'World Cup không phải của chúng tôi, mà là của họ': Fan bóng đá bức xúc khi chật vật xin visa Mỹ

Khi đội tuyển bóng đá Iraq giành vé tham dự World Cup vào cuối tháng Ba, Abdulla Adnan đã mua vé xem các trận đấu của đội tuyển nước mình đá với Na Uy và Pháp, sẽ diễn ra tại các thành phố Boston và Philadelphia của Mỹ trong tháng này.

"Được đến xem một trận đấu, đến sân vận động, hòa mình vào đám đông, cổ vũ và tận mắt chứng kiến đội tuyển nước mình thi đấu – điều đó có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với tôi. Đó là một cảm giác không gì có thể sánh được", anh nói.

Đây mới chỉ là lần thứ hai Iraq giành vé tham dự World Cup – lần đầu tiên là vào năm 1986.

Nhưng việc xin visa sang Mỹ đang gặp nhiều khó khăn.

Và Adnan không phải là trường hợp duy nhất. Người hâm mộ đến từ hơn một phần tư số quốc gia tham dự World Cup 2026 đang phải đối mặt với lệnh cấm nhập cảnh hoặc những rào cản đáng kể trong việc xin visa, theo phân tích dữ liệu nhập cảnh của BBC World Service.

Tuy nhiên, Iraq không nằm trong danh sách các nước bị áp dụng lệnh cấm nhập cảnh của Tổng thống Mỹ Donald Trump, nên trong trường hợp của Adnan, trở ngại lại đến từ một nguyên nhân không ngờ tới.

Sau khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran nổ ra, Mỹ đã đình chỉ các dịch vụ lãnh sự thông thường tại Iraq do lo ngại về tình hình an ninh trong khu vực.

Điều này đồng nghĩa với việc không có nơi nào ở trong nước mà Adnan và những người hâm mộ của đội tuyển Iraq khác có thể xin thị thực, bởi họ phải tham dự một cuộc phỏng vấn trực tiếp.

Vì vậy, Adnan quyết định đến nước láng giềng Jordan để thử xin visa tại đại sứ quán Mỹ ở đó. Nhưng khi đến nơi, các nhân viên cho biết vì anh không phải là công dân Jordan, nên đại sứ quán không thể cấp visa cho anh.

Vé xem trận đấu và chuyến đi đến Jordan đã tiêu tốn của anh khoảng 1.800 USD.

Anh cũng từng cân nhắc thử xin visa tại đại sứ quán Mỹ ở Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng vì không có gì đảm bảo thành công và quá trình này có thể mất đến hai tuần, anh đã từ bỏ ý định này vì không thể xa nhà lâu như vậy.

Người hâm mộ từ những nơi khác cũng nói với BBC World Service rằng những trở ngại khác đang gây ra sự tức giận và thất vọng trên diện rộng.

Một trong những rào cản là danh sách của ông Trump áp dụng lệnh cấm và các hạn chế thị thực nghiêm ngặt hơn đối với một số quốc gia, trong đó có bốn đội tuyển tham dự World Cup là Haiti, Iran, Senegal và Bờ Biển Ngà.

Điều này đồng nghĩa với việc công dân của các nước này bị cấm nhận loại visa du lịch mà giới chức Mỹ khuyến nghị dành cho người hâm mộ.

Julien Kouadio Adonis, thành viên hiệp hội cổ động viên Bờ Biển Ngà mang tên Ủy ban Quốc gia Hỗ trợ Những Chú Voi (National Committee for the Support of the Elephants), nói rằng: "Đây là một hình thức phân biệt đối xử mà người ta không dám gọi tên, nhưng bằng chứng thì ở ngay trước mắt."

"Không có quốc gia châu Âu nào phải đối mặt với những hạn chế như thế này. Vậy tại sao lại là châu Phi?"

Hiệp hội của ông Adonis thường đưa một nhóm người hâm mộ đến World Cup, nhưng lần này đã quyết định không buồn thử sang Mỹ vì các quy định hiện hành.

Mặc dù nói rằng cảm thấy nhẹ nhõm khi tránh được mức giá vé "cắt cổ" mà ông thấy dao động từ 300 đến 5.000 USD, ông Adonis cho rằng một quốc gia không muốn chào đón người hâm mộ của các đội tuyển đã giành quyền tham dự thì không nên được phép đăng cai World Cup.

"Bóng đá là một màn trình diễn và một màn trình diễn cần có khán giả," ông nói, đồng thời cho rằng Mỹ đã "sai lầm".

Có 42 quốc gia giàu có hơn được hưởng chương trình miễn thị thực, theo đó công dân của các nước này chỉ cần nộp đơn trực tuyến thông qua Hệ thống Cấp phép Du lịch Điện tử của Mỹ (Esta).

Việc này tốn khoảng 40 USD.

Không có quốc gia châu Phi nào nằm trong danh sách đó.

Những người cần xin thị thực phải nộp lệ phí 185 USD, tham gia phỏng vấn trực tiếp và chứng minh ý định rời khỏi Mỹ sau chuyến đi và/hoặc khả năng chi trả toàn bộ chi phí của chuyến đi.

