'Một bữa ăn trong kỳ nghỉ đã khiến tôi bị nhiễm 38 ký sinh trùng trong não'

Lần đầu tiên Lowri Denman biết có điều gì đó bất thường là khi cô phát hiện một con sán dây dài khoảng một mét sau khi đi vệ sinh, một cảnh tượng khiến cô kinh hoàng.

"Nó trông thật kinh khủng, giống như một cuộn băng dính trong suốt với những đốt nhỏ trên đó," người phụ nữ 42 tuổi đến từ xứ Wales kể lại.

Đó là triệu chứng đầu tiên của bệnh ấu trùng sán lợn ký sinh ở não (neurocysticercosis) – căn bệnh khiến Lowri có 38 ký sinh trùng trong não, gây ra những cơn đau đầu dữ dội, co giật và rối loạn tâm thần.

Mỗi năm, chỉ có một số rất ít người ở Anh được chẩn đoán mắc căn bệnh nhiễm trùng não hiếm gặp này.

Bệnh do ấu trùng của sán dây lợn gây ra.

Sau nhiều năm điều trị để phục hồi sức khỏe, Lowri mong muốn biến trải nghiệm đau đớn của mình thành điều tích cực bằng cách nâng cao nhận thức của cộng đồng về căn bệnh này.

Năm 2007, Lowri thực hiện chuyến du lịch kéo dài ba tháng vòng quanh Ấn Độ.

Bác sĩ điều trị của cô, Brendan Healy, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm và vi sinh, cho rằng đây là thời điểm cô đã nhiễm bệnh.

Để tránh ngộ độc thực phẩm, Lowri quyết định không ăn thịt trong suốt chuyến đi.

Tuy nhiên, bác sĩ Healy cho rằng cô có thể đã vô tình ăn phải thực phẩm nhiễm trứng sán dây lợn ở kích thước hiển vi.

Mãi đến ba năm sau, vào năm 2010, Lowri mới phát hiện con sán dây khi đang ở nhà vệ sinh của một nhà hàng và đã xả nó xuống bồn cầu.

Sau đó, cô đến khám bác sĩ đa khoa.

Kết quả xét nghiệm phân không phát hiện bất thường, trong khi sức khỏe vẫn ổn định nên cuộc sống của cô tiếp tục diễn ra như bình thường.

Tuy nhiên, chỉ khoảng một năm sau, Lowri bắt đầu bị những cơn đau đầu dữ dội.

Đến năm 2011, cô lên cơn co giật đầu tiên.

"Tôi bắt đầu rất khó khăn khi nói, có những từ không thể thốt ra được," cô kể.

"Điều tiếp theo tôi nhớ là mình tỉnh dậy trên xe cứu thương và chỉ biết tự hỏi: 'Chuyện gì đã xảy ra vậy? Tại sao lại như thế?'"

Sau đó, Lowri phải nhập viện và được chụp CT cùng chụp MRI.

Khi được gọi đến để nghe kết quả, cô nhận một tin gây sốc.

"Bác sĩ bảo tôi ngồi xuống rồi nói: 'Chúng tôi đã xem các kết quả chụp và phát hiện có 38 ký sinh trùng trong não của cô'," Lowri kể lại.

"Tôi và mẹ chỉ biết sững sờ, há hốc miệng, tự hỏi: 'Trời ơi, chuyện gì thế này? Đó là cái gì vậy?'"

Ban đầu, các bác sĩ cho rằng cô mắc bệnh toxoplasmosis (nhiễm ký sinh trùng Toxoplasma), một bệnh lây nhiễm có thể xảy ra khi tiếp xúc với phân mèo mang mầm bệnh.

Tuy nhiên, mẹ của Lowri sau đó hỏi liệu cơn co giật của con gái có thể liên quan đến con sán dây mà cô phát hiện một năm trước hay không.

Sau khi tiến hành thêm nhiều xét nghiệm và đánh giá, các bác sĩ cuối cùng chẩn đoán Lowri mắc bệnh ấu trùng sán lợn ký sinh ở não (neurocysticercosis).

"Vào thời điểm đó, tôi có vô vàn câu hỏi vì hoàn toàn không biết sức khỏe của mình rồi sẽ ra sao," Lowri nói.

Loài sán dây gây bệnh, có tên khoa học là Taenia solium (sán dây lợn), phân bố trên khắp thế giới.

Tuy nhiên, các ca nhiễm đặc biệt phổ biến ở một số khu vực thuộc Mỹ Latinh, Nam Á, Đông Nam Á và châu Phi hạ Sahara.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), điều kiện vệ sinh kém tạo điều kiện cho ký sinh trùng này lây lan.

