ትራምፕ ከኢራን ጋር በሰፊው ውይይት መደረጉን ከገለጹ በኋላ ሩቢዮ “ተጨባጭ ለውጥ” ታይቷል አሉ

የቀጥታ ሽፋን

1. 22 ግንቦት 2026አሜሪካ ለታይዋን ልትሸጥ የነበረውን 14 ቢሊዮን ዶላር የሚያወጣ የጦር መሣሪያ በኢራን ጦርነት ምክንያት አቋረጠች

   አሜሪካ ለታይዋን ልትሸጥ የነበረውን 14 ቢሊዮን ዶላር የሚያወጣ የጦር መሣሪያ ለኢራን ጦርነት በቂ ክምችት እንዳላት ለማረጋገጥ በሚል አቋረጠች።

   የአሜሪካ የባህር ኃይል ተጠባባቂ ኃላፊ ሁንግ ካኦ ሐሙስ ዕለት የመረጃውን ትክክለኛነት ለሴኔቱ አባላት አረጋግጠዋል።

   ይህ የአሜሪካ ውሳኔ የተሰማው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ሽያጩን ለማጽደቅ ቁርጠኛ እንዳልሆኑ እና በጉዳዩ ላይ ከታይዋን ፕሬዝዳንት ጋር እንደሚነጋገሩ ከገለጹ ከቀናት በኋላ ነው።

   የታይዋን ፕሬዚዳንት ቢሮ ቃል አቀባይ አርብ ዕለት ለጋዜጠኞች "አሜሪካ በጦር መሳሪያ ሽያጭ ላይ ስላደረገችው ማስተካከያዎች" ምንም ዓይነት መረጃ እንዳልደረሳቸው ተናግረዋል።

   አሜሪካ ለታይዋን የምትሸጠው የጦር መሣሪያ ቤይጂንግን ለረዥም ጊዜ ሲያስቆጣት ነበር።

   ካኦ ሐሙስ ዕለት በሴኔት ፊት ቀርበው “አሁን ለኤፒክ ፊውሪ የሚያስፈልገንን መሣሪያ፣ ምንም እንኳ በቂ ቢኖረንም፣ ለማረጋገጥ ለተወሰነ ጊዜ አቁመነዋል” ሲሉ አስረድተዋል።

   ካኦ የጦር መሣሪያ ሽያጭን በተመለከተ "ከታይዋን ጋር አልተነጋገርኩም" ብለዋል።

   አክለውም "ሁሉም ነገር እንዳለን እያረጋገጥን ነው፣ ነገር ግን አስተዳደሩ አስፈላጊ ሆኖ ሲያገኘው ለውጭ አገራት የሚደረገው የመሣሪያ ሽያጭ ይቀጥላል" ብለዋል።

   የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ለፎክስ ኒውስ ባለፈው ሳምንት "ከቻይና ጋር ለመደራደር ጥሩ ነጥብ ነው” ቢሉም የመሣሪያ ሽያጩ እንዲቆም መወሰናቸውን ግን እስካሁን አላረጋገጡም።

   በተጨማሪም ለጋዜጠኞች "በሚቀጥሉት አጭር ጊዜያት ውስጥ ውሳኔ ላይ እንደርሳለን" ሲሉ ተናግረዋል።

   እነዚህ አስተያየቶች የተሰጡት ፕሬዚዳንቱ ቤይጂንግ ደርሰው ከመጡ በኋላ ነው።

   ትራምፕ ከዢ ጂንፒንግ ጋር ባደረጉት ውይይት ታይዋን በአሜሪካ እና በቻይና መካከል በጣም ወሳኝ ጉዳይ እንደሆነች ተናግረው ነበር።

   ትራምፕ በኋላ ላይ ለጋዜጠኞች ከዢ ጋር የአሜሪካ የጦር መሣሪያ ሽያጭን በሚመለከት "በዝርዝር" መወያየታቸውን ተናግረዋል።

   እንደ አውሮፓውያኑ በ1982 አሜሪካ ለታይዋን በጉዳዩ ላይ ቤይጂንግን ላለማማከር ቃል ገብታ ነበር።

   የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ስለ ጦር መሣሪያ ሽያጭ ከታይዋን ፕሬዝዳንት ላይ ቺንግ-ቲ ጋር ሊነጋገሩ መሆኑን ተናግረዋል

   ዋሽንግተን ለቻይና መንግሥት እውቅና በመስጠት ከታይዋን ጋር ያላትን ይፋዊ ግንኙት ካቋረጠችበት የአውሮፓውያኑ 1979 ወዲህ የአሜሪካ እና ታይዋን መሪዎች በቀጥታ ተነጋግረው አያውቁም።

   ቻይና ታይዋንን የግዛቷ አካል አድርጋ የምታይ ሲሆን፤ ከአንድነትን ለማምጣት ልትከተል ከምትችላቸው አማራጮች መካከል አንዱም በኃይል መጠቅለል ነው።

2. 22 ግንቦት 2026አሜሪካ የታንዛኒያ ፖሊስ ሁለት አክቲቪስቶችን በማሰቃየታቸው ኃላፊው ላይ ማዕቀብ ጣለች

   የአሜሪካ መንግሥት ከፍተኛ የታንዛኒያ ፖሊስ ባለሥልጣናት የምሥራቅ አፍሪካ አክቲቪስቶች ላይ “ስቅይት እና ጾታዊ ትንኮሳ” በማድረሳቸው ማዕቀብ ጣለች።

   የአሜሪካ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ በመግለጫቸው ላይ የታንዛኒኣ ፖሊስ ምክትል ኮሚሽነር የሆኑት ፋውስቲን ጃከሰን ማፍዌሌን “በሰብዓዊ መብት ጥሰት ላይ መሳተፋቸው በተጨባጭ መረጃዎች” በመረጋገጡ ማዕቀብ መጣሉን ገልጸዋል።

   የታንዛኒያ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማሃሙድ ታቢት ኮምቦ ለቢቢሲ ማፍዌሌ ወደ አሜሪካ እንዳይገቡ የተጣለባቸው ማዕቀብ በይፋ እንዳልደረሳቸው ተናግረዋል።

   ማዕቀቡ የተጣለው የአሜሪካ ሕግ አውጪዎች ታንዛኒያ ያላት የሰብዓዊ መብት አያያዝን በሚመለከት ጠንከር ያለ ትችት ካቀረቡ በኋላ ነው።

   ባለፈው ዓመት ግንቦት ወር ላይ ቦኒፌስ ምዋንጊ እና አጋተር አቱሃይሬ የተባሉት አክቲቪስቶች ወደ ታንዛኒያ ያመሩት የተቃዋሚ ፓርቲ መሪው ቱንዱ ሊሱን የፍርድ ሒደት ለመከታተል ነበር።

   በርካቶች የኬንያ መንግሥትን እና ባለሥልጣናትን በመገዳደር በደፋርነቱ የሚያውቁት ኬንያዊው ተሟጋች ቦኒፌስ ምዋንጊ በታንዛኒያ ወሲባዊ ስቅይቶች እንደተፈጸሙበት በተናገረበት ወቅት "ለመኖር እየታገልኩ ነው" ሲል ለቢቢሲ ተናግሮ ነበር።

   ኬንያዊው ቦኒፌስ እና ኡጋንዳዊቷ አቱሃይሬ በቁጥጥር ስር ከዋሉ በኋላ ለበርካታ ቀናት ታስረዋል።

   የሰብዓዊ መብት ተሟጋቹ ከታሰረ በኋላም እርቃኑን እንዲቀር ተደርጎ፣ እጁ እና እግሩን አስረው፣ ተገልብጦ (ወፌ ላላ) ውስጥ እግሩን እንደተገረፈ ተናግሯል።

