ABD'de devam eden İran'a yönelik yaptırımların yasa dışı yollarla delinmesi davasında Reza Zarrab yeniden tanık kürsüsüne çıktı. Zarrab ifadesinin 4. gününde, Türkiye'de tutuklandıktan sonra serbest kalmak için "kısmen" rüşvet verdiğini söyledi. Sanık avukatları dava yargıcına Zarrab'ın ABD mahkemelerinde yaptığı telefon görüşmesi kayıtlarını sundu.
İş adamı Reza Zarrab'ın tanık olarak ifade verdiği, New York'ta süren ABD'nin İran'a yaptırımların yasa dışı yollarla delinmesi davasında bugün yaşananları ve Türkiye'deki gelişmeleri aktardığımız canlı sayfamızın bugünlük sonuna geldik.
Yarın yine Türkiye'deki gelişmeleri ve Zarrab'ın ifadelerini canlı anlatım sayfamızda aktaracağız.
Yeniden görüşmek üzere.
Reza Zarrab'ın dördüncü kez ifade verdiği duruşmanın bugünkü oturumları sona erdi.
Davaya bakan hâkimi Richard Berman oturumu kapatırken "Bugünlük bu kadar. İyi ilerleme kaydediyoruz" dedi.
Yarınki oturum yerel saatle 9.15'te (TSİ 17.15) başlayacak.
Bu hafta içinde Zarrab'ın çapraz sorgusunun başlaması planlanıyor.
Duruşmayı takip eden gazeteci Katie Zavadski, yargıç Berman'ın Türkçe ses kayıtlarının dinlenmesinde ısrarcı olması nedeniyle ifade sürecinin çok uzadığını, Zarrab'ın ifade vermesinin tahmin edilenin iki katı kadar uzun sürebileceğini yazdı.
Bu makalede X içeriği bulunmaktadır. Çerez ve diğer teknolojileri kullanıyor olabilirler, bilgisayarınıza herhangi bir şey yüklenmeden önce sizin rızanızı alırız. İzin vermeden önce çerez politikasını okumak ve gizlilik politikasına göz atmak isteyebilirsiniz. Bu içeriğe ulaşmak için lütfen "kabul et ve devam et" seçeneğine tıklayın.
X paylaşımının sonu
Duruşmayı takip eden The Daily Beast muhabiri Katie Zavadski, davanın tutuklu sanığı Mehmet Hakan Atilla'nın avukatlarının bugünkü duruşmada hâkime sunduğu "Zarrab'ın cezaevindeki telefon görüşmeleri kayıtları"nın, ABD Mahkemeleri Elektronik Belge Erişim Sistemi'nden (PACER) kaldırıldığını bildirdi.
Zavadski bunun koruma tedbiri olarak yapıldığını duyurdu. Bu adımın kayıtların görüşüleceği ancak henüz kamuoyuna açık olmayacağını anlamına geldiğini yazdı.
Görüşmelerde Reza Zarrab'ın ABD'de tutukluyken telefonda konuştuğu Ahad isimli bir kişiye "ABD'de cezaevinden çıkmak ya da daha az ceza almak için yalan söylemek zorundasın" dediği iddia ediliyor.
Bu makalede X içeriği bulunmaktadır. Çerez ve diğer teknolojileri kullanıyor olabilirler, bilgisayarınıza herhangi bir şey yüklenmeden önce sizin rızanızı alırız. İzin vermeden önce çerez politikasını okumak ve gizlilik politikasına göz atmak isteyebilirsiniz. Bu içeriğe ulaşmak için lütfen "kabul et ve devam et" seçeneğine tıklayın.
X paylaşımının sonu
Reza Zarrab'ın altın ticareti mekanizmasının İran ayağındaki Sermayeh Bank ve bankanın döviz alım satımlarını gerçekleştiren firması Sermayeh Exchange ve Dubai'deki Rostamani Exchange ile Zarrab arasındaki yazışmalar da dosyaya delil olarak eklendi.
Yazışmalarda hesap dökümleri ve uluslararası para transfer işlemleri için için geliştirilmiş SWIFT sistemi mesajları yer alıyor.
