Rebecca Thomas sydd wedi ennill Gwobr Goffa Daniel Owen yn Eisteddfod Genedlaethol y Garreg Las.
Islwyn Evans yn derbyn Medal Goffa Syr TH Parry-Williams
S4C yn cyhoeddi fersiwn Gymraeg o ffilm eiconig Star Wars o 1977
'Dim digon o waith i'r iaith' - Galw am ddatblygu bro'r Eisteddfod
Gwrthod awgrym bod ymgais Huw Edwards ar gyfer y Goron yn rheswm dros newid rheolau cystadlu'r Eisteddfod
Teyrnged i'r bardd, saer maen a'r 'dyn Steddfod mawr' Hedd Bleddyn fu farw yn 87 oed
Dyna ddiwedd ein llif byw ar ddydd Mawrth Eisteddfod Genedlaethol y Garreg Las.
Os hoffech chi wylio uchafbwyntiau o gystadlaethau’r dydd, cofiwch am ein tudalen ganlyniadau, neu mae detholiad o luniau gorau'r dydd ar gael yma.
Fyddwn ni'n ôl eto yfory i ddod â'r diweddaraf i chi o'r Maes.
Hwyl am y tro!
Ffynhonnell y llun, Eisteddfod Genedlaethol
Mae Elin Fflur wedi bod yn holi'r band, sy'n perfformio efo'i gilydd am y tro cyntaf mewn dros 20 mlynedd yn y Tŷ Gwerin heno.
Ffynhonnell y llun, Eisteddfod GenedlaetholMae Gethin Thomas wedi ei gyflwyno'n Gymrawd Anrhydeddus yr Eisteddfod mewn seremoni yn y Pafiliwn.
Wrth dderbyn yr anrhydedd, dywedodd: “Dwi’n teimlo fy mod wedi elwa cymaint o bob cysylltiad gyda’r Brifwyl.
"Mae cael fy ethol yn Gymrawd gan fy nghyfoedion mewn sefydliad sydd wedi bod yn rhan mor bwysig o’m bywyd am gyfran helaeth o’m hoes yn anrhydedd fawr.
"Hoffwn ddiolch i bawb a fu’n cydweithio â mi, ac yn fy nghefnogi ar hyd y daith gyda’r Eisteddfod.”
Mae Rebecca Thomas yn hanesydd, nofelydd ac ysgrifwr o Gaerdydd.
Aeth i Ysgol y Wern ac Ysgol Gyfun Gymraeg Glantaf, cyn mynd ymlaen i astudio hanes ym Mhrifysgol Caergrawnt.
Ailgydiodd mewn ysgrifennu creadigol ar ôl cwblhau ei doethuriaeth yn 2019, gan gyhoeddi ei nofel gyntaf i oedolion ifanc, Dan Gysgod y Frenhines yn 2022, a'i hysgrif gyntaf, Cribo'r Dragon's Back yn 2021, a oedd yn fuddugol yng nghystadleuaeth ysgrif O'r Pedwar Gwynt.
Aeth ymlaen i gyhoeddi nofel hanesyddol arall i oedolion ifanc, Y Castell ar y Dŵr yn 2023, a dwy nofel i blant, Anturiaethau'r Brenin Arthur ac Anturiaethau'r Afanc, yn ei rôl fel awdur preswyl Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog.
Cyhoeddwyd ei nofel gyntaf i oedolion, Y Tŵr, yn 2025.
Yn haf 2025 treuliodd gyfnod fel artist preswyl ar Ynys Enlli, lle ysgrifennodd Ynys Gwales.
“Dyma nofel uchelgeisiol sy’n rhoi gwedd newydd ar ail gainc y Mabinogi. Mae Ynys Gwales yn hawlio’n sylw o’r dechrau," meddai Meinir Wyn Edwards.
"Hanes Llŷr a’i deulu o bysgotwyr sydd yma, a Morfudd, ceidwad Ynys Gwales, ac ar ddechrau’r nofel daw’r saith milwr a oroesodd y brwydro yn Iwerddon dan arweiniad Bendigeidfran i dafarn Moelros i chwilio am yr ynys, gan gludo pen y cawr gyda nhw.
“Mae’r sgwennu’n llifo, a’r awdur yn feistr ar adrodd stori fywiog ac ennyn chwilfrydedd y darllenydd. Mae yma ddychymyg byw ar waith ac mae Ynys Gwales wedi ein cyffroi ni’n tri."
