Yaptırımlar ne kadar etkili?

Yaptırımlar ticari ilişkilerin bir çok farklı alanında farklı düzeylerde uygulanabilirler.

Ayrıca, yaptırımların ne kadar ülke tarafından uygulandığı da önem taşıyor. Tek ülke tarafından uygulanan yaptırımlar olduğu gibi uluslararası kabul gören yaptırım kararları da var.

Yaptırımları amaçlarının ne olduğuna göre de tasnif etmek mümkün.

Kuzey Kore sözkonusu olduğunda nükleer silah geliştirmekten caydırma amacı sözkonusu ama bazen çok daha küçük anlaşmazlıklarda da yaptırımlara başvuruluyor.

Tarihte yaptırımların netice getirdiği durumlar var. Ama bu konuda yapılan akademik araştırmalar, yöntemleri çok farklı da olsa, yaptırımların her zaman netice getirmeyebileceğinde birleşiyor.

Yaptırımların gerçekten sonuç getirdiği konusunda bir çok gözlemcinin hemfikir olduğu bir örnek Güney Afrika, bir diğeri de Libya.

Ama aynı ölçüde başarısız olduğu örnekler de var. Mesela Küba. Bu ülkeye 40 yılı aşkın süredir uygulanan sert Amerikan ambargosu Fidel Castro liderliğindeki Komünist Parti yönetimini alaşağı etmekte hiç de etkili olmadı.

Yaptırımlarla ilgili önemli bir sorun, uygulanan kuşatmanın kimin canını yaktığı konusunda.

Saddam Hüseyin yönetimindeki Irak örneğinde, yaptırımların Baas yönetiminden çok Irak halkını etkilediği sık sık dile getirildi.