Cemlyn Davies
Gohebydd Gwleidyddol BBC Cymru

Dro ar ôl tro dros y blynyddoedd diwethaf mae bwrdd iechyd Betsi Cadwaladr – bwrdd iechyd mwya’r wlad sy’n gwasanaethu gogledd Cymru – wedi bod yn y penawdau am y rhesymau anghywir.

Mae’r maniffesto’n dweud y byddai llywodraeth Plaid Cymru yn “datblygu cynllun pwrpasol i ddelio â’r gamreolaeth barhaus ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr”.

Byddai hynny’n cynnwys “archwilio’r holl opsiynau ar gyfer diwygio”.

Cemlyn Davies
Gohebydd Gwleidyddol BBC Cymru

Mae’r maniffesto’n dweud bod gan Blaid Cymru “gynllun pwrpasol wedi’i gostio” ar gyfer torri rhestrau aros y gwasanaeth iechyd.

Mae Rhun ap Iorwerth wedi dweud y byddai llywodraeth o dan ei arweinyddiaeth e’n sicrhau nad oes unrhyw un yn aros dros ddwy flynedd am driniaeth ac yn sicrhau hefyd bod y rhestrau aros yn gyffredinol yn dychwelyd i ble roedden nhw cyn y pandemig.

Ond does dim amserlen ar gyfer cyflawni hynny yn y maniffesto.

Teleri Glyn Jones
Gohebydd Gwleidyddol BBC Cymru

Mae Rhun ap Iorwerth ar y llwyfan.

Mae'n sôn am sut mae llwyddiant Wrecsam yn ddiweddar fel clwb pêl-droed, ac fel dinas, yn ysbrydoliaeth i Gymru gyfan.

David Deans
Gohebydd Gwleidyddol BBC Cymru

Mae Carrie Harper yn dilyn Marc Jones ar y llwyfan, hithau hefyd o Wrecsam, lle mae'r digwyddiad heddiw.

Dywedodd ymgeisydd y blaid ei bod wedi "blino ar bleidiau San Steffan sy'n dweud wrthym ein bod yn rhy fach, neu'n rhy dlawd, neu'n rhy analluog i wneud ein penderfyniadau ein hunain".

"Rydym yn gwybod nad ydynt yn gweithredu er ein buddiannau ni," meddai.

"Rydym wedi cael tair degawd o ddirywiad o dan reolaeth y Blaid Lafur sydd ddim yn gwybod beth yw ei phwrpas mwyach."

Rhys Owen
Gohebydd gwleidyddol Golwg

Mae gobaith Plaid Cymru yn yr etholaeth rydym ynddi heddiw, ‘Fflint Wrecsam’, yn dangos plaid sydd yn teimlo ei fod ar y fin torri trothwy etholiadol newydd.

Ddim bell yn ôl, roedd hyd yn oed meddwl fod buddugoliaeth yn y gogledd ddwyrain yn bosib i Blaid Cymru yn wallgof.

Ond mae’r ffaith ein bod ni yma heddiw yn Wrecsam ar gyfer lansiad y maniffesto, ynghyd â’r arolygon barn, yn dangos fod y targed o ennill yma yn fwy na dim ond breuddwyd.

Cemlyn Davies
Gohebydd Gwleidyddol BBC Cymru

Mae’r maniffesto’n dweud bod “ein cenedl ar daith at annibyniaeth”, ac mae’r blaid yn bwriadu sefydlu Comisiwn Cenedlaethol newydd fyddai’n “cynnwys dinasyddion mewn sgwrs genedlaethol barhaus am yr opsiynau ar gyfer dyfodol cyfansoddiadol Cymru”.

Byddai’r Comisiwn hefyd yn “gosod y sylfeini ar papur gwyn yn y dyfodol ar annibyniaeth i Gymru”.

David Deans
Gohebydd Gwleidyddol BBC Cymru

Mae Marc Jones, cadeirydd Plaid Cymru, yn agor y digwyddiad gan groesawu pawb i "brifddinas gogledd Cymru ac i gartref ysbrydol pêl-droed Cymru".

"Peidiwch â gwneud unrhyw gamgymeriad, rydym ar fin gweld hanes yn cael ei greu," meddai.

Mae'n dweud bod gan y Blaid uchelgeisiau tebyg i glwb pêl-droed Wrecsam ar gyfer etholiad y Senedd - gan ddweud y gall y blaid ffurfio eu llywodraeth gyntaf erioed.

Rhys Owen
Gohebydd gwleidyddol Golwg

Dogfen gynhwysfawr 73 o dudalennau sydd o dan sylw yma.

Efallai nad yw hynny’n syndod o feddwl fod Plaid Cymru yn barod wedi cyhoeddi cynllun ar gyfer ei 100 diwrnod cyntaf mewn grym, os yn llwyddiannus ym mis Mai.

Cafodd y cynllun yna ei feirniadu am ei fod yn gynllun i greu cynllun - nawr mae o i fyny i ni fel y newyddiadurwyr i bori drwy’r addewidion sydd ymhlith y ddogfen.

