30 Ocak, 2006 - TSİ 12:41

İran nükleer uzlaşı arıyor

İran'ın nükleer faaliyet pazarlıklarını yürüten yetkililer bugün Brüksel'de Avrupalı bakanlarla biraraya geliyor.

İran'ın isteğiyle yapılan görüşmeye İngiltere, Fransa ve Almanya'nın dışişleri bakanları katılıyor.

Bu üç Avrupalı bakan daha sonra Londra'ya geçerek, Rus, Çin ve Amerikalı meslektaşlarıyla akşam yemeğinde biraraya gelecek.

Hızlanan diplomatik trafik, İran'ı BM Güvenlik Konseyi'ne sevketme amaçlı bir toplantının öncesine rastlıyor.

Sözkonusu toplantı perşembe günü, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun Viyana'daki merkezinde yapılacak.

Nükleer faaliyetlerinin sivil amaçlı olduğunda ısrar eden İran, Konsey'e sevkedilmeye karşı çıkıyor ve soruna ancak görüşmeler yoluyla çözüm bulunabileceğini söylüyor.

İranlı yetkililer, silah yapımı açısından en hassas faaliyet olan nükleer yakıt üretimini Rusya'ya taşıma önerisini kabul edebileceklerine işaret ediyor ve bu pazarlıkları yürütmek için zaman istiyor.

Tahran yönetiminin niyetlerine şüpheyle yaklaşan çevrelerse, İran'ın bugüne dek nükleer yakıt üretme hakkını şiddetle savunduğuna dikkat çekiyor.

Bu çevreler, İran-Rusya pazarlıklarının bir oyalama taktiği olduğu görüşünde.

İranlı yetkililer, geçen hafta Rusya'nın yanısıra Çin'i de ziyaret ederek güvenceler vermişti.

BM Güvenlik Konseyi üyelerinden Rusya ve Çin şimdilik yaptırımlara açıkça karşı çıkmasalar da, İran'a zaman tanınmasını istiyor.

Ara formüller

Bu akşam Londra'da yapılacak toplantıda ABD, İngiltere, Fransa ve Almanya, bu iki ülkeyi Güvenlik Konseyi'nden derhal bir karar çıkması gerektiğine ikna etmeye çalışacak.

Bu altı ülkenin dışişleri Bakanları, perşembe günü Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'na verecekleri karar taslağı üzerinde çalışacak.

Ancak bu konuda uluslararası uzlaşının sağlanamadığına dikkat çeken gözlemciler, İran'ın yaptırım talebiyle Konsey'e sevkedilmesinden vazgeçilebileceğini söylüyor.

Bu durumda Konsey'e sadece 'İran'ın bazı şartlara uymadığını' bildiren bir belge gönderilecek.

İran ise bu tür bir formülü kabul etmeyeceğini bildiriyor ve eğer BM Güvenlik Konseyi'ne şikayet edilirse, uluslararası denetçilerin randevu almaksızın yaptıkları denetimleri durduracağını söylüyor.

Tahran yönetimi bir süredir yaptırımlardan korkmadıklarını, ekonomik yaptırımın İran'dan çok Batı'ya zarar vereceğini dile getiriyordu.