   በመቀመጫው በኩል የተለያዩ ቁሶችን እንዲሁም አንደኛው እጁን በመጠቀም የተለያዩ ወሲባዊ ጥቃቶችን እንዳደረሰቡት ሰውነቱ እየተንቀጠቀጠ እና እያለቀሰ ለጋዜጠኞች አስረድቷል።

   አቱሃይሬ በበኩሏ በእስር ላይ እያለች እንደተደፈረች ተናግራለች።

   የታንዛኒያ ዋና ከተማ ዳሬሰላም የፖሊስ ኃላፊ ቦኒፌስ የሰጠውን ምስክርነት ያልተቀበሉት ሲሆን፣ ክሱ ከአክቲቪስቶች የሚመጣ "አስተያየቶች" እና "የሰሚ ሰሚ" ነው ሲሉ ለቢበሲ ተናግረዋል።

   "እዚህ ቢሆኑ ኖሮ፤ ምን እያሉ እንደሆነ እጠይቃቸው ነበር። በሕግ እነዚህ ነገሮች የሰሚ ሰሚ ወይም የሰሚ ሰሚ ማስረጃ ይባላሉ" ሲሉ ጁማኔ ሙሊሮ ለቢቢሲ ገልጸዋል።

   ሐሙስ ዕለት ሩቢዮ በመግለጫቸው ላይ የታንዛኒያ ፖሊስ አባላት ሁለቱን አክቲቪስቶች “አስረዋል፣ አሰቃይተዋል እና ወሲባዊ ትንኮሳ ፈጽመዋል” ብለዋል።

   መግለጫው ማፍዌሌ የነበራቸውን ሚና ባይጠቅስም ነገር ግን ሁለት የሰብዓዊ መበት ተሟጋቾች “ለዚህ አስነዋሪ ተግባር ተጠያቂነት መውሰድ አለበት” ብለዋል።

   የታንዛኒያ ፖሊስ ምክትል ኮሚሽነር የሆኑት ማፍዌሌ በሳሚያ ሱሉሁ አስተዳደር ዘመን የአሜሪካ ማዕቀብ የተጣለባቸው የመጀመርያው የታንዘኒያ ከፍተኛ ባለሥልጣን ሆነዋል።

   ቢቢሲ የታንዛኒያን ፖሊስ አስተያት ቢጠይቀም ምላሽ አላገኘም።

3. 22 ግንቦት 2026አሜሪካ እና ኢራን በቁልፍ ጉዳዮች ላይ ባይግባቡም ድርድሩ ለውጥ እያሳየ መሆኑን ሁለቱም ተናገሩ

   አሜሪካ እና ኢራን በዩራኒየም ክምችት እና በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ በሚኖር ቁጥጥር ላይ አለመግባባታቸውን የሚያሳዩ ዘገባዎች ሐሙስ ዕለት ቢወጡም የአሜሪካው ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ በድርድሮቹ ላይ “ጥሩ ምልክቶች” መኖራቸውን ተናገሩ።

   የአሜረካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በበኩላቸው የኢራንን በከፍተኛ ደረጃ ተብላልቶ የተከማቸ ዩራኒየም ከአገሪቱ እንደሚያወጡ ተናግረዋል።

   አሜሪካ የኢራን ተብላልቶ የተከማቸ ዩራኒየም የኒውክሌር ጦር መሣሪያ ለማምረት መቃረቡን ታምናለች።

   ቴህራን በበኩሏ ለሰላማዊ አገልግሎት ብቻ የሚውል መሆኑን በመግለጽ ትከራከራለቸ።

   “እናገኘዋለን፤ አንፈልገውም። አያስፈልገንም። ካገኘነው በኋላ እናወድመው ይሆናል፤ ነገር ግን እንዲኖራቸው ግን አንፈቀድም” ሲሉ በዋይት ሐውስ ለተገኙ ዘጋቢዎች ተናግረዋል።

   ሩቢዮ ለጋዜጠኞች ቴህራን በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል የሚያልፉ መርከቦች ላይ ቀረጥ የምትጥል ከሆነ ዲፕሎማሲ ቦታ አንደማይኖረው ጨምረው ተናግረዋል።

   አክለውም በንግግሩ ላይ የተወሰኑ ለውጦች አሉ ሲሉ ተናግረዋል።

   “ጥሩ ምልክቶች አሉ” ያሉት ሩቢዮ “በጣም ተስፈኛ መሆን አልፈልግም. . . በሚቀጥሉት ጥቂት ቀናት ምን እንደሚሆን እናያለን” ብለዋል።

   አንድ ከፍተኛ የኢራን ባለሥልጣን ለሮይተርስ የዜና ወኪል ሐሙስ ዕለት እስካሁን ምንም ዓይነት ስምምነት ላይ ባይደርስም ልዩነቶች እየጠበቡ መምጣታቸውን ተናግረዋል።

   አክለውም የኢራን የተብላላ ዩራኒየም እና በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ ያላት ቁጥጥር አሁንም ያላግባቡ ነጥቦች መሆናቸውን ጨምረው ተናግረዋል።

   ሁለት ከፍተኛ የኢራን ባለሥልጣናት ከትራምፕ አስተያየት አስቀድመው ለሮይተርስ ጠቅላይ መሪው አያቶላህ ሞጅታባ ኻሜኒ በከፍተኛ ደረጃ የተብላላ ዩራኒየሙ ከአገር እንዳይወጣ ማዘዛቸውን ተናግረዋል።

4. 22 ግንቦት 2026አሜሪካ ከሄዝቦላህ ጋር በተያያዘ በሊባኖስ የኢራን አምባሳደርን ጨምሮ ዘጠኝ ሰዎች ላይ ማዕቀብ ጣለች

   አሜሪካ ሐሙስ ዕለት በሊባኖስ የኢራን አምባሳደርን ጨምሮ ዘጠኝ ሰዎች ላይ ከሄዝቦላህ ጋር ግንኙነት አላቸው በሚል ማዕቀብ ጣለች።

   ግለሰቦቹ ሄዝቦላህ ትጥቁን እንዳይፈታ በማድረግ በመካከለኛው ምሥራቅ ሰላምን አደናቅፈዋል በሚል ተወንጅለዋል።

   የአሜሪካ ግምጃ ቤት ባለሥልጣናቱ በሊባኖስ ፓርላማ፣ መከላከያ፣ እና የጸጥታ መዋቅሩ ውስጥ በመሆን ሄዝቦላህ ወሳኝ የሆኑ የሊባኖስ ተቋማት ላይ ተጽዕኖውን እንዲያሳርፍ አድርገዋል በማለት ወንጅሏል።

   የግምጃ ቤቱ ኃላፊ ስኮት ቤሴንት “ሄዝቦላህ ሽብርተኛ ድርጅት ነው እናም ሙሉ በሙሉ ትጥቅ መፍታት አለበት” ብለዋል።

   ሄዝቦላህ ከኢራን የትጥቅ እና ስንቅ ድጋፍ የሚያገኝ ሲሆን እንቅስቃሴውን የጀመረው ከአውሮፓውያኑ 1980ዎቹ መባቻ ጀምሮ ነው።

   አሜሪካ እና የባሕረ ሰላጤው አረብ አገራት ሳዑዲ አረቢያን ጨምሮ “ሽብርተኛ ቡድን” ሲሉ ፈርጀውታል።

   ሄዝቦላህ በ1983 (እአአ) በአሜሪካ ኤምባሲ እና በአሜሪካ ባሕር ኃይል ላይ ጥቃቶችን ፈጽሞ 258 አሜሪካውያን እና 58 ፈረንሳያውያን ሞተዋል።

   ከዚህም በተጨማሪ እአአ በ1983 በቤይሩት በሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲ ላይ ጥቃት በመፈጸምም ይወነጀላል።