Lleucu Roberts, Llwyd Owen a Meinir Wyn Edwards - beirniaid y gystadleuaeth
"Gyda Game of Thrones a Lord of the Rings yn tanio dychymyg gwylwyr teledu a darllenwyr ar draws y byd, dyma nofel ffantasi sydd ag un droed ar y ddaear, er bod gweledigaeth amlwg Drycin yn gwneud i’r holl hanes hedfan," ychwanegodd Llwyd Owen.
Dywedodd Lleucu Roberts: "Dyma nofel a lwyddodd i hudo gyda’i chyfuniad o ffantasi chwedlonol brydferth a’r emosiynau hynod ddynol sy’n rhychwantu’r canrifoedd maith rhyngom a phobl o’r un cig a gwaed â ni."
Ynys Gwales yw enw'r gwaith buddugol, a Drycin oedd ffugenw Rebecca Thomas.
Rebecca Thomas yw enillydd Gwobr Goffa Daniel Owen eleni.
Fe gadarnhaodd y beirniaid Meinir Wyn Edwards, Llwyd Owen a Lleucu Roberts mai naw oedd wedi ymgeisio am y wobr eleni.
Ffynhonnell y llun, Eisteddfod GenedlaetholMae prif ddefod llwyfan y Pafiliwn yn Eisteddfod Genedlaethol y Garreg Las ddydd Mawrth wedi dechrau.
Mae'r wobr yn cael ei rhoi am nofel heb ei chyhoeddi heb fod yn llai na 50,000 o eiriau.
Os bydd teilyngdod, bydd y nofelydd buddugol yn ennill medal a £5,000 sy'n rhoddedig gan bobl ardal y Preseli er cof am Martin a Meryl Lloyd, Cilgerran.
Roedd Cowbois Rhos Botwnnog a Steve Eaves ymhlith yr artistiaid fu'n perfformio ar Lwyfan y Maes nos Lun cyn i griw Welsh of the West End gloi'r cyfan.
Ffynhonnell y llun, Eisteddfod GenedlaetholCowbois Rhos Botwnnog
Ffynhonnell y llun, Eisteddfod GenedlaetholSteve Eaves
Ffynhonnell y llun, Eisteddfod GenedlaetholGlain Rhys - un o griw Welsh of the West End
Ffynhonnell y llun, Eisteddfod GenedlaetholWelsh of the West End
Wrth draddodi darlith ar gyfansoddwr Calon Lân, John Hughes dywedodd Tudur Dylan Jones ei fod wedi dod o hyd i bennill coll wrth ymchwilio.
Dyma bedwarawd yn canu'r pennill hwnnw am y tro cyntaf
Yn ogystal â pherfformiadau gan rai o artistiaid cerddorol amlycaf Cymru, mae dramâu a sgyrsiau amrywiol hefyd yn cael eu cynnal yng Nghaffi Maes B.
Cafodd Tishe Plant? - drama fuddugol Eisteddfod yr Urdd 2026 - ei pherfformio yno yn gynharach y prynhawn 'ma.
Mae Gethin Thomas yn cael ei gyflwyno'n Gymrawd Anrhydeddus yr Eisteddfod mewn seremoni ar y Maes y prynhawn 'ma.
Dyma'r anrhydedd uchaf y gall yr Eisteddfod ei rhoi i unigolyn am flynyddoedd o wasanaeth i'r sefydliad.
Dim ond pum Cymrawd Anrhydeddus sydd gan yr Eisteddfod ar unrhyw adeg, a bydd Gethin Thomas yn llenwi'r bwlch a adawyd yn dilyn marwolaeth D Hugh Thomas yn 2025.
Dywedodd wrth Cymru Fyw fod hynny yn "fraint aruthrol" iddo.
Mae angen rhoi colur ar 19 aelod o Glwb Dawns Lowri cyn cystadlu heddiw.
Mae Cara yn barod i fynd fel Medusa a Greta yn cael ei thrawsnewid i edrych fel neidr.
Dywedodd Lowri: "Wnaeth hi gymryd pedair awr i gael pawb yn barod yn yr Urdd felly 'dan ni'n dechrau yn ddigon buan heddiw."
Heb os rhai o'r perfformwyr prysuraf, a mwyaf poblogaidd, yn ystod wythnos yr Eisteddfod yw criw Stwnsh.
Bu'r pedwar yn perfformio o flaen pabell lawn draw yn y Pentref Plant yn gynharach.
