A' beachdachadh air faireachdainn na òrain

'S e sealg le moscaidean, gunnaichean, a bh' ann ri linn Dhonnchaidh. A' dol air ais gu Òran na Comhachaig, dà cheud bliadhna ron sin, 's e boghachan saighead a bh' aca. Chan fhaigh thu, cha chreids mi, anns na h-òrain aig Donnchadh Ban, chan fhaigh thu a bheag – tha beagan ann ceart gu leòr – dhen a' seòrsa ìomhaigh far a bheil am fiadh air a dhèanamh na, cha mhòr na chreutair dhen a' chinne-daonna.. Tha e ga mholadh, am beathach uasal a tha seo, ach can an-dràsta, tha Dòmhnall MacFhionnlaigh a' bruidhinn mun an dàmh, agus 's e coin mhòra, mìal-choin mhòra a bha gan iomain tro na h-àiteachan cumhang 's bhathar an uair sin gan leagail le saighead. Ach tha Dòmhnall MacFhionnlaigh ag ràdh mun dàmh:

"Gur gasta ruitheadh tu suas Ri leacainn chruaidh 's i cas; Moladh gach aon neach an cù - Molaim-s' an trù tha dol às."

Eil fhios agad, bha e cho toilichte mar gum biodh, ged is e sealgair mòr a bh' ann e fhèin agus ainmeil air a' bhogha saighead, bha e mar gum biodh na bu toilichte nuair a bha an cofhurtachd a bha seo, bhathas a' dol a mharbhadh, faighinn ma sgaoil. Nise chan fhaigh thu dad dhen sin ann an Donnchadh Ban, cha chreids mise idir, dhen aona sheòrsa faireachaidh a tha sin, anns a' bhàrdachd, 's na h-òrain aig Donnchadh.

Ach bha beatha an t-sealagair, tha mi smaoineachadh - 's tha mi smaoineachadh gun canadh a h-uile duine seo a leugh sa chuala na h-òrain aig Donnchadh. Bha beatha an t-sealagair dìreach na gràinne-mullaich ann an saoghal Dhonnchaidh e-fhèin. Agus chan iongnadh e ged a bhiodh e, nuair a chaidh e a Dhùn Èideann 's dhan a' bhaile mhòir, ged a bhiodh a smuaintean a' dol air ais gu Beinn Dobhrain 's Coire Cheathaich sna h-àiteachan àlainn a tha sin, eadar, can, A' Chrion Làraich 's Taigh an Dròma 's Drochaid Urchaidh 's Loch Teilbh 's Achadh Chaladair, a-null gu Inbhir Mheuran ann an Sìorrachd Pheairt 's Gleann Lìobhann. 'S e dùthaich iongantach a th' ann agus tha e fhèin ag ràdh ann an Cead Deireannach nam Beann, "Mo shoraidh leis na beanntan, o 's mìorbhailteach na beannan iad," eil fhios agad, agus aithnichidh tu an uair sin gu bheil mar gum biodh dìreach ràs faireachdaidh a' tighinn às an òran sin nach fhaigh thu as a' chòrr idir.