   እስራኤል እና ሊባኖስ ባለፈው ሳምንት በመካከላቸው የተደረሰውን የተኩስ አቁም በ45 ቀን ለማራዘም ተስማምተዋል።

   ነገር ግን አሁንም እስረኤል በደቡብ ሊባኖስ በሄዝቦላህ ወታደራዊ ተቋማት ላይ የምትፈጽማቸውን ድብደባዎች ሄዝቦላህም ወደ እስራኤል ዒላማዎች ሮኬቶች እና ድሮኖች መተኮሱን አላቆመም።

   የአሜሪካ ግምጃ ቤት ቃል አቀባይ ቶሚ ፒጎት የታጣቂ ቡድኑን የገንዘብ ምንጭ ለማድረግ የሚረዳ መረጃ ለሰጠ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ 10 ሚሊዮን ዶላር ለመስጠት መወሰኑን ተናግረዋል።

   ፒጎት በመግለጫቸው ላይ “ይህ የመጀመርያው ነው። ማንኛውም ከአሸባሪ ድርጅቱ ጋር የሚተባበር ወይንም ያስጠለለ ወይም የሊባኖስን ሉዓላዊነት የሚገዳደር ተጠያቂ አንደሚሆን ማወቅ አለበት” ብለዋል።

   አክለውም "የተረጋጋች፣ አስተማማኝ እና ነጻ የሆነች ሊባኖስ እንድትኖር ሄዝቦላህ ሙሉ በሙሉ ትጥቅ መፍታት እና የሊባኖስ መንግሥት በመላ አገሪቱ በጸጥታ ጉዳዮች ላይ ብቸኛ ሥልጣን እንዲኖረው ማድረግን ይጠይቃል" ሲሉ ተናግረዋል።

5. 21 ግንቦት 2026“በሆርሙዝ በኩል ለማሳለፍ ገንዘብ መጠየቅ ተቀባይነት የለውም” - የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር

   የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ ኢራን በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ በሚተላለፉ መርከቦች ላይ የክፍያ ሥርዓት ለመዘርጋት የምታደርገውን ጥረት "ተቀባይነት የለውም” ሲሉ አጣጣሉት።

   በማያሚ አውሮፕላን ማረፊያ ለጋዜጠኞች ባደረጉት ንግግር በሆርሙዝ ወሽመጥ ለማለፍ ክፍያ መጠየቅ ተቀባይነት እንደሌለው “እኛ ብቻ ሳንሆን ዓለም ይስማማበታል” ብለዋል።

   ኢራን በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ ያላትን ይዞታ እና ቁጥጥር በማስፋት በሆርሙዝ ለሚያልፉ መርከቦች የክፍያ ሥርዓት እንደምትዘረጋ አስታውቃለች።

   ይሄንን የተቃወሙት ማርኮ ሩቢዮ በጉዳዩ ላይ የተባበሩት መንግሥታት የፀጥታው ምክር ቤት የውሳኔ ሐሳብ ማርቀቁን ገልጸዋል።

   በባህሬን የቀረበውን የውሳኔ ሐሳብ ከ100 በላይ አገራት ደግፈዋል። የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩም “በፀጥታው ምክር ቤት ታሪክ ብዙ ደጋፊ ያገኘ የውሳኔ ሐሳብ ነው” ብለዋል።

   ጉዳዩን ቻይና ሳሉ እንዳነሱት ጠቅሰው “የትኛውም አገር ክፍያን አልደገፈም” ብለዋል።

   ይህ አካሄድ ዲፕሎማሲያው ንግግርን እንደሚያሰናክልም የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ተናግረዋል። “እንደዚህ ካደረጉ ለዓለም ስጋት ነው። ፍጹም ሕገ ወጥም ነው” ሲሉ አክለዋል።

6. 21 ግንቦት 2026ኢራን በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ ያላትን ቁጥጥር የሚያሰፋ ካርታ ይፋ አደረገች

   ኢራን ወሳኝ በሆነው የሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ ያላትን ቁጥጥር ለማጠናከር ባላት ዓላማ መሠረት የመተላላፊያ አካባቢውን ሰፊ ቦታ በይዞታዋ ስር የሚስገባ ካርታ በማውጣት የወታደራዊ ቁጥጥሯ ክልል መሆኑን አሳውቃለች።

   ኢራን ጦርነት ከተከፈተባት በኋላ ከፍተኛ መጠን ያለው ነዳጅ እና ጋዝ የሚተላለፍበትን ወሽመጥ ለመቆጣጠር ያስችለኛል ያላቸውን ሕግ በፓርላማዋ በኩል ማውጣቷ ይታወሳል።

   ኢራን በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ አለኝ የምትለውን ሉዓላዊ ይዞታን ለማረጋገጥ በምታደርገው ጥረት ውስጥ መተላላፊያውን እንዲቆጣጠር “የፋርስ ባሕረ ሰላጤ ወሽመጥ ባለሥልጣን” የተባለ አካል አቋቁማለች።

   ባለሥልጣኑ ይፋ ባደረገው ካርታ የኢራን ይዞታ አስከ ኦማን እና የተባበሩት አረብ ኤምሬቶች የውሃ ክልል ድረስ ዘልቆ የሚገባ ነው። ይህንንም አካባቢ የኢራን ጦር ኃይሎች የሚቆጣጠሩት መሆኑን አሳውቋል።

   ይህንንም ተከትሎ የተበባሩት አረብ ኤምሬቶች የውሃ ክልሏን ያካተተውን የኢራን ካርታ ተቀባይነት የሌለው መሆኑን “ያልተጫበጠ ህልም” በማለት ውድቅ አድርጋዋለች።

   ነገር ግን ሆርሙዝን የሚቆጣጠረው የኢራን ባለሥልጣን መሥሪያ ቤት እንዳለው በወሽመጡ በኩል የሚደረጉ ማንኛውም የመርከቦች እንቅስቃሴ “ከባለሥልጣኑ ጋር በመነጋገር እና ፈቃድ በማግኘት” ሊሆን እንደሚገባ አስታውቋል።

   አሜሪካ እና በባሕረ ሰላጤው የሚገኙ አጋሮቿ ግን ኢራን በሆርሙዝ ላይ ያላትን ቁጥጥር ለማረጋገጥ የምታደርገውን ሙከራ ውድቅ አድርገውታል።

   አሜሪካ በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል የሚያልፉ መርከቦች ኢራን ላወጣችው የቁጥጥር መመሪያ ተገዢ እንዳይሆኑ እየነገረች ነው።

   በተባበሩት መንግሥታት የባሕር ላይ እንቅስቃሴ ሕግ ስምምነት መርከቦች በሌላ አገር የውሃ ክልል ላይ ያለምንም ችግር እንዲተላለፉ የሚፈቅድ ሲሆን፣ ነገር ግን ኢራን ይህንን ስምምነት አልፈረመችም።

7. 21 ግንቦት 2026አሜሪካ ኩባን ‘ማስፈራራት’ እንድታቆም ቻይና አሳሰበች

   አሜሪካ ኩባን “ማስፈራራት” እንዲሁም “ጫና ለማሳደር መሞከር” እንድታቆም ቻይና አሳሰበች።

   የአሜሪካ ፍርድ ቤት የ94 ዓመቱ የቀድሞ የኩባ ፕሬዝዳንት ራውል ካስትሮ ላይ ክስ መመሥረቱን ተከትሎ ነው ቻይና ማሳሰቢያ የሰጠችው።

   ከ30 ዓመት በፊት በኩባ እና በፍሎሪዳ መካከል ተመትተው ከወደቁ ሁለት አውሮፕላኖች ጋር በተያያዘ የቀድሞው የኩባ መሪ ላይ የተመሠረተው ክስ የአሜሪካ ዜጎችን ለመግደል ማሴር እና ሌሎችንም የያዘ ነው።

   አራት ሰዎች የሞቱበት ክስተት የሁለቱን አገራት ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት አሻክሯል።

   የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ የኩባን ኮሚኒስት መንግሥት መገርሰስ እንደሚፈልጉ ተናግረዋል።

