Россия-Украина можароси: Геосиёсий танглик рублни яна қулатдими – Россияда доллар қимматлаб кетди Rossiya Ukraina dunyo yangiliklar

Россияда бир доллар 79 рублга чиқиб кетди. Фонд биржасидаги душанба кунги олди-сотдиларда бир евронинг қиймати 89 рублга етди. Марказий Банк бунга валюта харидини тўхтатиб қўйиш билан жавоб берди. Бунақаси 2020 йилдан буён кузатилмагани айтилмоқда. Россия дунёнинг энг катта сондаги Ўзбекистон фуқаролари меҳнат муҳожирлигида банд давлати бўлади.

Алоқадор мавзулар:

Сўнгги арзонлашув

Рублнинг арзонлашиши баробарида Россиянинг йирик ширкатлари ҳиссалари ҳам ўзининг қимматини йўқотган.

Фонд биржасидаги пасайиш Россиянинг Украинага босқини таҳдидига жавобан Натонинг Шарқий Европада ўз ҳозирлигини кучайтиришига оид баёноти манзарасида юз бермоқда.

Яна Россия ва АҚШ ўртасидаги сўнгги музокараларнинг бесамар якунлангани ҳам бунда ўзининг сўзини айтмай қолмаган.

Вазият қанчалик жиддий?

Таҳлилчилар рубль арзонлашувининг асосий сабабини яна геосиёсий тангликка боғлашмоқда.

"Ташаббус яна харидорларда: Геосиёсий омил жуда кучли. Худди шу нарса уларни қанчалик қўрқитаётганлигини кўришингиз мумкин. Инвесторлар энг кўп жуда яқин чегаралардаги можаро кучаядиган бўлса, Россия молия тизимига киритилажак санциялардан хавотирда", - деб ёзган ўзининг ҳисоботида "Альфа-Капитал" банки катта сотувчиси Владислав Силаев.

Бу хусусда АТОН эскпертлари ҳам ўз ҳисоботларини тайёрлашган.

Уларнинг ўз ҳисоботларида қайд этишларича, Сергей Лавров ва Энтони Блинкенннинг сўнгги учрашуви чоғида геосиёсий тангликни юмшатиб бўлмаган. Худди шу боис ҳам, фонд биржаларида пасайиш кузатилган.

Райффайзенбанк экспертлари ҳам бунга асосий сабабни давлатлар ўртасидаги зиддиятга йўйишган. Аммо улар, шунинг баробарида, Россияга нисбатан кескин жазо чоралари қўлланишига кўпчиликнинг кўзи етмаслигини ҳам айтишган.

"Ҳозирча воқеаларнинг ёмон тус олишига аксарият инвесторлар ишонишаётгани йўқ. Бизнинг назаримизча, рублнинг курсини белгилашда енгил санкция(банк ва компанияларга қарши қаттиқ чекловларни кўзда тутмовчи)лар эҳтимоли инобатга олинган", - дея хулоса қилган мазкур банк ўз ҳисоботида.

Нафақат Россияда, балки бутун дунёдаги фонд биржаларига салбий таъсир кўрсатувчи яна бир омил эса - АҚШ Федерал захира тизимининг асосий ставка бўйича кутилаётган йиғилишидир.

"Ҳозир бозор базавий ставканинг жорий йилда 25 та базавий пункт бўйича 3-4 баробарига ошишини кутмоқда. АҚШ Марказий Банкининг янада қаттиқроқ риторикаси эса, қалтисроқ акцияларга талабни янада пасайтириб юбориши мумкин", - дея башорат қилади ПСБ бош таҳлилчиси Дмитрий Монастиршин.

Президент Путиннинг матбуот котиби Дмитрий Песков эса, кеча, душанба куни Россияда кузатилган аҳволни "чуқур пессимизм" ичида бўлган жаҳон фонд биржаларидаги умумий вазиятга боғлаган.

У, "рақиблари иғвогарона ва восвосона хатти-ҳаракатларини қанча тез бас қилишса, тушкунлик кайфиятидан шунча тез чиқиб кетилиши"ни айтган.

Россия, мигрантлар ва пул

Россия рубли кескин қадрсизланишининг оқибатлари эса, бунгача ҳам бутун Марказий Осиё бўйлаб яхшигина сезилган.

Чунки аксарият минтақа давлатларининг иқтисоди Россиядан келаётган пул ўтказмалари ва импорт маҳсулотларига қарам.

Орада Россия рубли ортидан улар маҳаллий пул бирликларининг ҳам ўз қадрини йўқота бошлагани кўрилган.

Россия дунёнинг энг катта сондаги ўзбекистонликлар турли иш, юмуш ва таҳсилда банд давлати бўлади.

Глобал коронавирус пандемиясига қадар уларнинг сони расман икки миллиондан ортган, норасмий ҳисоб-китобларда эса, бундан бир неча баробар юқори экани ҳам айтилган.

Айнан пандемия боис сўнгги икки йил ичида улардан юз минглаби ортга - Ўзбекистонга қайтишга мажбур бўлишган.

Россия фонд биржасидаги пасайишлар, бошқа томондан, катта сондаги Ўзбекистон фуқаролари ишлаш учун яна Россияга қайтаётган бир пайтга тўғри келган.

Улар Россиядан ортга юбориб келган ва келаётган миллиардлаб долларлик пуллар эса, йилларки, Ўзбекистонда ижтимоий муҳофаза камари вазифасини бажариб келган.

Аҳолисининг сони расман 35 миллиондан ортувчи Ўзбекистон Марказий Осиёнинг энг йирик давлати бўлади.

Аксар аҳолиси қишлоқ жойларида яшовчи Ўзбекистонда ҳам ишсизлик ва камбағаллик ҳануз ўзининг долзарблигини йўқотмаган йирик муаммолар сирасида тилга олинади.

Жо Байден Россия Украинага бостириб кирган тақдирда, Путинни шу пайтгача кўрмаган санкцияларга мубтало этиши билан огоҳлантирган.

Яқинда ўзи ваъда қилаётган эҳтимолий санкцияларга қисман тўхталаркан, айнан Россия банкларининг ортиқ долларда иш юрита олмаслиги хусусида сўз юритган.

Ўзбекистон Марказий Банки эълон қилган сўнгги расмий маълумотларга таянилса, ўтган йили ортга юборилган пуллар рекорд даражага етган.

Халқаро трансчегаравий пул ўтказмалари ҳажми $8,1 млрд АҚШ долларни ташкил этган.

Бу пулларнинг катта қисми Россияда ишлаётган меҳнат муҳожирлари ҳисобига тўғри келиши айтилган.

Ўзбекистон илова дунёнинг деярли барча давлати сўнгги икки йил ичида шундоқ ҳам глобал коронавирус пандемиясининг ўз иқтисодларига таъсирини юмшатиш ҳаракатида.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek