ABD Dışişleri Bakanı Blinken'den İsrail'e 'sivil ölümlerini azaltın' uyarısı

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Orta Doğu turu kapsamında dün İsrail'de Başbakan Binyamin Netanyahu ile bir araya geldi.

İsrail'e "sivil ölümlerin azaltılması" uyarısı yapan Blinken, Gazzeli çocukların savaşta çok fazla bedel ödediğini söyledi.

İki devletli çözümün öneminin de altını çizen Blinken, "İsrail Filistinlilerin kendilerini yönetme kabiliyetini baltalayan adımlar atmayı bırakmalı" dedi. Ayrıca Filistin yönetiminin de kendisini reforme etme ve yönetim kabiliyetini geliştirme sorumluğunu olduğunu hatırlattı.

Blinken İsrail liderleriyle yaptığı görüşmelerde, Filistin Devleti’nin kurulması için yol haritası çizilmesi halinde, Arap komşularından destek almanın mümkün olduğu mesajını da verdi.

Netanyahu ise iki devletli çözüm konusunda müzakerelere yönelik hiçbir açıklamada bulunmadı.

Blinken'ın Cumartesi günü Türkiye'den başladığı turu, bugün Batı Şeria ve Mısır ziyaretleriyle son buluyor.

Blinken Türkiye'nin ardından Ürdün, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve İsrail'i ziyaret etti.

7 Ekim’den bu yana bölgeye dördüncü ziyaretini gerçekleştiren Blinken, ziyaretinin şimdiye kadarki kısmından edindiği izlenimleri İsrailli liderlere aktaracağını söylemişti.

İsrail'de başka ne mesajlar verildi?

Blinken, İsrail’in Gazze’deki sivilleri koruması ve insani yardımın girişine izin vermesi için baskı yapacağını söylemişti.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Antony Blinken'in İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ile yaptığı görüşmeye ilişkin açıklamasında, Blinken'in Hamas'ın 7 Ekim'de İsrail'e karşı düzenlediği saldırıların "tekrarlanmaması için" İsrail'in kendini savunma hakkını desteklediğini yinelediğini ve Gazze'de sivillerin zarar görmesini en aza indirmek için mümkün olan tüm önlemlerin alınması gerektiğini vurguladığını söyledi.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Matthew Miller, kalan tüm rehinelerin serbest bırakılmasını güvence altına almak için devam eden çabaların da ele alındığını söyledi. İsrail'in tahminlerine göre 123 kişiden hala haber alınamıyor.

Miller, Blinken'in ABD'nin "Gazze'deki sivillere insani yardımın sürekli olarak ulaştırılması" yönündeki çağrılarını yinelediğini de sözlerine ekledi.

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ise Blinken'le görüşmesine ilişkin sosyal medya platformu X'te paylaştığı mesajda, Blinken ve ABD'ye "İsrail Devleti'ne verdikleri sarsılmaz destek" için teşekkür etti.

Herzog, "Rehinelerin devam eden kötü durumunu ve onları derhal evlerine getirme ihtiyacını görüştük" diye yazdı.

Güney Afrika'nın Uluslararası Adalet Divanı'nda İsrail'e karşı açtığı soykırım davası ile ilgili olarak da Herzog, "İsrail'in kendini savunma temel hakkını gururla ve açık bir şekilde ortaya koyacağız" ifadesini kullandı.

Blinken Arap liderlere ne mesajlar verdi?

Blinken'ın Arap liderlerle görüşmelerinde öne çıkan maddeler Gazzelilerin evlerine dönüşü ve iki devletli çözüm oldu.

Blinken, Riyad'ın İsrail ile ilişkilerinin normalleşmesi olasılıklarını görüştüklerini ve Gazze savaşının bölgeye yayılmasının kimsenin çıkarına olmadığını söyledi.

Bir araya geldiği Arap liderlere, Filistinlilerin Gazze'den zorla göç ettirilmesine karşı olduklarına dair güvence veren Blinken, "Filistinliler Gazze'den ayrılmaya zorlanamaz ve koşullar el verdiğinde evlerine geri dönmeleri sağlanmalı" dedi.

Geçen hafta Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta düzenlenen saldırıda Hamas'ın siyasi kanadının en üst düzey isimlerinden Salih Aruri'nin öldürülmesi sonrası bölgede tansiyon daha da yüksek. Saldırının İsrail tarafından yapıldığından şüpheleniliyor ancak İsrail'den bir açıklama gelmedi.

Katar ziyaretinde, "Bölgede gerginliğin çok yüksek olduğu bir andayız" diyen Blinken, bunun kolaylıkla "metastaz" yapabilecek, güvenlik sorununu ve "acıları" artırabilecek bir çatışma olduğunu ekledi.

ABD Dışişleri Bakanı, bazı İsrailli bakanların, Filistinlilerin Gazze dışına yerleştirilmesine yönelik açıklamalarını da kınadı.

Aşırı sağcı İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich Filistinlilerin Gazze'yi terk etmesi çağrısı yapmış ve İsrail'in "çöle çiçek açtıracağını" iddia etmişti.

İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir de krize "çözüm" olarak Gazzelilerin göçe teşvik edilmesi gerektiğini savunmuştu.

İsrail hükümetinin resmi duruşu ise Gazzelilerin sonunda evlerine dönmesi yönünde ancak bunun ne zaman ve hangi koşullarda olabileceğine yönelik bir plan henüz açıklanmadı.

Hamas'ın 7 Ekim'de İsrail'de düzenlediği saldırılarda 1200'den fazla kişi hayatını kaybetti, 200'den fazla kişi rehin alındı. Rehinelerden bazıları, İsrail hapishanelerindeki Filistinli bazı tutsaklarla birlikte serbest bırakıldı.

2006'dan bu yana Hamas'ın kontrolünde olan Gazze'de Sağlık Bakanlığı, İsrail'in bölgede 7 Ekim'den bu yana havadan ve karadan düzenlediği saldırılarda çoğu çocuk ve kadın olmak 23 binden fazla Filistinlinin yaşamını kaybettiğini açıkladı. Bakanlık son 24 saatte İsrail'in saldırılarında 100'den fazla kişinin daha hayatını kaybettiğini duyurdu.

Blinken Arap liderlerle görüşmelerinde, savaşta ölen masum kadın, erkek, çocuk Filistinli sayısının çok fazla olduğunu ve İsrailli yetkililere Gazzeli sivil ölümlerinin engellenmesinin zaruri olduğunu söyleyeceğini de belirtti.

Ürdün Kralı Abdullah da Blinken'dan, Washington'ın İsrail üzerindeki gücünü "acil ateşkes" için kullanmasını istedi.