   የቻይና የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ጋዎ ጂያኩን “አሜሪካ በየአጋጣሚው ኩባን ማስፈራራት ማቆም አለባት” ብለዋል።

   ቻይና “በጽኑ ኩባን ትደግፋለች። በውጭ ኃይሎች በማንኛውም አውድ ኩባ ላይ የሚደርስ ጫናን ቤይጂንግ ትቃወማለች” ሲሉም ተናግረዋል።

   ቃል አቀባዩ “አሜሪካ ማዕቀብ እና የሕግ መዋቅርን በመጠቀም ኩባን ማስፈራራት እና ጫና ማሳደር ማቆም አለባት” በማለትም አክለዋል።

   የኩባን ሉዓላዊነት እና ክብር ቻይና እንደምትደግፍ እንዲሁም የውጭ ኃይሎችን ጣልቃ ገብነት እንደምትቃወም ገልጸዋል።

8. 21 ግንቦት 2026የኢራኑ ጠቅላይ መሪ በከፍተኛ ሁኔታ የተብላላ ዩራንየም ከአገራቸው እንዳይወጣ ወሰኑ

   ኢራን ጦርነቱን ለማስቆም የቀረበላትን በከፍተኛ ሁኔታ የተብላላ ዩራንየምን ወደ ውጭ ለመላክ የቀረበውን ሐሳብ ውድቅ ለማድረግ መወሰኗን ሮይተርስ የዜና ወኪል ዘገበ።

   ሮይተርስ ሁለት ምንጮችን ጠቅሶ ባወጣው ዘገባ የኢራን ጠቅላይ መሪ ሞጅታባ ኻሜኒ በከፍተኛ ሁኔታ የተብላላ ዩራንየም ከአገር እንዳይወጣ ትዕዛዝ አስተላልፈዋል።

   አሜሪካ ለሰላም ድርድር ካቀረበቻቸው ነጥቦች መካከል አንዱ ይሄው ጉዳይ ነው።

   የጠቅላይ መሪው ውሳኔ የፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕን አስተዳደር ሊያስቆጣ እና የድርድር ሒደቱን ሊያወሳስብ ይችላል።

   ሮይተርስ ያነጋገራቸው የእስራኤል ባለሥልጣናት እንደሚሉት፤ ኢራን ያከማቸችው የተብላላ ዩራንየም ከአገሪቱ እንደሚወጣ ለእስራኤል ማረጋገጫ ሰጥተዋል።

   የሰላም ስምምነት ላይ ኒውክሌር ጦር መሣሪያ የመሥራት ነጥብ ላይ የደረሰው የተብላላ ዩራንየም ከኢራን እንደሚወጣ መናገራቸው ተገልጿል።

   ስለ ጉዳዩ የኢራን መገናኛ ብዙኃን እስካሁን ድረስ ዘገባ አላወጡም።

   ኢራን ከአሜሪካ እና ከሌሎች ምዕራባውያን ጋር ለዘመናት ሲያወዛግብ የቆየው የኒውክሌር መርሃ ግብሯን ሙሉ ለሙሉ እንድታቆም እና ከጥቅም ውጪ እንድታደርግ የቀረበላትን ጥያቄ ባለመቀበሏ ነው።

   በአሜሪካ እና በእስራኤል የተከፈተባትን ጦርነት ለማቆም ከቀረበላት ቅድመ ሁኔታ መካከልም እንዱ የኒውክሌር መርሃ ግብሯ ቢሆንም፤ ኢራን አልተቀበለችውም።

9. 21 ግንቦት 2026ዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ በኢቦላ ቫይረስ መቀስቀስ ምክንያት የዓለም ዋንጫ ልምምድን አቋረጠች

   ዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ በምሥራቁ የአገሪቱ ክፍል የተቀሰቀሰውን ኢቦላ ተከትሎ በዋና ከተማዋ ኪንሻሳ ሊካሄድ የነበረን የዓለም ዋንጫ ቅድመ ልምምድ መሰረዟን አስታወቀች።

   ከ130 በላይ ሰዎችን ስለመግደሉ የተነገረለት በሽታ ማገርሸቱን ተከትሎ ዝግጅቶች ወደ ቤልጂየም መዘዋወራቸው ታውቋል።

   የዓለም የጤና ድርጅት ኢቦላን “የኅብረተሰብ ጤና ስጋት” ሲል መድቦታል።

   አገሪቱ እ.አ.አ ከ1974 ወዲህ ለመጀመሪያ ጊዜ በዓለም ዋንጫ ለመሳተፍ እየተዘጋጀች ሲሆን፤ ቀድመው የተያዙ የሙከራ ጨዋታዎች በአውሮፓ እንደሚካሄዱ የብሔራዊ ቡድኑ ቃል አቀባይ ጄሪ ካሊሞ ለዓለም አቀፍ መገናኛ ብዙኃን ተናግረዋል።

   ዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ የወዳጅነት ጨዋታዎችን ከዴንማርክ፣ ቤልጂየም፣ ችሊ እና ስፔን ጋር ትጫወታለች።

   ቃል አቀባዩ እንዳሉት ልምምዱ የተሰረዘው ከሜክሲኮ እና ከካናዳ ጋር የዓለም ዋንጫን የምታዘጋጀው አሜሪካ ዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ ላይ የጉዞ እግድ በመጣሏ ነው።

   ዋሽንግተን ዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎን ጨምሮ በሦስት አገራት ባለፉት 21 ቀናት ጉዞ ያደረጉ እና አሜሪካዊ ያልሆኑ መንገደኞች ወደ ግዛቷ እንዳይገቡ ክልከላ ጥላለች።

   ሁሉም የአገሪቱ ተጨዋቾች እና ፈረንሳዊው የቡድኑ አሰልጣኝ ሰባስቲያን ድሳብሬ መቀመጫቸው ከማዕከላዊ አፍሪካዊት አገር ውጭ በመሆኑ እና ልምምድ በመሰረዙ እግዱ ተፅዕኖ አያሳድርባቸውም።

10. 21 ግንቦት 2026ኢራን ከታሰበው በበለጠ ፍጥነት የወታደራዊ ኢንዱስትሪዋን መልሳ እየገነባች መሆኑን ሲኤንኤን ዘገበ

    አሜሪካ እና እስራኤል በከፈቱት ጥቃት ወታደራዊ አቅሟ የተመታባት ኢራን፤ የተኩስ አቁም ከተደረገ ወዲህ ወታደራዊ ኢንዱስትሪዋን በፍጥነት እየገነባች እንዲሁም የተወሰኑ ድሮኖችን እያመረተች መሆኑን ሲኤንኤን የአሜሪካ የስለላ መረጃን ጠቅሶ ዘገበ።

    የአሜሪካው ቴሌቪዥን ጣቢያ ያነጋገራቸው አራት ምንጮች እንደገለጹት የኢራን ጦር መጀመሪያ ላይ ሲጠበቅ ከነበረው ፍጥነት በበለጠ ሁኔታ አቅሙን እያጠናከረ መሆኑን የዋሽንግተን የስለላ መረጃ አመልክቷል።

    በአሁኑ ጦርነት ጥቃት የተፈጸመባቸው የሚሳዔል ስፍራዎች፣ ማስወንጨፊያዎች እና የመምረቻ አቅሞች እየተተተኩ መሆኑ፤ ኢራን በቀጣናው ለሚገኙ የአሜሪካ አጋሮች አሁንም ትልቅ ስጋት መሆኗን ያሳያል ተብሏል።

    እንደ ሲኤንኤን ዘገባ፤ የስለላ መረጃው ስለ ኢራን ጦር እዚህ ድምዳሜ ላይ መድረሱ አሜሪካ እና እስራኤል በፈጸሙት ጥቃት የሠራዊቱ አቅም ላይ የደረሰው ጉዳት ምን ያህል ነው የሚለውን ጥያቄ ውስጥ አስገብቶታል።

