ဂါဇာကဟားမတ်စ်အဖွဲ့နဲ့ တခြားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေ လုံးဝလက်နက်ဖြုတ်သိမ်းပေးဖို့ သဘောတူညီမှုရပြီလို့ အမေရိကန်သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်ကပြောဆိုလိုက်ပါပြီ။
ဂါဇာမှာ လုံးဝလက်နက်ဖြုတ်သိမ်းမယ့်အစီအစဉ်ကို သဘောတူလိုက်ပြီလို့ ဟားမတ်စ်အဆင့်မြင့်အရာရှိတစ်ဦးက ဘီဘီစီကိုပြောပြီး မကြာခင် ထုတ်ပြန်မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဒီအစီအစဉ်နဲ့ပတ်သက်လို့ အစ္စရေးက မှတ်ချက်မပေးသေးပါဘူး။
သဘောတူညီမှုအရ အစ္စရေးတပ်တွေ ဆုတ်ခွာတာမျိုးမလုပ်ဘူးဆိုရင် ထရမ့်ဟာ အတော်ကို မကျေမနပ်ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်လို့ အမေရိကန်အစိုးရအရာရှိတွေက ပြောပါတယ်။
လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းမှု အပြီးသတ်တာနဲ့ အစ္စရေးဟာ ဂါဇာကနေ ဆုတ်ခွာရမှာဖြစ်ပြီး အခုသဘောတူညီမှုဟာ ဂါဇာကို ပါလက်စတိုင်းအစိုးရသစ်က နောက်ဆုံးမှာ အုပ်ချုပ်ခွင့်ရရှိရေးအတွက် အရေးပါအဆင့်တစ်ခုဖြစ်တယ်လို့ ထရမ့်ကပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။
အမေရိကန်က ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးတဲ့ ဂါဇာအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအစီအစဉ်ရဲ့ ဒုတိယအဆင့်မှာ ဟားမတ်စ်အဖွဲ့ လုံးဝလက်နက်ဖြုတ်သိမ်းရေးဆိုတဲ့ အချက်ပါဝင်နေပါတယ်။
သဘောတူညီမှုကို ကာတာ၊ အီဂျစ်နဲ့ တူရကီတို့က ကြားဝင်စေ့စပ်သူတွေရဲ့ အကူအညီနဲ့ရရှိခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
စေ့စပ်ဆွေးနွေးသူတချို့ကတော့ သဘောတူညီမှုကို ကြီးမားတဲ့အောင်မြင်မှုလို့ပြောနေကြပေမဲ့ သတိထားဖို့နဲ့ သံသယနဲ့ရှုမြင်ဖို့ တိုက်တွန်းသူတွေလည်းရှိနေပါတယ်။
လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းတဲ့ဖြစ်စဉ်မှာ တိုးတက်မှုရှိမရှိကို စစ်ဆေးရေးကော်မတီတစ်ရပ်က လုပ်ဆောင်မှာဖြစ်တယ်လို့ အမေရိကန်နဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဘုတ်အဖွဲ့ဝင်အရာရှိတွေက ဒီနေ့အစောပိုင်းမှာ အတည်ပြုထားပါတယ်။
ဟားမတ်စ်နဲ့ အစ္စရေးတို့က တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် စောင့်ကြည့်နေတာမို့ အခက်အခဲတွေရှိနိုင်တာဖြစ်တာကြောင့် အခြေအနေတိုးတက်မှုရှိမရှိကို လွတ်လပ်ပြီးအမှီအခိုကင်းတဲ့ကော်မတီက သုံးသပ်ရခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
ဟားမတ်စ်ရဲ့လက်နက်ကိုင်တပ်၊ လှိုဏ်ခေါင်းတွေနဲ့ ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံတွေဟာ စစ်သွေးကြွအဖွဲ့ထက် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့လည်ပတ်မှုနဲ့ ပိုတူညီနေတာမို့ လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းတာဟာ ခန့်မှန်းတာထက်ပိုကြာနိုင်တယ်လို့ အရာရှိတွေက ပြောပါတယ်။
ပထမဆုံးအနေနဲ့ ဂါဇာက ဟားမတ်စ်လက်အောက်ခံ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဟာ နိုင်ငံစုံပါဝင်တဲ့ အာဏာပိုင်တွေထံမှာ လက်နက်ချမှာဖြစ်တယ်လို့ အမေရိကန်နဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဘုတ်အဖွဲ့ဝင်အရာရှိတွေက ပြောပါတယ်။
အဲဒီနောက် လိုဏ်ခေါင်းတွေ၊ လက်နက်တိုက်တွေအပါအဝင် လက်နက်ကြီးတွေကို ရပ်စဲတဲ့ဖြစ်စဉ်နဲ့ အဲဒီအဆောက်အအုံတွေမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတဲ့ တိုက်ခိုက်ရေးသမားတွေကို လက်နက်ချစေဖို့လုပ်ဆောင်တာတွေကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။
သိမ်းဆည်းလိုက်တဲ့ လက်နက်တွေကို ဘယ်လိုလုံခြုံမှုရှိရှိ ထားသိုမလဲဆိုတဲ့ အဓိကပြဿနာတစ်ခုကို ဖြေရှင်းဖို့ လိုအပ်ချက်ရှိနေပါသေးတယ်။
နောက်ဆုံးမှာတော့ ဂါဇာက ပုဂ္ဂလိကပိုင်လက်နက်တွေကို ပါလက်စတိုင်းဥပဒေအရ ကျင့်သုံးရမှာဖြစ်ပါတယ်။
ပြည်သူ့စစ်တွေနဲ့ ဂါဇာက အုပ်စုတွေဟာ သူတို့ရဲ့လက်နက်တွေကို အပ်နှံကြရမှာဖြစ်ပါတယ်။ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီမှုရဲ့ အဆင့်နှစ်စတင်ချိန်ကစလို့ခြောက်လကြာမြင့်တဲ့အထိ တိုးတက်မှုသိပ်မရှိသေးပါဘူး။
အစ္စရေးနဲ့ဟားမတ်စ်တို့ကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသဘောတူညီမှုရရှိခဲ့တဲ့ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်အောက်တိုဘာကစလို့ ပါလက်စတိုင်းသား ၁၁၆၈ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီးဖြစ်တယ်လို့ ဟားမတ်စ်အုပ်ချုပ်မှုအောက်က ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ စာအရင်းအင်းတွေ အရသိရပါတယ်။
ဒီစာရင်းဟာ ယုံကြည်လို့ရနိုင်တယ်လို့ကုလသမဂ္ဂက ပြောဆိုထားပါတယ်။
အဲဒီကာလအတွင်း ဂါဇာမှာ ပါလက်စတိုင်းရဲ့တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အစ္စရေးစစ်သည်လေးဦးသေဆုံးခဲ့ပါတယ်။
အစ္စရေးဟာ ဂါဇာမှာ ပါလက်စတိုင်းသားတွေအပေါ် လူမျိုးပြုတ်သတ်ဖြတ်မှုတွေကျူးလွန်ခဲ့တယ်လို့ ကုလစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကော်မရှင်က မနှစ်ကအောက်တိုဘာမှာ ပြောခဲ့ပါတယ်။