Vụ nhà máy lọc dầu ở Moscow bị tấn công khiến người dân Nga cảm nhận rõ hơn về cuộc chiến với Ukraine

Có những lúc cuộc sống ở Moscow dường như hoàn toàn bình thường. Nhưng sáng 18/6 vừa rồi không phải là một trong những khoảnh khắc đó.

Ở phía đông nam thành phố, một nhà máy lọc dầu đã bị tấn công bằng drone của Ukraine – ngay cả khi đứng từ xa, khung cảnh đó vẫn thật siêu thực.

Khói dày đặc bốc lên từ hướng nhà máy đã khiến bầu trời tối sầm lại. Giống như một tấm màn đen khổng lồ, khói bao trùm lên đường chân trời ở Moscow.

Điều đặc biệt và thu hút ánh nhìn không chỉ là cảnh tượng ấy, mà còn là phản ứng của những người ở gần nhà máy lọc dầu.

Hầu như không để tâm đến những đám mây khói khổng lồ, một người câu cá vẫn ngồi bên bờ ao, nhìn ra mặt nước và tiếp tục công việc câu cá của mình.

Ở sân chơi đối diện, trẻ em vẫn vui đùa trên những chiếc xích đu.

Người mua sắm vẫn đi lại giữa các siêu thị, như thể đây chỉ là một ngày thứ Năm bình thường như bao ngày khác.

Khi ấy tôi nhận ra rằng cảm nhận của mình về điều gì là bình thường và điều gì không còn bình thường ở Moscow cần phải được cập nhật lại.

Trong một thời gian dài, cuộc chiến ở Ukraine dường như rất xa vời đối với người dân ở thủ đô của Nga. Nhiều người giả vờ như nó hoàn toàn không tồn tại, nhưng điều đó ngày càng khó thực hiện khi chiến tuyến dần tiến gần hơn đến thành phố.

Trong hơn một năm rưỡi qua, người dân Moscow thức dậy với các tin tức về các tướng lĩnh quân đội ở Moscow bị ám sát, hay drone Ukraine đang nhắm mục tiêu vào thủ đô.

Theo một nghĩa nào đó, sự bất thường đã trở thành trạng thái bình thường mới.

Cuộc tấn công hôm 18/6 là một trong những đợt tập kích trên không lớn nhất nhằm vào khu vực Moscow kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine.

Ngoài thiệt hại đối với nhà máy lọc dầu, các trung tâm mua sắm và các tòa nhà dân cư cũng bị trúng đòn. Theo thống đốc vùng Moscow, một bé gái tám tuổi đã thiệt mạng trong vụ hỏa hoạn do một trong các cuộc tấn công bằng drone gây ra.

"Tôi không hoàn toàn bất ngờ về những gì đã xảy ra," Slava, người sống trong một khu chung cư đối diện nhà máy lọc dầu, nói. "Nhưng tôi không ngờ cuộc tấn công lại lớn đến như vậy."

"Tôi nghe thấy tiếng nổ và thấy rất nhiều khói. Đó là những gì bạn thường thấy trong phim. Tôi đã nhìn thấy cảnh tượng đó từ cửa sổ căn hộ của mình."

Nhưng một cư dân địa phương khác, Nadezhda, lại không thấy có gì bình thường trong những gì đang diễn ra.

"Chúng tôi chỉ mất bốn năm để giành chiến thắng trong Thế chiến II, dù các binh sĩ của chúng tôi khi đó thiếu thốn cả lương thực lẫn nước uống," bà nói với tôi.

"Ngày nay chúng tôi có tất cả các nguồn lực cần thiết. Nhưng cuộc chiến này vẫn tiếp diễn. Tôi rất sốc."

Chính quyền Nga phản ứng như thế nào trước những người như bà Nadezhda, trước những người Nga đang cố gắng hiểu tại sao cái gọi là "chiến dịch quân sự đặc biệt" của Điện Kremlin lại kéo dài quá lâu, và làm thế nào mà chiến tranh lại lan đến tận thành phố của họ?

