwy o bwerau a chyllid i sefydliadau Cymru, a nodi ei flaenoriaethau - gan gynnwys torri rhestrau aros a mynd i'r afael â thlodi plant.

    Mae Plaid Cymru wedi diystyru cynnal refferendwm ar annibyniaeth yn nhymor cyntaf y llywodraeth, ond mae'r blaid wedi dweud y byddan nhw'n sefydlu comisiwn cenedlaethol a fydd yn edrych ar adeiladu'r achos dros Gymru fel gwladwriaeth ar wahân.

    RhunFfynhonnell y llun, Senedd Cymru
  9. Y Cabinet i roi 'pwyslais diflino ar yr hyn sydd orau i Gymru'wedi ei gyhoeddi 13:05 GMT+1 2 Mehefin

    Wedi iddo gyhoeddi ei gabinet ar 13 Mai dywedodd y Prif Weinidog, Rhun ap Iorwerth, y bydd y Cabinet yn un a fydd yn rhoi "pwyslais diflino ar wneud yr hyn sydd orau i Gymru".

    Dyma'r llywodraeth yn llawn:

    • Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb – Sioned Williams.
    • Gweinidog Cabinet dros Gyllid – Elin Jones.
    • Trefnydd, Prif Chwip a Gweinidog Cabinet dros Ddiwylliant a Chwaraeon – Heledd Fychan.
    • Gweinidog Cabinet dros Effeithiolrwydd Llywodraeth a'r Cyfansoddiad – Dafydd Trystan Davies.
    • Gweinidog Cabinet dros Iechyd a Gofal – Mabon ap Gwynfor.
    • Gweinidog Cabinet dros Fenter, Cysylltedd ac Ynni – Adam Price.
    • Gweinidog Cabinet dros Addysg a'r Gymraeg – Anna Brychan.
    • Gweinidog Cabinet dros Wydnwch Gwledig a Chynaliadwyedd – Llŷr Gruffydd.
    • Gweinidog Cabinet dros Lywodraeth Leol, Tai a Chynllunio – Siân Gwenllian.
    • Dirprwy Weinidog dros Iechyd Cyhoeddus ac Ataliol – Nerys Evans.
    • Dirprwy Weinidog dros Ofal Cymdeithasol, Iechyd Meddwl ac Iechyd Menywod – Delyth Jewell.
    • Dirprwy Weinidog dros Drafnidiaeth – Mark Hooper.
    • Dirprwy Weinidog dros Sgiliau ac Addysg Drydyddol – Cefin Campbell.

    Y Darpar Gwnsler Cyffredinol yw'r cyn-AS Elfyn Llwyd.

    CabinetFfynhonnell y llun, Matthew Horwood/Llywodraeth Cymru
  10. Trefn cwestiynau'r prif weinidog yn aros yr un peth...am y trowedi ei gyhoeddi 12:59 GMT+1 2 Mehefin

    Elliw Gwawr
    Gohebydd Gwleidyddol BBC Cymru

    Mae 'na brif weinidog newydd a mwy o aelodau - 96 i gyd nawr ond mae cwestiynau'r prif weinidog yn parhau'r un peth, am y tro.

    Er mae'n bosib y gallai'r Senedd benderfynu i newid y drefn yn llwyr ar gyfer y dyfodol. Y pwyllgor busnes, sydd yn grŵp trawsbleidiol, fydd yn penderfynu ar hynny.

    Dros yr wythnosau nesaf mi fyddan nhw'n dewis faint o gyfarfodydd llawn fydd yn cael eu cynnal mewn wythnos a phryd, ac mi fyddan nhw hefyd yn penderfynu ar gylch gwaith ac enwau pwyllgorau.

    96Ffynhonnell y llun, Getty Images
    Disgrifiad o’r llun,

    Y Senedd ar ei newydd wedd

  11. Croeso i gyfarfod llawn y Seneddwedi ei gyhoeddi 12:53 GMT+1 2 Mehefin

    Heddiw yw'r cyfarfod llawn cyntaf lle mae Rhun ap Iorwerth yn cael ei holi fel Prif Weinidog.

    Bydd y cyfarfod yn dechrau am 13:30.

    Y diweddaraf yma - croeso aton ni.

    Rhun ap IorwerthFfynhonnell y llun, Getty Images