    የተለያዩ የጦር መሣሪያ ክፍሎችን ማምረት ለመጀመር የሚያስፈልገው ጊዜ የተለያየ ቢሆንም፤ ኢራን በድሮን ጥቃት የመፈጸም አቅሟን በስድስት ወር ውስጥ ሙሉ በሙሉ ወደ ነበረበት መመለስ እንደምትችል አንድ አሜሪካ ምንጭ መናገራቸውን ዘገባው ገልጿል።

    ሲኤንኤን ያነጋገራቸው ባለሥልጣን፤ “ኢራናውያን የስለላ ማኅበረሰቡ ለመልሶ ግንባታ ያስቀመጠውን የጊዜ ሰሌዳ በሙሉ አልፈዋል” ማለታቸው ተጠቅሷል።

    ዘገባው እንደሚያመለክተው፤ ኢራን ከታሰበው በበለጠ ፍጥነት መልሳ መገንባት የቻለችው በተለያዩ ምክንያቶች ነው።

    ከሩሲያ እና ቻይና ያገኘችው ድጋፍ እንዲሁም አሜሪካ እና እስራኤል ተስፋ ባደረጉት መጠን ከፍተኛ ጉዳት አለማድረሳቸው በምክንያትነት እንደሚጠቀሱ አንድ ምንጭ ተናግረዋል ተብሏል።

    አሜሪካ እና ኢራን የተኩስ አቁም ካደረጉ ሳምንታት ቢቆጠሩም እስካሁን ድረስ ጦርነቱን በዘላቂነት የሚያስቆም ስምምነት ላይ አልደረሱም። አሜሪካ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ፤ ኢራን የሰላም ስምምነት የማትፈጽም ከሆነ ጥቃት እንደሚፈጽሙ አስጠንቅቀዋል።

11. 21 ግንቦት 2026የፓኪስታን ሠራዊት አዛዥ ወደ ኢራን ሊጓዙ ነው

    የአሜሪካ እና ኢራን ዋና አሸማጋይ የሆነችው ፓኪስታን የሠራዊት አዛዥ ፊልድ ማርሻል አሲም ሙኒር ዛሬ ወደ ቴህራን እንደሚገቡ የኢራን መገናኛ ብዙኃን ዘገቡ።

    ዘገባዎቹ እንደሚያመለክቱት የወታደራዊ አዛዡ የቴህራን ጉዞ ከዚህ ቀደም ከኢራን ባለሥልጣናት ጋር ሲደረግ ከነበረው ንግግር እና ምክክር የቀጠለ ነው።

    የፓኪስታን የአገር ውስጥ ጉዳይ ሚኒስትር ሰይድ ሞህሲንም በአንድ ሳምንት ውስጥ ለሁለተኛ ጊዜ ረቡዕ ዕለት ቴህራን መግባታቸውን ‘ኢስና’ የተባለው ኢራን መገናኛ ብዙኃን ዘግቧል። ከኢራኑ ፕሬዝዳንት ማሱድ ፔዜሽኪያን እና የአገር ውስጥ ሚኒስትሩ እስካንዳር ሞሜኒ ጋር ተገናኝተዋል።

    የፓኪስታን እና የኢራን ባለሥልጣናት በንግግራቸው ቀጣናዊ ሁኔታዎችን እንደገመገሙ ዘገባው ጠቅሷል። በኢራን እና አሜሪካ መካከል የሚካሄደው ቀጥተኛ ያልሆነ ድርድር ስላለበት ሁኔታ መነጋገራቸውም ተገልጿል።

    የፓኪስታኒ ሚኒስትር አገራቸው ድርድሩን በተመለከተ ያላትን ምልከታ ለኢራን ባለሥልጣናት እንዳስረዱ ዘገባው አስነብቧል።

    ከፓኪስታኑ ሚኒስትር ጋር የተነጋገሩት የኢራን ፕሬዝዳንት ማሱድ ፔዜሽኪያን ከዚያ በኋላ በኤክስ ገጻቸው ባሰፈሩት ጽሑፍ፤ ቴህራንን “በማስገደድ እጅ እንድትሰጥ” ለማድረግ የሚደረግ ጥረት “ቅዠት” ነው ብለዋል።

    “ኢራን ያለማቋረጥ ቃሏን ጠብቃለች፤ ጦርነትን ለመቀልበስም ሁሉንም ጎዳና አስሳለች” ያሉት ፕሬዝዳንቱ፤ “በእኛ በኩል ሁሉም መንገዶች ክፍት ናቸው” በማለት ጽፈዋል።

    “ኢራንን በማስገደድ እጅ እንድትሰጥ ማድረግ ቅዠት እንጂ ሌላ ነገር አይደለም። በዲፕሎማሲ ውስጥ የጋራ መከበባርን ማምጣት ከጦርነት እጅህ የላቀ ብልህ፣ አስተማማኝ እና ዘላቂነት ያለው መንገድ ነው” ብለዋል።

12. 21 ግንቦት 2026የአሜሪካ ጦር የሆርሙዝ እገዳን በመጣስ የተጠረጠረን በኢራን ባንዲራ የሚንቀሳቀስ መርከብ አቅጣጫ ማስቀየሩን አስታወቀ

    የአሜሪካ ጦር ማዕከላዊ ዕዝ (ሴንትኮም) ዋሽንግተን በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ የጣለችውን እገዳ ለመጣስ ሞክሯል በሚል የተጠረጠረን በኢራን ባንዲራ የሚንቀሳቀስ ነዳጅ ጫኝ መርከብ በኦማን ባሕረ ሰላጤ ላይ በቁጥጥር ስር አውሎ አቅጣጫውን ማስቀየሩን አስታወቀ።

    ማዕከላዊ ዕዙ የአሜሪካ ኃይሎች ወደ መርከቡ ላይ ሲወጡ እና በቁጥጥር ስር ሲያውሉት የሚያሳይ ቪዲዮ በማኅበራዊ ሚዲያ ገጹ አጋርቷል።

    “ኤም/ቲ ሴሌስቲያል ሲ የተባለው እና የኢራን ባንዲራን የሚያውለበልብ ነዳጅ ጫኝ የንግድ መርከብ” በባሕር ኃይሉ ወታደሮች የተያዘው “አሜሪካ የጣለችውን የባሕር ጉዞ እገዳ በመጣስ ወደ ኢራን ወደብ ለመጓዝ በመሞከር ተጠርጥሮ” እንደሆነ ገልጿል።

    “የአሜሪካ ኃይሎች መርከቡን ከፈተሹ እና የመርከቡ ሠራተኞች የጉዞ አቅጣጫቸውን እንዲቀይሩ ካደረጉ በኋላ መርከቡን ለቅቀውታል” ብሏል።

    የአሜሪካ ኃይሎች የፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አስተዳደር ወደ ኢራን ወደብ የሚደረጉ ጉዞዎች ላይ የጣለውን እገድ “ሙሉ በሙሉ እያስፈጸሙ” መሆኑን የገለጸው ዕዙ፤ “91 የንግድ መርከቦች” ለእርምጃው እንዲገዙ መደረጉን ገልጿል።

13. 21 ግንቦት 2026ትራምፕ እና ኔታንያሁ ስለ ኢራን ድርድር አካሄድ “በውጥረት የተሞላ” ንግግር ማድረጋቸው ተዘገበ

    ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ እና ቤንጃሚን ኔታንያሁ የኢራን ጉዳይን በተመለከተ ማክሰኞ ዕለት “ከፍተኛ ውጥረት” የነበረበት እንዲሁም የእስራኤሉን ጠቅላይ ሚኒስትር “እጅግ ያበሳጨ” የስልክ ንግግር ማድረጋቸውን የአሜሪካው የዜና ምንጭ አክሲዮስ ዘገበ።

    እንደ አክሲዮስ ዘገባ፤ ከኢራን ጋር ስምምነት ላይ ለመድረስ እየተከናወኑ ስላሉ አዲስ ጥረቶች የተነሳበት የሁለቱ መሪዎች ንግግር ረጅም እና “አስቸጋሪ” ነበር።