Tuy nhiên, vào tháng Năm, Mỹ thông báo sẽ hủy bỏ yêu cầu đặt cọc lên tới 15.000 USD đối với công dân các quốc gia đã giành vé dự World Cup gồm Algeria, Cabo Verde, Bờ Biển Ngà, Senegal và Tunisia, với điều kiện họ có vé hợp lệ của World Cup.

Người hâm mộ từ Senegal và Bờ Biển Ngà phải hoàn tất việc xin visa trước tháng 12/2026.

Aliou Ngom, một cổ động viên đến từ Senegal, đã tham dự hai kỳ World Cup gần nhất tại Qatar (năm 2022) và Nga (năm 2018).

Đối với anh, một trong những điều hấp dẫn nhất của giải đấu là được chứng kiến "các nền văn hóa từ khắp nơi trên thế giới giao thoa ".

Năm ngoái, một số thành viên đội tuyển bóng rổ nữ Senegal đã bị từ chối cấp visa Mỹ. Cũng giống như ông Adonis, anh Ngom cho rằng việc nộp đơn xin thị thực với tư cách cổ động viên là điều không mấy ý nghĩa.

Phân tích của BBC về dữ liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ cho thấy tỷ lệ từ chối visa đối với công dân của 11 trong số 48 quốc gia đủ điều kiện tham dự World Cup vượt quá 40%.

Con số này bao gồm tất cả các loại đương đơn, không chỉ những người hy vọng tới Mỹ để theo dõi World Cup.

Trong khi đó, tỷ lệ từ chối trung bình đối với visa công tác B1 và visa du lịch B2 – loại thị thực được khuyến nghị dành cho người hâm mộ đến xem World Cup – của công dân từ tất cả các quốc gia là 34%.

Dữ liệu này được tính từ tháng 10/2024 đến hết tháng 9/2025, do đó không tính những người hâm mộ bóng đá đã nộp đơn xin visa trong tám tháng gần đây.

11 quốc gia có tỷ lệ bị từ chối visa cao gồm Ecuador, Ai Cập, Haiti, Algeria, Uzbekistan, Cabo Verde, Jordan, Iran, Cộng hòa Dân chủ Congo, Ghana và Senegal.

Với tỷ lệ bị từ chối cao như vậy, cổ động viên từ các quốc gia này rất khó quyết định liệu có nên mạo hiểm chi một khoản tiền lớn để mua vé xem các trận đấu trước khi nộp đơn xin visa hay không, bởi họ có thể sẽ không được cấp.

Nếu họ mua vé trực tiếp từ Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA), họ có thể bán lại trên trang web của FIFA với một khoản phí nếu cần, đồng thời sử dụng hệ thống FIFA Pass để đẩy nhanh quá trình xin visa.

"FIFA Pass là một bước đi tích cực vì nó giúp những người sở hữu vé được ưu tiên xếp lịch phỏng vấn xin visa," bà Celine Atallah, người điều hành một công ty luật di trú gần thành phố Boston, bang Massachusetts, Mỹ cho biết.

Nhưng bà cũng nói thêm rằng mặc dù hệ thống này giúp quy trình diễn ra nhanh hơn, nhưng không làm tăng khả năng được cấp visa.

"Hệ thống thị thực là người gác cổng vô hình của World Cup," bà Atallah nói. "FIFA có thể bán vé, nhưng chính phủ Mỹ quyết định ai được cấp thị thực, còn Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) quyết định ai thực sự được phép nhập cảnh."

Ngay cả khi đã có visa, bất kỳ ai đến Mỹ cũng không được bảo đảm sẽ được nhập cảnh khi tới nơi, bởi các nhân viên kiểm soát biên giới vẫn có quyền từ chối cho họ vào nước này

Abu Kass là người đứng đầu hội cổ động viên bóng đá của Jordan, quốc gia có tỷ lệ từ chối thị thực Mỹ lên tới 57% trong năm tính đến tháng 9/2025.

"Họ đã từ chối rất nhiều người trong ba đến bốn tháng qua," ông nói, đồng thời cho biết ông không biết bất kỳ cổ động viên nào đã được cấp thị thực. Hội cổ động viên Jordan tại Mỹ nói với BBC rằng họ chỉ biết duy nhất một người hâm mộ Jordan được cấp thị thực.

Ông Kass cho biết mình đã mang theo hơn 42 loại giấy tờ đến buổi phỏng vấn xin visa tại thủ đô Amman của Jordan, nhưng đơn của ông vẫn bị từ chối. Phía Mỹ không đưa ra lý do khi từ chối cấp thị thực.

"World Cup này không phải của chúng tôi," ông Kass nói. "World Cup này không dành cho người Ả Rập, mà dành cho họ. Nếu ngay cả người đứng đầu hội cổ động viên còn bị từ chối, thì ai sẽ được chấp nhận?"

