07 Ekim, 2004 - TSİ 17:07

'Irak'ın 13 yıldır kitle imha silahı yok'

Irak'ın sahip olduğu iddia edilen kitle imha silahlarını aramakla görevli Irak Gözlem Grubu, bu silahların 'aslında' 1991'de imha edildiği sonucuna vardı.

Irak Gözlem Grubu ayrıca, devrik lider Saddam Hüseyin'in, Birleşmiş Milletler'in yaptırımlarının kalkması sonrası, bu silahlara yeniden sahip olmak istediğini bildirdi.

Grubun raporunda belirttiği hususlar ise özellikle ABD ve İngiltere'de Irak savaşına yönelik tartışmaları yine alevlendirdi.

Raporun özellikle altı çizilen noktalar şunlar:

Saddam Hüseyin'in amaçları

Irak Gözlem Grubu, Saddam Hüseyin'in amacının, BM'nin ülkesine yönelik yaptırımlarından kaçınmak ve en sonunda bu yaptırımların son bulmasını sağlamak olduğunu söylüyor.

BM yaptırımları, devrik liderin ülkesine ithal edebileceği ürünleri katı bir şekilde kısıtlıyordu.

BM'nin 'Gıda karşılığı petrol' programı, Irak ekonomisini, ihtiyaç duyduğu şekilde teşvik etti.

Irak Gözlem Grubu da programın, Saddam Hüseyin'in, yeniden bir kitle imha silahı programına sahip olabilmesi için yeterli olmadığını söylüyor.

Yine gruba göre, eğer yeniden bu programa sahip olabilseydi, devrik liderin niyeti, kimyasal ve nükleer silahlar üzerinde yoğunlaşmaktı.

Bu çerçevede, uzun menzilli balistik füzelerinde de, kimyasal silahları kullanmayı düşünüyordu.

Rapordaki dikkat çeken unsur ise Saddam Hüseyin'in bu silahlara sahip olma yolundaki motivasyonunun nedeninin, 'İran'a düşmanlığı' olarak açıklanması.

Devrik liderin ikinci hedefinin ise İsrail olduğu, böylece Arap dünyasındaki konumunu düzeltmek istediği belirtiliyor.

Raporda söz konusu silahların, Amerika Birleşik Devletleri'ne karşı kullanılacağı ya da teröristlere verileceği yolunda bir bulgu yok.

Irak Gözlem Grubu'na göre Saddam Hüseyin'in, kitle imha silahlarına önem vermesinin nedeni, 1980 ve 90'lı yıllarda yaşadığı tecrübeler.

Grup devrik liderin, 1991'deki Körfez Savaşı'nda Amerikan güçlerinin Kuveyt üzerindeki işgale son verdikten sonra Irak'a saldırmamasının nedeninin, kitle imha silahları olduğunu düşündüğünü belirtiyor.

Rapordaki teknik ayrıntılar ise şöyle:

Nükleer Silahlar

• Saddam Hüseyin nükleer silah programına 1991'deki Körfez Savaşı'nın ardından son verdi. Yeniden bu programa sahip olmak için çaba harcadığına dair bir kanıt yok. Üst düzey Iraklı yetkililer ise savaş sonrası Irak'a uygulanan yaptırımların kalkması halinde, devrik liderin nükleer programını yeniden aktif hale getirebileceğine inanıyordu.
• Bağdat yönetimi, nükleer programının bazı önemli unsurlarını BM denetçilerinden gizlemek için çeşitli yöntemlere başvurdu. Bu çabalar çerçevesinde Saddam Hüseyin şahsen yetkililere bazı belgeleri gizleme ve ilerki günler için koruma emri verdi.
• Uranyum zenginleştirme işleminde yer alan en az iki Iraklı bilim adamı, bu işlemle ilgili belgeleri ve teknolojiyi muhafaza etti. Her ne kadar kendi insiyatifleriyle bu işlemi gerçekleştirseler de, bilim adamları Irak'ın gelecekte uranyum zenginleştireceğine inanıyordu.
• Irak rejimi, eski nükleer programına dahil olan bilim adamlarının, görevlerinden ayrılmaları ve ülkelerini terk etmelerini önledi. 1990'lı yılların sonunda ise program için hayati önem taşıyan kişilerin maaşları önemli oranda artırıldı. Böylece amaçlanan ise bilim adamlarının programa katkılarının sürmesiydi.
• Devrik rejim ayrıca, Irak'ın nükleer teknoloji konusunda teknik bilgilerini koruması ve artırması için üniversitelere araştırmaları için ilave kaynak aktardı.

Biyolojik Silahlar

• Bağdat yönetimi, ortaya çıkacağı korkusuyla, biyolojik silah programını 1995'in sonlarında noktaladı. Zira eğer program açığa çıksaydı, Irak'a yönelik BM yaptırımlarının son bulmasını zorlaştıracaktı.
• Irak'ta 1996 sonrası, biyolojik silah üretmeye yönelik çalışmalar yapıldığına dair herhangi bir kanıt yok. Zaten Saddam Hüseyin'in bu tarih sonrası biyolojik silahlara ilgi duymadı.
• Irak, 1991 ve 1992'de, gizli biyolojik silah stoklarını imha etmiş görünüyor. Ancak Bağdat rejimi, gelecekte bir biyolojik silah programına sahip olmak amacıyla, eski programdan bazı örnekleri saklamış olabilir. Muhtemelen Irak'ta, bu durumdan haberdar bazı bilim adamları da vardı.
• Irak'ın kamyonlara ya da araçlara monte edilebilecek biyolojik silah sistemlerine sahip olduğuna dair ise herhangi bir kanıt bulunamadı.

Kimyasal Silahlar

• Irak gizli kimyasal silah stoklarını tek taraflı olarak 1991'de imha etti. Bağdat yönetiminin, daha sonra bu tip silahlar üretmeye başladığı yolunda kanıt yok.
• Ancak Saddam Hüseyin, BM yaptırımları kalktığına ve koşullar müsait olduğunda, kimyasal silah üretme niyetinden asla vazgeçmedi.
• Irak rejimi, 1990'ların ikinci yarısında, kimyasal sanayini, yeniden bir kimyasal silah programına sahip olabilmek için organize etti.
• Saddam Hüseyin'in oğullarından Uday Hüseyin, ABD öncülüğündeki güçlerin geçen yıl Irak'ı işgali sırasında, kimyasal silah sahibi olmaya çalıştı. Ancak Uday Hüseyin'in bu konuda başarılı olduğu yolunda da herhangi bir kanıt yok.