Am bàrd ag innse mu Dhuais Ossian

Fred MacAmhlaidh: Beagan sheachdainean air ais fhuair Ruaraidh MacThòmais, Ollamh nan Cànan Ceilteach ann an Oilthigh Ghlaschu Urram Ossian. Ach cha bhiodh e idir na iongnadh ged nach biodh fios agaibhse dè an t-urram a tha sin oir 's ann am bliadhna fhèin a chaidh a stèidheachadh. 'S e buidheann thall ann am Hamburg sa Ghearmailt, an F.V.S. Foundation a chuir seo air bhonn agus bhon bhliadhna seo a-mach, bidh an t-urram air a chur air neach ma seach sa Roinn Eòrpa a tha a' dèanamh obair sgairteil is ionmholta às leth cànan is dualchas a dhaoine fhèin. Agus chan ann air na dùthchannan mòra cumhachdadh a bhithear a' coimhead idir, ach air na sluaigh bheaga a tha gu dìcheallach a' gleidheadh an dualchais a dh'aindeoin buaidh nan rìoghachdan mòra.

Tha sinn moiteil dha-rìribh gur e Ruaraidh MacThòmais à Leòdhas a fhuair an t-urram a' chiad bhliadhna a thugadh seachad e. Agus tha fios 'am gum bu toil leibh gun cuirinn meal an naidheachd air, air ar sgàth uile a tha ag èisteachd.

Buaidh agus piseach dhut a Ruaraidh anns gach freumh anns a bheil thu an sàs. Saoil an inns thu tuilleadh dhuinn mun F.V.S. Foundation, dè th' ann?

Ruaraidh MacThòmais: Uill tha eagal orm nach urrainn dhomh an t-uabhas innse dhut Fred. Tha a' bhuidheann a tha seo a' toirt seachad duaisean airson litreachas agus obair phoilitigeach agus obair de chaochlach ghnèthean air feadh na Roinn Eòrpa. Tha 'd air a bhith am bith a-nise còrr is dà fhichead bliadhna, tha mi a' smaoineachadh. 'S iad a tha a' toirt seachad Duais Shakespeare airson litreachas is ceòl agus gnothaichean dhen t-seòrsa sin ann am Breatainn. Agus fhuair ar caraid Edward Heath duais bhuapa cuideachd bho chionn bliadhna no dhà. Chan eil fhios 'am dè cho toilichte 's a tha mi a bhith anns an aon leabaidh ris a' ghille sin.

FM: Gu mì-shealbhach cuideachd, fhuair e barrachd airgid ort thug mi an aire gu mòr.

RM: Chan eil gearan sam bith agam mun sin!

FM: Rud eile a bha a' cur iongnadh orm ged a tha e follaiseach gu leòr gur ann an taice ri litreachas a tha iad, dè thug orra ainm Ossian a thoirt a-steach dhan ghnothach.

RM: Uill, chan e an t-Ossian air a bheil a' chuid mhòr againn eòlach a th' aca anns an amharc idir. An Ossian sin a leig Seumas Mac a' Phearsain ma sgaoil anns an ochdamh linn deug. Tha cuimhn' 'am tòiseachadh ag obair air a' chuspair a bha seo nuair a bha mi nam oileanach ann an Obar Dheathain, dà bhliadhna as dèidh a' chogaidh agus lean mi orm a' dèanamh na h-uiread de dh'obair air a' chuspair ann an Cambridge. Thàinig leabhar às an sin, a' feuchainn ri mìneachadh a dhèanamh air dè rinn Seumas Mac a' Phearsain no Seumas MacMhuirich, dè a' bhunait a bh' aig an eadar-theangachadh a thug e dhuinn.