    አሜሪካ እና ኢራን ጦርነቱን በመደበኛነት ለማቆም እና በ30 ቀናት ውስጥ ድርድር እንዲካሄድ የሚያስችል “የፍላጎት መግለጫ” በአሸማጋዮች በኩል እየተዘጋጀ መሆኑን ትራምፕ ለእስራኤሉ መሪ ተናግረዋል ተብሏል።

    ዘገባው እንደሚያመለክተው በአንድ ወር ውስጥ የሚደረገው ድርድር እንደ የኢራን የኒውክሌር ፕሮግራም እና የሆርሙዝ ወሽመጥ መከፈት ያሉ ጉዳዮች ንግግር እንዲደረግባቸው የሚያስችል ነው።

    ዋሽንግተን እና ቴህራን እዚህ ሰነድ ላይ ፊርማቸው እንደሚያኖሩ የተነገራቸው ኔታንያሁ በአካሄዱ እንዳልተስማሙ ሁለት የእስራኤል ምንጮች ለአክሲዮን ተናግረዋል።

    ስለ ስልክ ንግግሩ ገለጻ የተደረገላቸው የአሜሪካ ምንጭ ደግሞ “ከስልክ ጥሪው በኋላ የቢቢ ጸጉር እሳት ለብሶ ነበር” ሲሉ የኔታንያሁን ስሜት መግለጻቸውን ዘገባው አስነብቧል።

    እንደ አክሲዮስ ዘገባ፤ ከኢራን ጋር የሚደረገው ድርድር ላይ ከፍተኛ ጥርጣሬ ያላቸው ኔታንያሁ፤ ጦርነቱ እንዲጀመር እና የኢራን ወታደራዊ አቅም ይበልጥ እንዲዳከም ፍላጎት አላቸው። ወሳኝ መሠረተ ልማቶችን በመምታት አገዛዙ እንዲዳከምም ይፈልጋሉ ተብሏል።

    ትራምፕ በበኩላቸው ለሚደረገው ንግግር ጥቂት ተጨማሪ ቀናትን ለመስጠት ፈቃደኛ ናቸው። ይሁን እንጂ “ትክክለኛውም ምላሽ ካላገኘን” ጦርነት “በጣም በፍጥነት” ሊጀመር ይችላል ማለታቸውን ዘገባው ጠቅሷል።

14. 20 ግንቦት 2026ፕሬዝዳንት ሙሴቬኒ በልጃቸው የሚመራ የፀረ ሙስና ዘመቻ በባለሥልጣናት ላይ ጀመሩ

    ፕሬዝዳንት ሙሴቬኒ የኡጋንዳ ጦር ሠራዊት አዛዥ በሆነው በልጃቸው የሚመራ በአገሪቱ ከፍተኛ ባለሥልጣናት ላይ የፀረ ሙስና ዘመቻ መጀመራቸው ተዘገበ።

    በዚህም የተነሳ ካምፓላ የሚገኘው የተሰናባቿ የአገሪቱ ፓርላማ አፈ ጉባዔ መኖሪያ ቤት በኡጋንዳ የደኅንነት ኃይሎች ተፈትሾ ሮልስ ሮይስ እና ሬንጅ ሮቨርን ጨምሮ ቅንጡ መኪኖች በቁጥጥር ስር መዋላቸው ተነግሯል።

    የአገሪቱ ጦር አዛዥ እና የፕሬዝዳንቱ ልጅ የሆኑት ሙሁዚ ካይኔሩጋባ አባታቸው ኡጋንዳ ውስጥ የሚገኝ ማንኛውንም ሰው በቁጥጥር ስር የማዋል ሥልጣን እንደሰጧቸው ተናግረዋል።

    የፀረ ሙስና ዘመቻው ለአራት አስርት ዓመታት ኡጋንዳን እየመሩ ባሉት በፕሬዝዳንት ዩዌሪ ሙሴቬኒ ትዕዛዝ የሚካሄድ ሳይሆን እንደማይቀር ይታመናል።

    ቤታቸው የተፈተሸው አፈ ጉባዔዋ የፕሬዝዳንቱ የቅርብ ሰው ተደርገው ይታዩ የነበረ ሲሆን ለረዥም ጊዜ ስማቸው ከሙስና ጋር ሲነሳ ቆይቷል። በዚህም በብሪታኒያ እና በአሜሪካ ማዕቀቦች ተጥሎባቸዋል።

    አሁን ከባለሥልጣኗ ቤት የተያዙት ውድ ንብረቶች በጨረታ ተሽጠው ገንዘቡ ለሕዝብ እንደሚመለስ የጦሩ አዛዥ ተናግረዋል።

    በማኅበራዊ ሚዲያ ላይ በሚያጋሯቸው መልዕክቶች አነጋጋሪ የሆኑት የፕሬዝዳንቱ ልጅ ከሰሞኑ ባሠራጩት ጽሁፍ በዋና ከተማዋ ባሉ መንገዶች ላይ ጉድለት ከተገኘ የግንባታውን ኮንትራት የወሰዱትን ሰዎች አንገታቸውን እንደሚቀሉ አስጠንቅቀዋል።

15. 20 ግንቦት 2026ትራምፕ ከኢራን ጋር የሚደረገው ድርድር ከመጨረሻው ምዕራፍ መድረሱን እና ካልተሳካ ግን ጥቃት እንደሚጀምሩ አስጠነቀቁ

    የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ዛሬ ረቡዕ ከኢራን ጋር የሚደረገው ድርድር የመጨረሻው ምዕራፍ ላይ መድረሱን አስታውቀው ከስምምነት ላይ መድረስ ካልተቻለ ግን ጥቃት እንደሚፈጽሙ አስጠነቀቁ።

    ትራምፕ ‘ኦፕሬሽን ኤፒክ ፊዩሪ’ ብለው የሰየሙትን ዘመቻ በተኩስ አቁም ጋብ ካደረጉት ስድስት ሳምንታት ቢያልፉም በሁለቱ አገራት መካከል የሚካሄደውን ጦርነት ለማስቆም የሚደረገው ንግግር ግን እምብዛም ለውጥ እያሳየ አይደለም።

    ፕሬዝዳንት ትራምፕ በዚህ ሳምንት በኢራን ላይ ተጨማሪ ጥቃት እንዲፈጸም ለማዘዝ ተቃርበው እንደነበር ተናግረው ለድርድር ተጨማሪ ጊዜ ለመስጠት በሚል መሰረዛቸውን ተናግረዋል።

    ትራምፕ ዛሬ ለጋዜጠኞች “ከኢራን ጋር የመጨረሻው ምዕራፍ ላይ ደርሰናል። ምን እንደሚሆን እናያለን። ከስምምነት ላይ እንደርሳለን ወይንም ትንሽ አስቀያሚ የሆነ ነገር እናደርጋለን። ነገር ግን ያ አይሆንም ብዬ ተስፋ አደርጋለሁ” ማለታቸውን ሮይተርስ ዘግቧል።

    “ተጨማሪ ዕድል መስጠት እፈልጋለሁ፤ ምንም የሚያስቸኩለኝ ነገር የለም” ብለዋል።

    አክለውም "በሀሳብ ደረጃ ከብዙ ሰዎች ይልቅ ጥቂቶች ቢሞቱ እመርጣለሁ። በማንኛውም መንገድ ልናደርገው እንችላለን።"

    ቴህራን በበኩሏ ትራምፕ ጦርነት ለመጀመር እያሴሩ ነው ስትል በመወንጀል ማንኛውም ጥቃት ቢፈጸምባት ከመካከለኛው ምሥራቅ ባሻገር አጸፋ ለመስጠት ዝታለች።

    የአገሪቱ አብዮታዊ ዘቡ ባወጣው መግለጫ “በኢራን ላይ ዳግም ጥቃት ከተፈጸመ በአካባቢው የሚታሰበው ጦርነት አሁን ከቀጣናው ያልፋል” ብሏል።