Bu makalede X içeriği bulunmaktadır. Çerez ve diğer teknolojileri kullanıyor olabilirler, bilgisayarınıza herhangi bir şey yüklenmeden önce sizin rızanızı alırız. İzin vermeden önce çerez politikasını okumak ve gizlilik politikasına göz atmak isteyebilirsiniz. Bu içeriğe ulaşmak için lütfen "kabul et ve devam et" seçeneğine tıklayın.
X paylaşımının sonu
Duruşmaları takip eden Adam Klesfeld, bu tarz delillerin "dramatik" gözükmese de savcıların tanık ifadesiyle birleştirerek "resmi netleştirmeleri" için çok önemli olduğuna dikkat çekiyor.
Reza Zarrab'ın ifade verdiği duruşmanın öğleden sonraki oturumunda Zarrab, 17-25 Aralık yolsuzluk ve rüşvet soruşturması kapsamında tutuklanıp 28 Şubat 2014'te serbest bırakılmasının ardından yaşananları anlatıyor.
Zarrab: Türkiye’de serbest bırakıldıktan sonra gıda ticareti yapan şirketin sahibi olarak görünmem doğru değildi
Soru: [Dönemin Halkbank Genel Müdürü] Ali Fuat’a [Taşkesenlioğlu] rüşvet verdiniz mi?
Zarrab: Ali Fuat’a rüşvet teklif etmedim, o da benden böyle bir şey istemedi. Ticarete eski yöntemle devam ettim... Altın ve gıdayla.
Reza Zarrab, 17-25 Aralık yolsuzluk ve rüşvet soruşturması kapsamında tutuklanıp 28 Şubat 2014'te serbest bırakılmasının ardından yaşananları anlatıyor.
Zarrab: Türkiye’de serbest bırakıldıktan sonra gıda ticareti yapan şirketin sahibi olarak görünmem doğru olmazdı.
Reza Zarrab ifadesine öğle arasının ardından, TSİ 22.00'de devam edecek.
Duruşmada Reza Zarrab'a Türkiye'de tutuklanıp tutuklanmadığı soruldu.
Soru: Türkiye’de hiç tutuklandınız mı?
Zarrab: Evet, gözaltına alınıp cezaevine gönderildim... Sonra salıverildim.
Avukatlarım geldi, görüşme yaptık ve serbest bırakıldım.
Soru: Serbest kalmak için bir ödeme yaptınız mı?
Zarrab: Evet, yaptım.
Soru: Bunlar rüşvet miydi?
Zarrab: Kısmen.
Zarrab 17-25 2013’teki yolsuzluk ve rüşvet operasyonları kapsamında 17 Aralık’ta tutuklanmış, 28 Şubat 2014’te serbest bırakılmıştı.
Kaynak: Adam Klasfeld
Zarrab, serbest kaldıktan sonra yeniden Halkbank'la iletişime geçtiği de söyledi.
Soru: Halkbank'ta kimle konuştun?
Zarrab: Halbank'ın o dönemki genel müdürü.
Bahsedilen dönemde Halkbank Genel Müdürü Süleyman Aslan değil, Ali Fuat Taşkesenlioğlu'ydu.
Bu makalede X içeriği bulunmaktadır. Çerez ve diğer teknolojileri kullanıyor olabilirler, bilgisayarınıza herhangi bir şey yüklenmeden önce sizin rızanızı alırız. İzin vermeden önce çerez politikasını okumak ve gizlilik politikasına göz atmak isteyebilirsiniz. Bu içeriğe ulaşmak için lütfen "kabul et ve devam et" seçeneğine tıklayın.
X paylaşımının sonu
Mahkemede, Reza Zarrab ile şirketinde çalışan Abdullah Happani arasında geçtiği belirtilen bir telefon kaydı dinletildi.
Zarrab bu konuşmayı mahkemeye, "Mehmet Hakan Atilla'nın bir belge problemini çözüme kavuşturması ile ilgiliydi" diyerek aktardı.
Savcı: Bu konuşma ile ilgili Halkbank'tan kiminle temasa geçtiniz?
Zarrab: İlk olarak Süleyman Aslan ile konuştum. Sonra Hakan Atilla ile de konuştum.
Sonra konuşmanın dinlenmesine devam edildi:
Zarrab'tan Happani'ye telefonda: Kardeşim başka bir yolu yok. Mevzuat bunu gerektiriyor.
