İran'daki liman patlamasında ölü sayısı 70'e ulaştı, hükümet 'ihmali' doğruladı

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

İran'ın en büyük ticari limanında 26 Nisan'da meydana gelen patlamada ölenlerin sayısı 70'e yükseldi.

Hürmüzgan Valiliği halen 22 kişinin kayıp olduğunu açıkladı.

Ülkenin yönetimi de ilk kez patlamaya ihmalin neden olduğunu kabul etti.

İran İçişleri Bakanı İskender Momeni, patlamaya "güvenlik önlemlerine uyulmaması ve ihmalin" yol açtığını savundu.

Momeni, "suçluların tespit edildiğini" de söyledi.

Patlama, Basra Körfezi kıyısında yer alan Bender Abbas kentindeki Şehit Recai Limanı'nda 26 Nisan öğlen saatlerinde yaşandı.

50 kilometre ötede dahi hissedilen patlama öncesi bir yangın çıktığı kaydediliyor.

Dini lider Ayetullah Ali Hamaney, patlamanın nedenine ilişkin kapsamlı bir araştırma yapılması emri verdi.

Etkileri kilometrelerce öteden hissedilen patlama, yakınlardaki binaların camlarını ve çatılarını havaya uçurdu; arabalara hasar verdi.

Pazartesi günü dahi yangını söndürme çalışmaları devam ediyordu. Yetkililer zehirli gazlar nedeniyle, bölge halkına koruyucu maske takma çağrısı yaptı.

İran genelinde 28 Nisan Pazartesi günü bir günlük, Hürmüzgan bölgesinde üç günlük yas ilan edildi.

Patlamanın nedeni ne?

Küresel denizcilik risk firması Ambrey Intelligence'a göre patlama sonrası çıkan yangın, "İran'ın balistik füzelerinde kullanılacak katı yakıtın yanlış depolanması sonucu" yayıldı.

New York Times gazetesi, isminin açıklanmasını istemeyen bir İran Devrim Muhafızları Ordusu yetkilisinin, füze yakıtı yapımında kullanılan sodyum perkloratın patladığını söylediğini aktardı.

Savunma Bakanlığı sözcüsü Rıza Talaeynik ise devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, "bölgede askeri yakıt veya askeri kullanım için ithal-ihraç edilen bir kargo bulunmadığını" savundu.

Devlet medyasında yer alan haberlere göre, görgü tanıkları patlamanın bir yangının ardından meydana geldiğini ve "yanıcı maddelerin" depolandığı mühürsüz konteynerlere yayıldığını söyledi.

İran'da resmi açıklamalarda, Çin'den ithal roket yakıtının limanda depolandığına dair suçlamalar reddediliyor.

Tahran'ın müttefiki Rusya, yangınla mücadeleye yardımcı olmak için uzmanlar gönderdi.

İran'da sosyal medyada birçok kişi, büyük miktarda yanıcı maddenin limanda özensiz şekilde depolandığına yönelik eleştirilerini dile getiriyor.

Cumartesi günkü patlama İranlı ve ABD'li yetkililerin İran'ın nükleer programına ilişkin üçüncü tur görüşmeler için Umman'da bir araya geldikleri sırada meydana geldi.

BBC Farsça servisinin aktardığına göre, patlamada çok sayıda cesedin kimlik tespiti yapılamadı.

ABD ve İran arasında nükleer müzakereler

ABD ve İran nükleer müzakerelerin üçüncü turunu 26 Nisan'da yaptı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ABD Başkanı Donald Trump'ın Ortadoğu özel elçisi Steve Witkoff arasında Ummanlı arabulucular vasıtasıyla Muskat'ta yapılan görüşme, Roma'daki ikinci turun ardından geldi.

Taraflar buradaki görüşmeyi 'yapıcı' olarak nitelendirmişti.

Umman'da Tahran'ın nükleer programına ilişkin dolaylı görüşmelerin üçüncü turunun tamamlanmasının ardından ABD ile hala görüş ayrılıkları olduğunu belirten Arakçi, müzakerelerin bu kez çok daha ciddi geçtiğini söyledi.

Trump, İran'ın nükleer silah edinmesini engelleyecek ve ABD ile İsrail'in olası askeri saldırılarını önleyecek bir anlaşma istediğini belirten bir mektubu geçen ay İran'ın dini liderine iletmişti.

İran ise nükleer programını tamamen sökmek yerine sınırlamayı, karşılığında ise yaptırımların kaldırılmasını umuyor.

Bu hafta sonu Washington'ın koşullarını ortaya koyması bekleniyordu.

İran, uranyum zenginleştirmesini içeren nükleer programının nükleer silah geliştirme amaçlı olmadığını, yalnızca enerji üretimi gibi sivil amaçlar için sürdüğünü söylüyor.

Ancak küresel nükleer gözlemci Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) dahil birçok ülke ve kurum buna ikna olmuş değil.

ABD'nin 2018'de resmi adı Ortak Kapsamlı Eylem Planı veya JCPOA olan mevcut nükleer anlaşmadan çekilmesinden bu yana İran, yaptırımları yeniden uygulama kararına misilleme olarak temel taahhütlerini ihlal etti.

Yaptırımlar, İran'ın uluslararası piyasalarda petrol satmasını engelledi ve ülkenin 100 milyar dolarlık dış varlıklarını dondurdu. Ülke ekonomisi durgunluğa girdi ve para birimi rekor seviyelere geriledi, bu da enflasyonun yükselmesine neden oldu.

2015'te İran ve ABD, Çin, Fransa, Rusya, Almanya ve İngiltere olmak üzer altı ülke uzun süren müzakerelerin ardından JCPOA'yı kabul etmişti.

Donald Trump 2018'de göreve geldiğinde, bunun "kötü bir anlaşma" olduğu, kalıcı olmaması ve İran'ın balistik füze programını ele almaması gerekçesiyle anlaşmadan çekilmişti.