Bydd yr etholiad nesaf i Senedd Cymru yn digwydd ar 7 Mai.

Mae'n argoeli i fod yr etholiad mwyaf nodedig i Fae Caerdydd ers sefydlu'r Cynulliad - fel yr oedd ar y pryd - yn 1999.

Mae hynny i raddau helaeth oherwydd y newidiadau i'r modd mae Aelodau'r Senedd yn cael eu hethol.

Ewch yma am ganllaw byr i'r newidiadau.

Wrth i nifer yr aelodau gynyddu yn y Senedd, mae ffiniau'r etholaethau hefyd yn newid.

Bydd Cymru yn cael ei rhannu yn 16 o etholaethau, gyda chwe sedd yn y Senedd i bob etholaeth.

Ewch yma i weld ym mha etholaeth rydych chi ynddi.

Bydd y pleidiau yn rhestru hyd at wyth ymgeisydd ar gyfer pob etholaeth ac fe all ymgeiswyr annibynnol hefyd sefyll yn yr etholiad.

Fe fyddwch yn pleidleisio dros un blaid, neu un ymgeisydd annibynnol, ac mae'r seddi'n cael eu dyrannu ar sail cyfran y pleidleisiau.

Er enghraifft, os bydd plaid yn ennill tair sedd, bydd y tri pherson uchaf ar eu rhestr yn cael eu hethol i'r seddi hynny.

Cemlyn Davies
Gohebydd Gwleidyddol BBC Cymru

Cofiwch ei bod hi'n annhebygol y bydd unrhyw blaid yn ennill mwyafrif yn y Senedd newydd ac felly bydd angen rhyw fath o gydweithio.

Mae yna ddyfalu wedi bod yn barod y gallai'r Gwyrddion weithio gyda Phlaid Cymru felly byddwn ni'n edrych i weld oes rhywbeth yn y maniffesto heddiw allai hwyluso'r berthynas yna.

Mae'r Gwyrddion er enghraifft wedi dweud bod diogelu rhentwyr yn flaenoriaeth iddyn nhw, ac mae yna le i gredu y bydd yna ryw gyhoeddiad ym maniffesto Plaid Cymru heddiw ar y pwnc yna.

Mae 'na bleidiau eraill wedi rhannu manylion eu maniffestos yn barod.

Y Ceidwadwyr oedd gyntaf, ac ymhlith eu haddewidion oedd torri treth incwm ac adeiladu ffordd liniaru'r M4.

Ychydig ddyddiau wedyn daeth lansiad Reform, a ddywedodd y bydden nhw'n blaenoriaethu Cymry ar gyfer tai cymdeithasol petawn nhw'n ennill yr etholiad.

Tro Llafur oedd hi yr wythnos diwethaf, gydag Eluned Morgan yn addo rhewi cyfraddau treth incwm a sicrhau bod apwyntiad meddygol ar gael o fewn 48 awr os oes problem na all aros.

Ddechrau'r wythnos fe gyhoeddodd y Blaid Werdd eu maniffesto - ymhlith yr addewidion roedd rhewi rhenti, adeiladu mwy o dai cymdeithasol a gwneud tai yn addas i fyw ynddyn nhw.

Bydd y Democratiaid Rhyddfrydol yn cyhoeddi eu maniffesto nhw ddydd Mawrth nesaf.

Am fwy o straeon am yr etholiad ewch yma.

Gareth Lewis
Gohebydd Gwleidyddol BBC Cymru

Os bydd Plaid Cymru yn ennill yr etholiad fis nesaf, yna bydd y gwaith caled yn dod i ben ac yn dechrau ar yr un pryd.

Mae'r blaid yn addo newid ar ôl 27 mlynedd o lywodraeth Lafur ym Mae Caerdydd, er ei bod wedi cael rhan mewn llywodraethau blaenorol Cymru drwy glymblaid a chytundebau.

Pe bai Plaid Cymru yn ennill, faint o amser mae pleidleiswyr yn barod i roi i'r blaid er mwyn sicrhau newid pendant?

Ac unwaith y byddai mewn llywodraeth, byddai'n wynebu'r un problemau â'i holl ragflaenwyr: ble i wario a ble i dorri.

Mae ei gwrthwynebwyr eisoes wedi bod yn galw am eglurder ar rai o'r cynigion, fel ehangu gofal plant.

Cemlyn Davies
Gohebydd Gwleidyddol BBC Cymru

O ystyried yr arolygon barn, efallai mai'r brif flaenoriaeth i Blaid Cymru heddiw fydd osgoi unrhyw gamgymeriad costus mor agos â hyn at yr etholiad - fydd Plaid Cymru ddim eisiau cyhoeddi unrhyw bolisi ble mae yna farc cwestiwn am y gost, neu a allai ddychryn rhai etholwyr sy’n ystyried cefnogi’r blaid, o bosib am y tro cyntaf.