Zarrab ifade veriyor: Burada Abdullah'a, bu kararın bana ait olmadığını açıklamaya çalışıyorum
Soru: Hangi mevzuattan bahsediyorsunuz burada?
Zarrab: Ambargo mevzuatından bahsediyorum.
Soru: Hangi ambargo?
Zarrab: Birleşik Devletler ambargosu ve yaptırımları
Kaynak, DHA
Reza Zarrab'ın dördüncü gün ifadesi sürerken, eski Halk Bankası Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla'nın avukatları, ABD hükümetinin, Zarrab'ın ABD'deki cezaevinden Azerice olarak yaptığı telefon konuşmalarının kayıtlarını zamanında mahkemeye ve kendilerine ulaştırmadığını iddia etti.
Söz konusu telefon konuşmalarının avukatlara iletilen özetleri, duruşmayı takip eden The Daily Beast muhabiri Katie Zavadski tarafından paylaşıldı.
Zarrab ile bir erkek arasında geçtiği iddia edilen konuşmanın özeti şöyle:
"Erkek konuşmacı, İbrahim konuşmaları dinlerken, Sheyda adlı kadın avukatla görüştüğünü söyledi. Erkek, Sheyda'nın Mevlüt ve Bekir'le görüştüğünü, Beyefendi (Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan) ile de görüşeceğini ve gerekirse (dönemin ABD Başkanı) Obama'yı aramasını isteyeceğini söyledi.
(Cumhurbaşkanı) danışmanı bunun sadece Reza'nın sorunu olmadığını, ülke meselesi olduğunu söyledi. Yarın Sheyda, Bekir ile konuşup Beyefendi'ye de haber verecek.
Erkek, Zarrab'a İbrahim'in sürece dahil olacağını, Mevlüt, Bekir ve Beyefendi'nin başkanı arayacağını söyledi."
Bir diğer telefon konuşmasında ise Zarrab'ın hapishaneden çıkmak için yalan söylemek zorunda olduğunu ifade ettiği belirtildi.
Mahkemeye sunulan belgelerden, telefon konuşmalarının geçen yıl Ekim ve Kasım aylarında yapıldığı görülüyor.
Atilla'nın avukatları hükümetin kendilerine ilettiği telefon konuşması kayıtlarının Azerice özet olduğunu ve konuşmanın içeriğinin anlaşılmasının çok güç olduğunu bildirdi.
Bu makalede X içeriği bulunmaktadır. Çerez ve diğer teknolojileri kullanıyor olabilirler, bilgisayarınıza herhangi bir şey yüklenmeden önce sizin rızanızı alırız. İzin vermeden önce çerez politikasını okumak ve gizlilik politikasına göz atmak isteyebilirsiniz. Bu içeriğe ulaşmak için lütfen "kabul et ve devam et" seçeneğine tıklayın.
X paylaşımının sonu
Duruşmada bulunan muhabirlerden Pete Brush, Zarrab'ın Pazartesi günü vermeye başladığı ifadelerden, iddia makamının, "Halkbank eski genel müdür yardımcısı Atilla'nın perde arkasındaki düzenleyici olduğu" tezini yerleştirmeyi amaçladığı yorumunu açıkladı.
Brush, Reza Zarrab ile Mehmet Hakan Atilla arasındaki direkt konuşmaların buna dayanak olarak ortaya konulduğu yorumunu yapıyor.
Bu makalede X içeriği bulunmaktadır. Çerez ve diğer teknolojileri kullanıyor olabilirler, bilgisayarınıza herhangi bir şey yüklenmeden önce sizin rızanızı alırız. İzin vermeden önce çerez politikasını okumak ve gizlilik politikasına göz atmak isteyebilirsiniz. Bu içeriğe ulaşmak için lütfen "kabul et ve devam et" seçeneğine tıklayın.
X paylaşımının sonu
Reza Zarrab, tutuklu sanık Mehmet Hakan Atilla ile direkt konuşmaları hakkında mahkemede ifade veriyor:
Zarrab, Atilla'nın gıda ticaretinin gerçek görünmesi konusunda endişeleri bulunduğunu ve kendisine "Yükleme belgelerinin (konşimentolar) daha titiz hazırlanmalı" dediğini aktardı.
