16 Kasım, 2004 - TSİ 01:30

Adım adım ABD seçimi-2004

Amerika Birleşik Devletleri'nde 2 Kasım 2004'te düzenlenen başkanlık seçiminden görevdeki başkan George W. Bush zaferle çıktı.

Bush, Ocak ayında yeni döneme başlamak üzere yemin ettikten sonra ülkeyi dört yıl süreyle daha yönetecek.

Demokrat Parti ise Beyaz Saray'da iktidara dönebilme fırsatını yakalayabilmek için dört yıl daha beklemek zorunda kalacak.

Üstelik Cumhuriyetçi Parti Kongre seçimlerinden de zaferle çıktı. Böylece yönetimin hakimiyeti güçlenmiş oldu.

Seçim günü sandık başına giden seçmenler sadece başkan ve kongre üyeleri için oy kullanmakla kalmadı, bazı eyaletlerde valileri ve yerel yönetimleri seçti, bazı eyaletlerde de tartışmalı konular için düzenlenen referandumlarda tercihini ortaya koydu.

Tüm bu koşulların, önümüzdeki dört yılda Bush'un elini güçlendirebileceği, yönetimde istediği adımları atmasını sağlayacağı yorumları yapılıyor.

Kabinede de değişiklikler gündeme geldi. Yönetimin sdiğer üyelerine göre daha ılımlı siyasetleri tercişh eden Dışişleri Bakanı Colin Powell, Ticaret Bakanı Don Evans, Adalet Bakanı John Ashcroft seçimden sonraki haftalarda peşpeşe istifa etti.

Çekişmeli seçim yarışı

Ülkenin 44. başkanını belirlemek üzere düzenlenen seçim, aslında başabaş bir yarışla geçti.

Kamuoyu yoklamaları Bush ve Demokrat Parti'nin adayı John Kerry arasındaki farkın yüzde bir-iki puan arasında değiştiğini düşündürüyordu.

Bu durum seçime ilginin de yoğun olmasını beraberinde getirdi. Rekor sayıda seçmenin oy kullandığı seçimde, sandık merkezlerinin önünde yer yer uzun kuyruklar oluştu.

Ancak sonuçta Başkan Bush, hem dört yıl öncesine göre dört milyondan fazla seçmeni kendi safına çekmeyi başardı.

Şimdi Başkan'ın yeni dönemde nasıl bir politika izleyeceği merakla bekleniyor.

SEÇİM SONRASI EYALETLERİN DAĞILIMI

Peki George W. Bush bu zaferi neye borçlu?

Aslında adayların seçmenlerden destek almasını sağlayan pek çok farklı faktör vardı.

Ekonomide, sağlık ve vergi sisteminde ne vadettiklerinden dış politika eğilimlerine kadar...

Peki bu sonucu ne getirdi?

Bunda en etkili olan şüphesiz ABD'nin seçim sistemi.

Bu sistemde doğrudan en fazla seçmeden destek alan aday değil, eyalet bazında en fazla destek alan seçmen seçimi kazanıyor.

Her eyaletin belirli sayıda temsilciyi başkanı seçmek üzere Washington'a göndermesine dayanan bu dolaylı uygulamaya Seçiciler Kurulu adı veriliyor.

Renkli kampanya süreci

Seçim yarışı aslında bundan aylar önce başladı. Başlıca partiler eyaletler bazında düzenlenen ön seçimlerde, aday adaylarını elemeye girişti.

Cumhuriyetçi Parti seçime görevdeki başkanla girme niyetinde olduğu için ön seçim dönemini daha sakin geçirdi.

Demokratlar ise 10 kadar adayla başladıkları seçim maratonunda yoğun bir mücadele verdi.

Başta favoriler arasında gösterilmemesine rağmen, John Kerry ilk seçimlerden itibaren öne geçti.

Bu ön seçimlerin en büyüğü 2 Mart'taki 'Süper Salı' seçimiydi.

Bu seçimler ışığında Demokrat Parti Temmuz'daki parti kurultayında Massachusetts Senatörü John Forbes Kerry'den, başkan adayı olmasını istedi.

Cumhuriyetçiler de Ağustos'taki parti kurultaylarında rakipsiz durumdaki George Walker Bush'un bir dönem daha Beyaz Saray'da kalmak üzere yarışacağını teyid etti.

Son hamleler

Adayların kesinleşmesi ardından, kampanya yarışı da hız kazandı. İki aday üç kez televizyonda, canlı yayında siyasetlerini tartıştılar.

Seçmenlerin desteğini çekmek için her iki aday da son ana kadar kampanyalarını sürdürdüler.

Muhaliflerin önümüzdeki dört yıla bakışı

Seçimden sonra ise daha öncesine göre, alışılmadık tepkiler dile getirilir oldu. Pek çok Demokrat Parti seçmeni, ülkede bu koşullar altında yaşamak istemediklerinden söz eder oldular.

ABD'nin tek taraflı siyasetinin yabancıları da ülkeden soğuttuğu öne sürülüyor.

Bu yöndeki ifadeleri dile getirenlerin ne kadar ciddi olduğu bilinmez ama Kanada'ya göçmenlik konusunu araştıranların sayısının arttığı da bir gerçek.

---