| addasiad, addasiadau |
adaptation(s) |
| unrhyw newid mewn planhigyn neu anifail sy'n digwydd am fod ei gynefin yn newid. Mae'r addasiad yn gymorth iddo barhau i fyw |
 |
| addasu |
to adapt |
| y broses o newid er mwyn goroesi (para i fyw) mewn cynefin sy'n newid |
|
| adlewyrchu |
to reflect |
| mae goleuni yn gwneud hyn wedi taro arwyneb sgleiniog - tebyg i bêl yn bownsio oddi ar arwyneb caled |
|
| adnodd(au) egni adnewyddadwy |
renewable energy source(s) |
| cronfa egni sy wastad ar gael, dim diwedd iddo, megis egni gwynt neu donnau'r môr |
|
| adnodd(au) egni anadnewyddadwy |
non-renewable energy source(s) |
| cronfa egni sy'n gorffen ar ôl hir ddefnydd ohono, megis glo neu olew |
|
| adwaith |
reaction |
| 'Gornest' rhwng dau gemegyn gan arwain, fel rheol, at greu cemegau gwahanol e.e. ocsigen a hydrogen yn ffurfio dŵr |
|
| afu(iau) |
liver |
| organ pwysig iawn yn y corff dynol (ac mewn anifeiliaid eraill), yr organ mwyaf; ei waith yw glanhau'r gwaed |
|
| alcali |
alkali |
| hylif gyda rhif pH rhwng 7 a 14, y gwrthwyneb i asid, e.e. sodiwm bicarbonad |
|
| amgylchedd |
environment |
| yn gyffredinol yr holl atmosffer a'r tir o'n cwmpas |
|
| amledd |
frequency |
| y nifer o weithiau y bydd symudiad nôl-ac-ymlaen (osgiliad) yn digwydd mewn eiliad |
|
| amrywiaeth |
variety |
| casgliad o bethau o'r un math ond yn wahanol e.e. pobol mewn torf, peli mewn bocs |
|
| amrywiadau |
variations |
| rhywbeth gwahanol rhwng pethau (byw neu ddim) sy fel arall yn debyg iawn i'w gilydd e.e. lliw llygaid mewn pobol, lliw petalau mewn rhosod |
|
| amsugno |
to absorb |
| y broses sy'n achosi i hylif neu nwy fynd i mewn i gorff rhywbeth e.e. dŵr yn mynd i mewn i sbwng, egni'r Haul yn cael ei dderbyn gan ddeilen planhigyn |
|
| anadlu |
to breathe |
| y broses o symud aer i mewn i'r corff dynol ac allan, mae'r frest yn symud i alluogi hyn i ddigwydd yn yr ysgyfaint |
|
| anfetel |
non-metal |
| solid (fel arfer) sy ddim yn fetel e.e. pren, gwydr, plastig |
|
| anghildroadwy |
irreversible |
| newid cemegol sy wedi digwydd am byth - does dim troi'n ôl e.e. toes, burum a dŵr yn newid i ffurfio bara |
|