Burada verdiği örnekte de Zarrab, Atilla'nın kendisine, "Yalnızca 14 ton taşıyabilen bir gemide 25 ton var yazılmasın" dediğini aktarıyor.
Reza Zarrab "hayali gıda ticareti" sırasında iki belgede hata yapıldığını açıkladı. Birincisinin miktarın fazlalılığı ile ilgili olduğunu söyledi. İkinci hatanın ise buğday ticareti belgelerinde malın orijinini Dubai olarak göstermeleri olduğunu açıkladı.
Bunun üzerine savcı sordu: Bu neden bir hata olsun?
Zarrab: Çünkü buğday Dubai'de yetişmiyor.
Geçen duruşmada yayınlanan ses kaydında da Mehmet Hakan Atilla, Zarrab'a Dubai'de gıda üretimi yapılmadığı için nasıl ticaretini yapacaklarını sormuş, Zarrab da Dubai'deki toptancılardan temin edilen gıdaların İran'a gönderileceğini ifade etmişti.
Kaynak: Adam Klasfeld
Süleyman Aslan'ın Zarrab'a attığı bu mesaj mahkemede okundu: Bu miktarlar gıda ihracı için uygun olmayabilir
Savcı: Buradan ne anladın?
Zarrab: Burada söylemek istediği; İran'dan transfer edilecek miktar çok büyük olduğu için, gıda ticareti miktarı ile açıklanamaz.
Zarrab bunun üzerine transferleri 5 milyon dolar'lar halinde yapabileceğini söylüyor.
Aslan da bunun daha iyi olacağını söylüyor.
Zarrab devamında "hayali gıda ticaretinin" takibinin yapılamaması için neler yapıldığını anlatıyor.
Bunun için Süleyman Aslan ile ticaretin gerçekmiş gibi görünmesi için defalarca konuştuklarını anlatıyor.
Kaynak mahkemedeki muhabirler: Pete Brush ve Adam Klasfeld
Halkbank'ın eski genel müdür yardımcısı Mehmet Hakan Atilla'nın yargılandığı davada Reza Zarrab, ifade vermeye başladı.
Davayı izleyen gazeteci Adam Klasfeld, Zarrab'ın kravatsız bir takımla mahkemeye geldiği bilgisini paylaştı.
Davayı izleyen gazeteci Elif Key de mahkeme salonunun dışından bu fotoğrafı paylaştı.
Bu makalede X içeriği bulunmaktadır. Çerez ve diğer teknolojileri kullanıyor olabilirler, bilgisayarınıza herhangi bir şey yüklenmeden önce sizin rızanızı alırız. İzin vermeden önce çerez politikasını okumak ve gizlilik politikasına göz atmak isteyebilirsiniz. Bu içeriğe ulaşmak için lütfen "kabul et ve devam et" seçeneğine tıklayın.
X paylaşımının sonu
Kaynak, Getty Images
Birleşik Metal İş Sendikası Sınıf Araştırmaları Merkezi (BİSAM) tarafından hazırlanan Enflasyon ve Hayat Pahalılığı raporu, asgari ücretlinin enflasyon karşısında alım gücü kaybı yüzde 4.6 seviyesine ulaştığını ortaya koydu.
Aynı raporda gıda enflasyonu karşısındaki kayıp ise yüzde 11.8’e olarak açıklandı.
Buna göre asgari ücretli gerçek ücretli ile Aralık 2016 tarihinde 10 kilograma doldurduğu gıda sepetini, Aralık 2017 tarihinde 9 kilogram ile 1 kilogram eksik doldurabiliyor.
BİSAM raporuna göre, asgari ücretli geçtiğimiz yılın aynı ayına göre alım gücünü enflasyon karşısında (vergi dilimi kaybı dahil) ette yüzde 5.9, balıkta yüzde 18.9, kirada 6.6 oranında kaybetti.
Kaynak, Getty Images
HDP'nın tutuklu Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş'ın 7 Aralık'ta görülecek duruşması için hazırlanan savunmanın bulunduğu bilgisayar, Diyarbakır'da eski Baro Başkanı Mehmet Emin Aktar'ın avukatlık bürosuna giren hırsızlar tarafından çalındı.