    የኢራን ፓርላማ አፈጉባዔ እና ዋነኛ ተደራዳሪ የሆኑት ባጋር ጋሊባፍ በበኩላቸው በድምጽ ባስተላለፉት መልዕከት “ጠላት በይፋም ሆነ በስውር የሚያደርገው እንቅስቃሴ” አሜሪካኖች አዲስ ጥቃት ለመክፈት እየተዘጋጀ መሆኑን ያሳያል ብለዋል።

    የፓኪስታን የአገር ውስጥ ጉዳይ ሚኒስትር በዛሬው ዕለት ቴህራን መሆናቸው ተሰምቷል። ኢራን አዲስ የሰላም ዕቅዷን በፓኪስታን በኩል ለአሜሪካ የሰጠችው በዚህ ሳምንት ነው።

    ነገር ግን የሰላም ዕቅዱ ከዚህ በፊት ካቀረበችው የሚለይ ነገር እንደሌለው ተንታኞች ተናግረዋል።

16. 20 ግንቦት 2026የኢራን ዋነኛ ተደራዳሪ አሜሪካ “አዲስ ጦርነት ለመጀመር” ትፈልጋለች አሉ

    የኢራን ፓርላማ አፈ ጉባዔ ሞሐመድ ባጋር ጋሊባፍ አሜሪካ አዲስ ጦርነት ለመጀመር ትፈልጋለች ሲሉ ተናገሩ። አፈጉባዔው አክለውም አሜሪካ እስላማዊ ሪፐብሊክ ኢራን እጅ እንደምትሰጥ ተስፋ ታደርጋለች ብለዋል።

    ጋሊባፍ በኢራን መገናኛ ብዙኃን ላይ በሰጡት የድምጽ አስተያየት “ጠላት በግልጽም ሆነ በስውር የሚያደርገው እንቅስቃሴ ከፖለቲካዊ እና ኢኮኖሚያዊ ጫና ባሻገር ወታደራዊ ዓላማዎቹን ፈጽሞ እንዳልተዋቸው እና አዲስ ጦርነት ለመጀመር እንደሚፈልግ ያሳያል” ብለዋል።

    አፈ ጉባዔው አክለውም “ሁኔታውን በቅርበት ስንከታተለው ዩናይትድ ስቴትስ ኢራናውያን እጃቸውን ይሰጣሉ ብላ ተስፋ ታደርጋለች” ብለዋል።

    ታስኒም የዜና ወኪል ላይ በድምጽ በተላለፈ መልዕክታቸው የአገሪቱ መከላከያ በተኩስ አቁሙ ወቅት “ጥንካሬውን ዳግም መገንባቱን” ተናግረዋል።

    ጋሊባፍ “ጠላት ኢራንን ዳግም ቢያጠቃ እንዲጸጸት እናደርገዋለን” ሲሉ መልዕክታቸውን አስተላልፈዋል።

    የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢራን ላይ ዳግመኛ ጦርነት ለመክፈት ጥቂት ሰዓት ሲቀራቸው ሃሳባቸውን መለወጣቸውን ተናግረው ነበር።

    ፕሬዚዳንቱ የኢራን ባለሥልጣናት ከአሜሪካ ጋር ስምምነት ላይ ለመድረስ “እየለመኑ” እንደነበረም ገልጸዋል።

    ትራምፕ በድጋሚ ኢራን ላይ ጥቃት መሰንዘር ሊያስፈልግ ይችላል ማለታቸውም ተዘግቧል።

    ከኢራን ጋር በቀጣይ ቀናት ስምምነት ላይ ካልተደረሰ ጥቃት መፈጸም እንደሚቀጥሉ አስጠንቅቀዋል።

17. 20 ግንቦት 20266 ሚሊዮን በርሜል ነዳጅ የጫኑ መርከቦች የሆርሙዝ ወሽመጥን አቋረጡ

    ለሁለት ወራት በባሕረ ሰላጤው አገራት ቆመው የነበሩ ሦስት ግዙፍ ነዳጅ ጫኝ መርከቦች ረቡዕ ዕለት የሆርሙዝ ወሽመጥን ማቋረጣቸው ተገለጸ።

    ከመካከለኛው ምሥራቅ ወደ ቻይና እና ደቡብ ኮሪያ የሚጓጓዝ 6 ሚሊዮን በርሜል ድፍድፍ ነዳጅ የጫኑ ናቸው የተባሉት እነዚህ መርከቦች ወደ እስያ ጉዞ መጀመራቸውን ኤልኤስኢጂ እና ኬፕለር የተባሉ የመርከብ እንቅስቃሴን የሚከታተሉ ተቋማት አስታውቀዋል።

    እነዚህ ግዙፍ ነዳጅ ጫኝ መርከቦች በዚህ ወር ኢራን እንዲያልፉ ከፈቀደችላቸው እና ባሕረ ሰላጤውን ለቅቀው ከወጡ በጣት የሚቆጠሩ መርከቦች መካከል መሆናቸው ተገልጿል።

    የካቲት 21 2018 ዓ.ም. እስራኤል እና አሜሪካ በቴህራን ላይ ጦርነት ከከፈቱ በኋላ የዓለም አንድ አምስተኛ ነዳጅ የሚተላለፍበት ሆርሙዝ በመዘጋቱ ከፍተኛ የነዳጅ ዋጋ ጭማሪ ተከስቷል።

    የደቡብ ኮሪያን ባንዲራ የሚያውለበልበው እና 2 ሚሊዮን በርሜል የኩዌት ድፍድፍ ነዳጅን የጫነው ግዙፍ መርከብ ሁለት የቻይና መርከቦችን ተከትሎ ወሽመጡን ረቡዕ ዕለት አቋርጧል።

    የኬፕለር መረጃ እንደሚያሳየው መርከቡ ጭነቱን ለማራገፍ የአገሪቱ የነዳጅ ማጣሪያ ወደሚገኝበት ኡስላን እያመራ ነው።

    የደቡብ ኮሪያ ኤነርጂ ኩባንያ ኤስኬ ኢነርጂ በጉዳዩ ላይ መረጃ ለመስጠት ፈቃደኛ ሳይሆን ቀርቷል።

18. 20 ግንቦት 2026የዓለም ጤና ድርጅት በኢቦላ የሚሞቱ ሰዎች ቁጥር ከዚህ በላይ እንደሚጨምር አስታወቀ

    የዓለም ጤና ድርጅት በኢቦላ መያዛቸው የተጠረጠረ ሰዎች 600 መድረሳቸውን እና በቫይረሱ ምክንያቱ እንደሞቱ የሚገመቱ ሰዎች ቁጥር ደግሞ 139 መድረሱን አስታወቀ።

    ድርጅቱ አክሎም ቫይረሱን ለመመርመር ረዘም ያለ ጊዜ በመውሰዱ የሟቾች ቁጥር ሊያሻቅብ እንደሚችል ተናግሯል።

    በዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ ብቻ 51 ሰዎች በኢቦላ መያዛቸው ሲረጋገጥ በጎረቤት ኡጋንዳ ደግሞ አንድ ግለሰብ በቫይረሱ መያዙ በምርመራ ተደርሶበታል ሲሉ የዓለም ጤና ድርጅት ኃላፊ የሆኑት ዶ/ር ቴድሮስ አድሃኖም ረቡዕ ዕለት ተናግረዋል።

    በጄኔቫ ለጋዜጠኞች መግለጫ የሰጡት ኃላፊው በአሁን ሰዓት የተከሰተው የኢቦላ ቫይረስ ቡንዲቡግዮ የተባለው ዝርያ ሲሆን “ከሁለት ወራት በፊት” መሰራጨት እንደጀመረ ይገመታል ብለዋል።