Ar y nodyn yna felly bydd hi'n ddiddorol gweld beth sydd yn y maniffesto am annibyniaeth.

Fe wnaeth Plaid Cymru lansio eu hymgyrch ar gyfer etholiad y Senedd ddiwedd Mawrth ym Medwas a neges yr arweinydd oedd bod dyddiau Llafur mewn grym ar ben.

Dywedodd arweinydd y blaid Rhun ap Iorwerth fod eu haddewidion dros Gymru wedi'u costio'n llawn, ond nad yw ei blaid yn cymryd unrhyw bleidlais yn ganiataol.

Mae Plaid Cymru'n dweud eu bod am dorri rhestrau aros y gwasanaeth iechyd, codi safonau ysgolion a mynd i'r afael â thlodi plant.

Mae arolygon barn yn awgrymu y gallai Plaid Cymru ennill mwy o seddi nag unrhyw blaid arall.

"Mae amser Llafur ar ben. Mae hwn nawr yn ddewis uniongyrchol rhwng Plaid Cymru a Reform, rhwng gobaith a rhwyg, rhwng hygrededd ac anhrefn," meddai'r arweinydd Rhun ap Iorwerth adeg y lansiad.

"Rydyn ni'n gofyn i bobl gefnogi gweledigaeth Plaid Cymru, y gobaith ry'n ei gynnig er mwyn sicrhau bod y cyfnod nesaf yng Nghymru yn un o newid go iawn ac ystyrlon."

Mwy am lansiad yr ymgyrch yma

Cemlyn Davies
Gohebydd Gwleidyddol BBC Cymru

Mae Plaid Cymru wedi dewis bwyty yn Wrecsam fel y lleoliad ar gyfer cyhoeddi maniffesto’r blaid, ac o fewn dim fe gawn ni weld beth fyddai ar y fwydlen pe bai’r blaid yn arwain llywodraeth nesaf Cymru.

Mae’r arolygon barn yn awgrymu bod y blaid yn agosach nag erioed at ennill etholiad Senedd Cymru – gyda’r blaid yn cystadlu yn erbyn Reform i fod y blaid fwyaf yn ôl y polau piniwn.

Oherwydd hynny, mi fydd yna fwy o graffu na'r arfer ar bolisïau Plaid Cymru y tro hwn: ydyn nhw'n ymarferol? Ydyn nhw'n fforddiadwy?

Teleri Glyn Jones
Gohebydd Gwleidyddol BBC Cymru

Mae ffyddloniaid y blaid yn ymgasglu yn Wrecsam yn barod ar gyfer lansiad eu maniffesto.

Mae dau eisoes wedi dweud wrthai bod nifer o aelodau’r wasg yma - mwy na’r arfer efallai.

Awgrym os oedd angen un bod diddordeb mawr ym Mhlaid Cymru a’r etholiad yma oherwydd bod y polau piniwn yn awgrymu bod Plaid Cymru a Reform ben-ben â’i gilydd i fod y blaid fwyaf a mai Plaid Cymru sy'n debygol o fod yr unig blaid mewn sefyllfa i ffurfio llywodraeth - boed hynny yn un lleiafrifol neu drwy gydweithio â phleidiau eraill.

Gareth Lewis
Golygydd Gwleidyddol BBC Cymru

Mae'n ymddangos bod Rhun ap Iorwerth yn agosach nag unrhyw arweinydd blaenorol Plaid Cymru at ddod yn brif weinidog.

Mae polau piniwn yn awgrymu mai Plaid Cymru a Reform sy'n cystadlu am y safle uchaf fis nesaf.

Ym Medwas y lansiodd Plaid Cymru eu hymgyrch ddiwedd Mawrth - y lleoliad wedi ei ddewis gan ei fod yn etholaeth Lindsay Whittle, a enillodd isetholiad Caerffili fis Hydref.

Ond mae Plaid Cymru yn lansio'r maniffesto yn y gogledd ddwyrain - yng Ngholeg Cambria yn Wrecsam.

I ddechrau bydd cyflwyniad gan Carrie Harper, prif ymgeisydd Plaid Cymru yn etholaeth Fflint Wrecsam ac yna y lansiad swyddogol ac anerchiad gan arweinydd Plaid Cymru, Rhun ap Iorwerth.

Mae modd gwylio'r lansiad yn fyw ar frig y dudalen yma.

Croeso aton ni wrth i Blaid Cymru gyhoeddi eu maniffesto ar gyfer etholiad y Senedd 2026.

Fe allwch chi wylio'n fyw o 11:00 ymlaen wrth i'r arweinydd, Rhun ap Iorwerth ac eraill annerch aelodau.

Fe fyddwn ni hefyd yn dod â'r holl ddadansoddi i chi gydol y bore, felly arhoswch gyda ni.

Bydd yr etholiad yn cael ei gynnal bedair wythnos i heddiw ar 7 Mai.

Ffynhonnell y llun, Getty Images