Bürodaki 3 bilgisayarı çalan hırsızlar, daha sonra Demirtaş'ın savunmasının bulunduğu bilgisayarı alıp, diğer iki bilgisayarı sokağa attı.
DHA, Aktar'ın bürosunun son 1 yıl içerisinde 4 kez soyulmaya çalışıldığını, 2 hırsızlık girişiminin başarısız olduğunu, 2 hırsızlık olayında ise bilgisayarların çalındığını belirtti.
Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı hırsızlık olayı ile ilgili olarak soruşturma başlattı.
HDP Eş Genel Başkanı Demirtaş, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü terör soruşturması kapsamında 4 Kasım 2016'dan bu yana tutuklu.
Kaynak, DHA
CHP Genel Başkan Yardımcısı Bülent Tezcan ve beraberindeki heyet, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ailesi ve yakınlarına yönelik olarak açıkladığı para transferi ile ilgili belgeleri Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına teslim etti.
Heyet belgeleri kaçakçılık suçlarından sorumlu Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Vekili Musa Yücel'e teslim etti.
Tezcan, çıkışta yaptığı açıklamada, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının gönderildiği iddia edilen paralarla ilgili usulsüzlük olup olmadığı yönünde resen soruşturma başlatıldığını öğrendiklerini söyledi.
Tezcan, Cumhuriyet Başsavcılığına belgelerin asıllarını teslim ettiklerini belirterek, "Bu para transferleri ciddi şüpheli işlemlerdir. 1 Sterlinlik şirket kurulduğundan yaklaşık 4 buçuk ay sonra şirketin son hissedarının devraldığından yaklaşık 20 gün içerisinde 15 milyon dolarlık bir para transferinin merkezinde yer alıyor" dedi.
Resen soruşturma başlatılmış
Tezcan, başsavcı vekili ile yaptıkları görüşmede yeni bir soruşturma açıldığını öğrendiklerini belirterek,"Bu para trafiğinde bir suç unsuru var mı yok mu, vergi usul kanunu, vergi hukuku ve özellikle kara paranın aklanması mevzuatı çerçevesinde bir suç olup olmadığı konusunda resen soruşturma başlattığını öğrendik. Bu bizim de arzu ettiğimiz bir şeydir" dedi.
Kılıçdaroğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, kardeşi Mustafa Erdoğan ve oğlu Ahmet Burak Erdoğan'ın da aralarında bulunduğu yakınlarının vergi cenneti olarak bilinen Man Adası'nda kurulan bir şirkete milyonlarca dolar para gönderdiğini öne sürmüş, geçen haftaki meclis grup toplantısında kürsüden banka dekontlarını göstermişti.
Kaynak, DHA
Başbakan Yardımcısı ve Hükümet Sözcüsü Bekir Bozdağ, CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nun Man Adası belgelerini ispat edemediğini söyleyerek "CHP genel başkanlığından istifa etmesi gerek" dedi.
Bakanlar Kurulu toplantısı sonrası konuşan Bozdağ, Kılıçdaroğlu'nun "terör örgütleriyle açıkça iş birliği içinde" olduğunu iddia ederek şunları söyledi:
Kaynak, Getty Images
Bugün 4 Aralık Dünya Madenciler Günü. Sosyal medyada madencilerin güvencesiz ve güvenliksiz koşullarda çalıştığı tartışılıyor.
13 Mayıs 2014'te 301 madencinin yaşamını yitirdiği Soma faciasının üzerinden 3 yıl geçti.
Aynı yıl 28 Ekim'de Karaman'ın Ermenek İlçesi'ndeki maden faciasında da 18 işçi yaşamını yitirmişti.
Kasım 2016'da Siirt'in Şirvan ilçesinde Park Elektrik isimli şirketin işlettiği Türkiye'nin en büyük bakır maden sahasında meydana gelen heyelan ile 16 işçi toprak altında kaldı.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi’nin Kasım ayı verileri, ilerleme kaydedilmediğine işaret ediyor.
2017 yılının ilk 11 ayında 84 maden işçisinin hayatını kaybettiği belirtiliyor.
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerine göre Türkiye "madenlerdeki iş kazalarında" 88 ülke arasında ilk 20’de.
Kaynak, Getty Images