Các quan chức Nga thường xuyên cáo buộc phương Tây kéo dài cuộc chiến tranh ở Ukraine, đổ lỗi cho các nhà lãnh đạo châu Âu và NATO vì đã hỗ trợ Kyiv.

Nhưng hôm 18/6, Tổng thống Nga Vladimir Putin không nói gì về cuộc tấn công bằng drone của Ukraine. Các bản tin trên các kênh truyền hình Nga hầu như không đề cập đến vụ việc.

Khi các tờ báo Nga đưa tin về câu chuyện này vào ngày hôm sau, tôi nhận thấy một điểm chung trong cách họ đưa tin: một thông điệp phối hợp, có lẽ, dành cho công chúng trong nước.

Có thể tóm gọn lại như sau: "Dù chúng ta có chịu thiệt hại thế nào đi nữa, Ukraine vẫn đang chịu nhiều đau khổ hơn".

"Các cuộc tấn công của chúng ta gây thiệt hại cho Ukraine nhiều hơn những gì Ukraine gây ra cho chúng ta", tờ Komsomolskaya Pravda cực kỳ ủng hộ Điện Kremlin tuyên bố.

"Các cuộc tấn công của chúng ta nhằm phi quân sự hóa Ukraine mạnh mẽ và hiệu quả hơn nhiều so với các cuộc tấn công của Ukraine", tờ báo lá cải Moskovsky Komsomolets viết.

Tờ báo nhà nước Rossiyskaya Gazeta có cách dẫn dắt câu chuyện gần như giống hệt: "Các cuộc tấn công của chúng ta vào những doanh nghiệp quốc phòng đang phục vụ quân đội Ukraine mạnh hơn rất nhiều so với những gì người Nga, thật không may, đang phải đối mặt."

"Các cuộc tấn công của chúng ta nhằm vào cơ sở hạ tầng Ukraine liên quan đến tổ hợp công nghiệp quân sự hiệu quả hơn nhiều và mang lại nhiều kết quả hơn," nhật báo kinh doanh Kommersant đưa tin.

Khi Điện Kremlin cuối cùng cũng phản ứng, họ cũng đưa ra một thông điệp tương tự.

"Các bạn nên tìm xem thêm các đoạn video từ nhiều thành phố khác nhau ở Ukraine," người phát ngôn của Tổng thống Putin, Dmitry Peskov, nói với các phóng viên.

"Những đoạn phim cho thấy kết quả các cuộc tấn công do lực lượng vũ trang của chúng ta thực hiện rất ấn tượng. Những cuộc tấn công này sẽ tiếp tục."

Không có dấu hiệu nào cho thấy các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine vào các thành phố của Nga đã khiến ông Putin phải suy nghĩ lại.

Qua các bài phát biểu và tuyên bố gần đây, ông chủ Điện Kremlin dường như quyết tâm tiếp tục cuộc tấn công của Nga vào Ukraine, tin tưởng rằng trong cuộc chiến tranh tiêu hao này, đất nước ông sẽ giành chiến thắng.

Nhưng có những dấu hiệu cho thấy các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine – đặc biệt là vào các cơ sở dầu mỏ của Nga – đang gia tăng áp lực lên nền kinh tế Nga. Tình trạng thiếu xăng và phân phối theo định mức đã được ghi nhận ở một số vùng của đất nước, và giá xăng dầu đang tăng cao.

Trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng drone đã trở thành bình thường mới, Moscow đang chuẩn bị tinh thần cho nhiều cuộc tấn công tiếp theo.

"Cuộc tấn công của Ukraine vào khu vực Moscow ngày 18/6 sẽ không phải là cuộc tấn công cuối cùng, hoặc thậm chí là một trong những cuộc tấn công cuối cùng," tờ Moskovsky Komsomolets dự đoán.

"Chúng tôi chẳng thể làm gì được cả," một người phụ nữ ở Moscow nói với tôi khi ngước nhìn những đám khói vào hôm diễn ra sự việc.

"Chính phủ của chúng tôi phải quyết định xem phải làm gì. Tất cả những gì chúng tôi có thể làm là đứng nhìn."