Giới chức Mỹ cho rằng hệ thống nhập cư cần phải nghiêm ngặt và chặt chẽ do những thách thức trong việc quản lý dòng người khổng lồ qua lại biên giới nước này.

Bộ An ninh Nội địa Mỹ cho biết đã có hơn 538.000 trường hợp "quá hạn lưu trú" của những người nhập cảnh bằng visa tạm thời trong giai đoạn từ tháng 10/2023 đến tháng 9/2024.

Trong khi đó, Trung tâm Nghiên cứu Pew ước tính rằng vào năm 2023, trước khi Tổng thống Trump tiến hành chiến dịch siết người nhập cư không giấy tờ, có khoảng 14 triệu người nhập cư sinh sống bất hợp pháp tại Mỹ.

Một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Mỹ nói với BBC rằng chính quyền Mỹ "sẵn sàng chào đón du khách từ khắp nơi trên thế giới tới tham dự kỳ World Cup FIFA lớn nhất và vĩ đại nhất trong lịch sử", đồng thời cho biết "phần lớn người hâm mộ ở nước ngoài không cần sử dụng FIFA Pass vì họ là công dân Canada hoặc một trong 42 quốc gia được miễn visa", hoặc đã có visa từ trước.

Bộ này cho biết trong mọi trường hợp, "chúng tôi sẽ dành thời gian cần thiết để bảo đảm rằng người nộp đơn không gây ra rủi ro đối với an toàn và an ninh của nước Mỹ", đồng thời nhấn mạnh rằng "mỗi hồ sơ xin thị thực đều được xem xét riêng biệt sau quá trình đánh giá nghiêm ngặt và kiểm tra kỹ lưỡng nhằm xác định liệu cá nhân đó có đủ điều kiện theo luật pháp Mỹ hay không".

Các quốc gia đăng cai bốn kỳ World Cup gần đây nhất đều thiết lập các hệ thống thị thực đặc biệt dành cho người hâm mộ, mặc dù việc được cấp giấy tờ nhập cảnh vẫn không được bảo đảm.

Năm 2022, chính quyền Qatar đã triển khai thẻ Hayya, vừa đóng vai trò là giấy tờ tùy thân bắt buộc dành cho người hâm mộ vừa là visa nhập cảnh trong suốt giải đấu.

Toàn bộ quá trình đăng ký được thực hiện trực tuyến.

Trong khi nhiều người hâm mộ thấy hệ thống này tiện lợi, một số ít cho biết họ gặp trục trặc kỹ thuật và một số người hâm mộ Yemen bị hủy thẻ mà không được báo trước, theo trang Middle East Eye.

Tại World Cup 2018 ở Nga, một hệ thống tương tự đã được áp dụng. Những cổ động viên có vé và đăng ký chương trình Fan ID sẽ được gửi một giấy tờ nhận diện cho phép họ nhập cảnh Nga mà không cần thị thực. Quy trình này không yêu cầu người nộp đơn phải đến phỏng vấn trực tiếp.

Và tại các giải đấu Brazil năm 2014 và Nam Phi năm 2010, các loại thị thực đặc biệt đã được thiết lập để đơn giản hóa quy trình nhập cảnh cho người hâm mộ.

Mặc dù Canada và Mexico đồng đăng cai World Cup năm nay, 78 trong tổng số 104 trận đấu, gồm cả trận chung kết, sẽ được diễn ra tại các thành phố trên khắp nước Mỹ.

Các chương trình nhập cư và thị thực của Canada và Mexico có những khác biệt so với Mỹ.

Cả hai nước đều không áp dụng lệnh cấm nhập cảnh đối với các quốc gia cụ thể, mặc dù Canada, giống như Mỹ, gần đây đã áp đặt các biện pháp hạn chế nhập cảnh đối với những quốc gia bị ảnh hưởng bởi đợt bùng phát Ebola gần đây tại châu Phi, trong đó có Cộng hòa Dân chủ Congo – một nước có đội tuyển quốc gia đã giành quyền tham dự World Cup.

Canada yêu cầu người xin visa phải nộp dữ liệu sinh trắc học. Tuy nhiên, có hai quốc gia đã giành quyền tham dự World Cup là Iran và Cabo Verde, là Canada không có bất kỳ cơ sở nào để người dân thực hiện việc lấy dữ liệu sinh trắc học.

Canada không công bố tỷ lệ từ chối theo từng loại visa hoặc theo từng quốc gia, nhưng tỷ lệ từ chối chung của nước này trong năm 2025 là 54%.

Mexico không công bố dữ liệu về tỷ lệ từ chối thị thực.

Nước này yêu cầu người nộp đơn phải trực tiếp đến đại sứ quán hoặc lãnh sự quán để làm thủ tục xin visa.

Trong số các quốc gia đã giành quyền tham dự World Cup, có tám nước mà Mexico không có hiện diện ngoại giao để người dân có thể đến nộp hồ sơ, gồm: Cabo Verde, Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Senegal, Uzbekistan, Bosnia và Herzegovina, Tunisia, Iraq.

BBC News châu Phi tường thuật bổ sung