24 Kasım, 2005 - TSİ 14:32

AB'den İran'a müzakere teklifi

Avrupa Birliği, İran ile nükleer programı konusundaki müzakerelere yeniden başlamayı önerdi.

Öneri, İngiltere'nin Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'ndaki elçisi Peter Jenkins tarafından gündeme getirildi.

Kurumun 35 üyeli icra kurulu İran'ı kurumla yeterli işbirliği yapmadığı gerekçesiyle BM Güvenlik Konseyi'ne sevkedip sevketmeyeceğini görüşmek üzere Viyana'da toplanmıştı.

Bu öneri yaptırım tehditlerinin şimdilik gündemden düşmesi anlamına geliyor. Zira İranlı yetkililer de geçtiğimiz günlerde görüşmelere dönmeye hazır oldukları yolunda açıklamalar yapmışlardı.

İngiltere, Almanya ve Fransa'nın İran'ı nükleer faaliyetlerinin bir bölümünden vazgeçmeye ikna etmek için yürüttüğü görüşmeler, Ağustos ayında sonuçsuz halde kesilmişti.

'Bomba kılavuzunun mazereti yok'

AB adına açıklama yapan Jenkins görüşmelerin yeniden başlayabileceğini söylemekle beraber İran'ı da nükleer faaliyetleri konusunda açık ve şefffaf davranmamakla eleştirdi.

Jenkins, görüşmelere dönülmesinin kurumun çok sayıda üyesinin isteği olduğunu ve AB'nin bu isteği kabul ettiğini belirtti.

AB, yapılan yazılık açıklamada da İran'a ait geçen hafta ortaya çıkarılan bazı belgelerin bir nükleer bomba yapımını anlatmak dışında bir amacı olamayacağpını vurguladı.

Görüşme önerisi bir "fırsat" olarak ifade edilirken, bu fırsatın daimi olmayabileceği ve kaygılar ışığında Tahran yönetiminin yaptırım talebiyle BM Güvenlik Konseyi'ne sevkedilebileceği belirtiliyor.

Bu şekilde müzakerenin İran ile reaktörlerinde kullanılanacak zenginleştirilmiş uranyumu ülkede üretmek yerine Rusya'dan alması yolundaki öneriye odaklanarak sürmesi umuluyor.

Uluslararası toplum, nükleer silah üretiminde de kullanılabildiği için İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetinde bulunmasından hoşnut değil.

Özellikle ABD İran'ı gizli bir nükleer silah programı yürütmekle suçluyor.

Bu konudaki iddialar, geçen hafta BM denetçilerinin İran'a ait bazı belgeler arasında nükleer silah yapımını anlatan bir kılavuz bulmasıyla alevlenmişti. İran ise kendisinin bu yönde bir bilgi istemediğini savunmuştu.

Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu Eylül ayında, İran'a tüm uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurma çağrısı yapmıştı.

İngiltere, Fransa ve Almanya ile İran yetkililerinin 6 Aralık'ta Viyana'da yeniden bir araya gelmesi bekleniyor.