    እሁድ ዕለት የዓለም ጤና ድርጀት ባይረሱ ወረርሽኝ የሚባል ደረጃ ላይ አለመድረሱን በመግለጽ የዓለም አቀፍ ስጋት የሆነ የኅብረተሰብ ጤና አደጋ ነው ሲል አውጇል።

    ዶ/ር ቴድሮስ የድርጅቱ ጤና ባለሙያዎች ማክሰኞ ዕለት ተሰብስበው “የወረርሽኝ አደጋ” አለመሆኑ ላይ መስማማታቸውን ተናግረዋል።

    "ድርጅቱ የጤና ስጋቱን በብሔራዊ እና ቀጣናው ደረጃ ከፍተኛ መሆኑን በዓለም አቀፍ ደረጃ ግን አነስተኛ መሆኑን ገምግሟል” ብለዋል።

    በኢቦላ መያዛቸው በምርመራ የተረጋገጠው የዲሞክራቲክ ኮንጎ ዜጎች የሚኖሩት ቫይረሱ በጀመረበትት ኢቱሪ ነው። በኡጋንዳ በቫይረሱ መያዛቸው የተረጋገጠ ሁለት ሕሙማን ደግሞ ከኮንጎ መትተው ካምፓላ ያረፉ መሆናቸው ተገልጿል።

    የድርጅቱ ኃላፊ “በኮንጎ ያለው ስርጭት ሰፊ መሆኑን እናውቃለን” ሲሉ አክለዋል።

    በኮንጎ በቫይረሱ መያዝዋ የተረጋገጠው የመጀመርያዋ ሴት ነርስ ናት።

    ዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ ከዚህ ቀደም 17 ጊዜ የኢቦላ ወረርሽኝ አጋጥሟት የሚያውቅ ቢሆንም ቡዲቡግዮ የተባለው ዝርያ ግን ላለፉት አስርት ዓመታት ተከስቶ አያውቅም።

19. 20 ግንቦት 2026ቻይና ከዶናልድ ትራምፕ ጉብኝት በኋላ 200 ቦይንግ አውሮፕላኖችን እንደምትገዛ አረጋገጠች

    ቻይና የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ እና ዢ ጂንፒንግ ባለፈው ሳምንት በቤይጂንግ ከተገናኙ በኋላ 200 የቦይንግ አውሮፕላኖችን ለመግዛት መስማማቷን አረጋገጠች።

    በስምምነቱ መሠረት አሜሪካ ለአውሮፕላን ሞተር ክፍሎች እና መለዋወጫዎች የሚያገለግሉ ቁሳቁሶችን ለቻይና እንደምትሰጥ የቤይጂንግ የንግድ ሚኒስቴር ረቡዕ ዕለት አስታውቋል።

    ሁለቱ ወገኖች በጥቅምት ወር የተስማሙበትን የታሪፍ ቅነሳ ለማራዘም እና እያንዳንዳቸው 30 ቢሊዮን ዶላር ወይም ከዚያ በላይ በሚያወጡ እቃዎች ላይ የታሪፍ ቅነሳ ለማድረግ እንደሚሰሩ ሚኒስቴሩ ጠቅሷል።

    ቻይና ይህንን ይፋ ያደረገችው ትራምፕ ቤይጂንግን ከጎበኙ ከጥቂት ቀናት በኋላ እና የሩሲያው ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን ወደ አገሪቱ መጥተው ከፕሬዚዳንቱ ጋር ውይይት እያደረጉ ባለበት ወቅት ነው።

    ትራምፕ በቻይና በነበራቸው ይፋዊ የሥራ ጉብኝት ወቅት በሁለቱ አገራት መካከል በርካታ የንግድ ስምምነቶች ተደርሷል። ከእነዚህም መካከል የአሜሪካ ገበሬዎች ወደ ቻይና ገበያ በቀላሉ እንዲገቡ ማድረግ የሚለው ይገኝበታል።

    ትራምፕ አርብ ዕለት የቻይና ጉብኝታቸውን አጠናቅቀው ወደ አገራቸው ሲመለሱ ለጋዜጠኞች "ከቦይንግ ከ200 በላይ አውሮፕላኖችን መግዛትን ጨምሮ ብዙ ጥሩ የሚባሉ የንግድ ስምምነቶችን አድርገናል፤ 750 አውሮፕላኖችን ለመግዛት ፍላጎት አሳይተዋል። ይህም እስካሁን ድረስ ከነበረው ትልቁ ትዕዛዝ ይሆናል" ብለዋል።

    ከትራምፕ ጋር ወደ ቻይና ከተጓዙት የንግድ ልዑካን መካከል የቦይንግ ዋና ሥራ አስፈፃሚ ኬሊ ኦርትበርግ እንዲሁም የቴስላ ኃላፊ ኤለን መስክ እና የግዙፉ ናቪዲያ የአይአይ ቺፕ ዋና ሥራ አስፈፃሚ ጄንሰን ሁዋንግም ይገኙበታል።

    ቦይንግ ከጉብኝቱ በኋላ ባወጣው መግለጫ "ወደ ቻይና በጣም የተሳካ ጉዞ አድርገናል እናም የቻይና ገበያን ለቦይንግ አውሮፕላኖች እንደገና የማስከፈት ዋና ግባችንን አሳክተናል" ብሏል።

    "ይህም መጀመሪያ 200 አውሮፕላኖችን ለመግዛት የተደረሰ ስምምነትን ያካትታል፤ ከዚህ የመጀመሪያ ስምምነት በኋላም ተጨማሪ ትዕዛዞች እንደሚመጡ እንጠብቃለን" ሲል አክሏል።

    የቻይና እና የአሜሪካ ባለሥልጣናት እአአ በጥቅምት 2025 በደቡብ ኮሪያ ባካሄዱት ስብሰባ ላይ እስከ ኅዳር ወር ድረስ የታሪፉን ገደብ ለማራዘም ስምምነት ላይ ደርሰዋል።

    ይህ ስምምነት የአሜሪካን የቻይና እቃዎች ላይ የሚጣሉትን ታሪፍ መቀነስ እና ቤይጂንግ ብርቅዬ ማዕድናት እና ማግኔቶችን ወደ ውጭ መላክ ላይ የጣለችውን ገደብ ማንሳትን ያካትታል።

20. 20 ግንቦት 2026ሩሲያ እና ቻይና የአሜሪካን “ወታደራዊ ጀብዱዎች” አወገዙ

    ሩሲያ እና ቻይና በጋራ ባወጡት መግለጫ አሜሪካ የምትፈጽማቸውን “ወታደራዊ ጀብዱዎች” አወገዙ።

    አሜሪካ “በመላው ዓለም የምታካሂዳቸውን ወታደራዊ ጀብዱዎች” እንደሚያወግዙ የሁለቱ አገራት ፕሬዝዳንቶች ገልጸዋል።

    የቻይና ፕሬዝዳንት ዢ ጂንፒንግ እና የሩሲያ ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን በቤጂንግ ከተወያዩ በኋላ ባወጡት የጋራ መግለጫ “በሌሎች አገራት የሚፈጸሙ ድንገተኛ ወታደራዊ ጥቃቶችን” ተችተዋል።

    የሁለቱ አገራት መግለጫ ኢራን እና ቬንዝዌላን እንደሚመለከት ይታመናል።

    በመግለጫቸው “ድርድርን በመጠቀም ጥቃት መፈጸምን፣ የሉዓላዊ አገራት መሪዎችን መግደልን፣ በአገራት የውስጥ ጉዳይ ጣልቃ መግባትን፣ በአደባባይ መሪዎችን ይዞ ለፍርድ ማቅረብን እና የመንግሥት ለውጥ ለማድረግ መሞከርን” አውግዘዋል።

    አሜሪካ የምትወስዳቸው እርምጃዎች የመንግሥታቱ ድርጅትን ስምምነቶች እና ዓለም አቀፍ ሕግጋት “ክፉኛ” እንደሚጥሱም ገልጸዋል።