Bệnh cũng thường gặp hơn ở những nơi người dân sinh sống gần lợn.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính có tới 8,3 triệu người trên toàn cầu mắc bệnh ấu trùng sán lợn ký sinh ở não (neurocysticercosis), bao gồm cả những người có triệu chứng và không có triệu chứng.

Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu có thể phòng ngừa được gây bệnh động kinh tại những khu vực bệnh lưu hành.

Con người có thể nhiễm sán dây lợn trưởng thành khi ăn thịt lợn sống hoặc chưa được nấu chín kỹ.

Tuy nhiên, điều này không trực tiếp gây ra bệnh ấu trùng sán lợn ký sinh ở não.

Người mang sán trưởng thành có thể thải trứng sán siêu nhỏ qua phân.

Nếu không rửa tay sạch sau khi đi vệ sinh, trứng sán có thể làm ô nhiễm thực phẩm hoặc nguồn nước mà họ tiếp xúc.

Khi người khác vô tình nuốt phải những trứng sán này, chúng sẽ nở thành ấu trùng trong cơ thể.

Các ấu trùng có thể tạo thành các nang ký sinh ở nhiều cơ quan như cơ, tim và mắt.

Tình trạng này được gọi là bệnh ấu trùng sán lợn (cysticercosis).

Khi các nang ký sinh hình thành trong não hoặc tủy sống, bệnh được gọi là ấu trùng sán lợn ký sinh ở não (neurocysticercosis), cũng là thể bệnh nặng nhất của bệnh ấu trùng sán lợn.

Lowri phải nằm viện hai tuần và được điều trị bằng thuốc diệt ký sinh trùng kết hợp với thuốc corticosteroid.

Trong một thời gian, việc điều trị dường như đã mang lại hiệu quả.

Sức khỏe của cô ổn định trong nhiều năm, cho đến khi bất ngờ ngã quỵ ngay tại nơi làm việc.

Các kết quả chụp cho thấy vùng não xung quanh các ký sinh trùng bị sưng viêm nghiêm trọng.

Sau lần ngã quỵ đó, Lowri bắt đầu rơi vào trạng thái lú lẫn, đồng thời thường xuyên cảm thấy tê và ngứa ran khắp cơ thể.

Cô buộc phải nghỉ việc và chuyển về sống cùng cha.

Các loại thuốc corticosteroid khiến ngoại hình của cô thay đổi đáng kể.

Khi cuộc sống dần thu hẹp, Lowri rơi vào tâm trạng chán nản, rồi sức khỏe tâm thần suy sụp.

"Chứng hoang tưởng và rối loạn tâm thần bắt đầu xuất hiện... Tôi bị lo âu nghiêm trọng, lên những cơn hoảng loạn," Lowri, người từng phải điều trị sáu tuần tại một bệnh viện chuyên khoa tâm thần - thần kinh, kể lại.

"Tôi cứ ngày càng sa sút," cô nhớ lại.

"Gia đình tôi hoàn toàn suy sụp khi chứng kiến tình trạng của tôi trở nên tồi tệ như vậy".

Kể từ đó, hành trình hồi phục hoàn toàn của Lowri kéo dài nhiều năm.

Đến năm 2022, cô mới có thể quay trở lại làm việc.

Bác sĩ Healy cho biết Lowri là một trường hợp hiếm gặp nhất trong cả sự nghiệp y khoa của ông, và ca bệnh của cô đã được nhiều chuyên gia hàng đầu về bệnh truyền nhiễm ở Anh và Mỹ cùng thảo luận.

"Sẽ có rất nhiều bác sĩ chuyên khoa bệnh truyền nhiễm trên khắp nước Anh không bao giờ gặp một ca bệnh như thế này trong suốt sự nghiệp của họ. Nó hiếm đến mức như vậy," ông nói.

Sau nhiều năm vật lộn với bệnh tật, các ký sinh trùng trong não của Lowri hiện đã vôi hóa.

"Tôi chưa từng phải phẫu thuật để lấy các ký sinh trùng này ra khỏi não," cô cho biết.

Theo bác sĩ Healy, Lowri đã được điều trị để "tiêu diệt toàn bộ trứng sán", và may mắn là hiện nay cô dường như đã vượt qua giai đoạn nguy hiểm nhất của căn bệnh.

Lowri không còn lên cơn co giật kể từ năm 2017, nhưng sẽ phải dùng thuốc điều trị động kinh suốt phần đời còn lại.

Cô cho biết quyết tâm biến trải nghiệm đau đớn của mình thành điều tích cực.

"Điều tôi muốn làm bây giờ là tiếp tục sống trọn vẹn và nâng cao nhận thức của mọi người về căn bệnh này," Lowri nói.

"Tôi hạnh phúc vì vẫn còn sống, khỏe mạnh và lấy lại được thể trạng. Tôi sẽ không bao giờ xem đó là điều hiển nhiên."