Kaddafi'nin 'Halk İktidarı' 30 yaşında

Libya lideri Muammer Kaddafi'nin 'Halk İktidarı', 30'uncu yılını doldurdu. Peki Libya 30 yılda nereden nereye geldi?

Muammer Kaddafi 1969'da iktidarı darbe ile ele geçirdiğinde genç bir subaydı.

1977'de ülkenin adını Libya Arap Halk Sosyalist Büyük Cemahiriyesi olarak değiştirdi.

Yeni bir Arapça terim olan cemahiriyeyi, kitlelerin devleti olarak çevirmek mümkün.

Kaddafi siyaset felsefesini, Yeşil Kitap'ta ortaya koydu. Sosyalizm, İslam ve Arap milliyetçiliğini aynı potada eriten, kapitalizm ile komünizm arasında bir 'Üçüncü Yol' öngörüyordu.

Siyasi partilerin halkı böldüğüne inanan Kaddafi, seçimleri kaldırdı.

Bunun yerine, halkın iradesi halk kongreleri ve devrim komiteleri aracılığıyla ifade edilecekti.

İktidarın kökleri

Yeşil Kitap, 30 dile çevirilmesine rağmen, hiçbir zaman popüler olamadı.

Libya liderinin internet sitesine göre, içeriğinin tüm dünyadaki insanlar tarafından özümsenmesi durumunda işsiz kalacaklarından korkan Batılı liderler kitabın kitlelere ulaşmasını önledi.

Cemahiriye eşitlikçi bir çağrışım yapsa da, aslında Kaddafi ülkeyi tek adam olarak yönetti.

Birçok Arap ülkesinde olduğu gibi, iktidar halkın değil, aynı aşiretten gelen seçkinlerin elindeydi.

Ancak büyük petrol geliri, Libya'daki bu rejimin ayakta kalmasını sağladı. Libya, Afrika'nın en büyük petrol rezervlerine sahip.

Değişim sinyalleri

60 yaşını aşan Muammer Kaddafi, Libya'nın uluslararası platformdaki yalnızlığına son vermek amacıyla son yıllarda bir dizi ödün verdi.

İlk adım olarak da, bir Pan-AM uçağının 1988'de İskoçya'nın Lockerbie kasabası üzerinde düşürülmesinin sorumluluğunu kabul etti.

Ardından da, kitle imha silahlarına sahip olmaktan vazgeçti.

Ödülü ise, uluslararası yaptırımların kalkması, Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere ile diplomatik ilişkilerin yeniden kurulması oldu.

Bu da, Libya ekonomisi ve petrol sektörünü geliştirmek için yabancılarla işbirliğinin kapısını açtı.

Kaddafi'nin 'Üçüncü Yol' konusundaki hevesi ise sürüyor. Ancak halkın bu tecrübeden ne kadar hoşnut olduğu meçhul.

Bilinen, ülkelerinin sonunda uluslararası kabul görmesinden memnun oldukları.

Ancak ülke yönetimindeki yolsuzluk ve bürokrasi ile ilgili şikayetleri sürüyor.