รัสเซีย ยูเครน : ชุมชนยูเครนในไทยบอก ปวดร้าวกับสงคราม และสามัคคีมากกว่าเดิม

กรุงเทพมหานครไม่ใช่จุดหมายปลายทางใหญ่ของชาวยูเครนในการมาทำงานและการอยู่อาศัย แต่ในรอบเดือนที่ผ่านมา ชุมชนชาวยูเครนขนาดเล็กในไทยรวมตัวกันอย่างเหนียวแน่น เพื่อหาทางส่งความช่วยเหลือไปยังครอบครัวในบ้านเกิด และช่วยเหลือนักท่องเที่ยวเพื่อนร่วมชาติที่ตกค้างอยู่ที่นี่

เมื่อ 24 มี.ค. ที่ผ่านมา ซึ่งครบรอบ 1 เดือนของการเปิดฉากปฏิบัติการรุกรานยูเครนโดยรัสเซีย บรรยากาศการชุมนุมหน้าสถานทูตรัสเซียไม่ค่อยคึกคักนักเมื่อเทียบกับช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ ซึ่งเป็นสัปดาห์แรกของสงคราม

กลุ่มชาวยูเครนที่ทำงานในไทยซึ่งมีจำนวนน้อยอยู่แล้วปรากฏตัวเพียงไม่ถึง 20 คนในวันดังกล่าว แต่หลายคนกล่าวกับบีบีซีไทยว่าพวกเขายังรวมตัวกันอย่างแข็งขันเพื่อรวบรวมข้าวของ เงินสด และยารักษาโรคส่งกลับไปยังยูเครน รวมไปถึงรวมตัวกันช่วยเหลือนักท่องเที่ยวชาวยูเครนที่ไม่สามารถกลับไปยังบ้านเกิดเนื่องจากภาวะสงครามด้วย

มีโคลา บอยชุค ชายหนุ่มชาวยูเครนอายุ 30 ปี กล่าวกับบีบีซีไทยว่า พ่อกับแม่ของเขายังปลอดภัยอยู่ในเมือง อิวาโน-ฟรานคิฟสก์ ซึ่งอยู่ทางตะวันตกของยูเครน แต่ทางการเปิดไซเรนเตือนภัยวันละ 2-3 ครั้ง ทั้งกลางวันและกลางคืน หากมีการสู้รบคืบใกล้เข้ามา

"ถ้าพ่อกับแม่ผมได้ยินเสียงไซเรน ก็ต้องตื่นนอนขึ้นมาแล้วก็เข้าไปหลบในห้องน้ำ หรือตรงไหนก็ได้ให้ไกลจากบริเวณหน้าต่าง" บอยชุคกล่าว

"ในบริเวณตะวันตกของประเทศยูเครนค่อนข้างปลอดภัยแต่ประมาณ 10 วันที่แล้วมีการโจมตีท่าอากาศยานกับฐานทัพทหาร แต่ความเสียหายก็ยังไม่มากนัก"

บอยชุคเป็นส่วนหนึ่งของชาวยูเครนที่ทำงานและพักอยู่ในไทย ไม่มีตัวเลขทางการของคนกลุ่มนี้ บางกลุ่มคาดว่ามีราว 300-600 คน แต่บางคนคาดว่ามีถึง 1,500 คน ทั้งใน กทม. และจุดหมายปลายทางหลักของนักท่องเที่ยวอย่างพัทยา ภูเก็ต หรือสมุย

บอยชุคอยู่เมืองไทยมา 9 ปีแล้ว เขาคิดว่าอาจจะนำพ่อแม่มาอยู่ที่เมืองไทยด้วย หากสถานการณ์เลวร้ายลง แต่ก็ยังไม่แน่ใจว่าพ่อแม่อาจจะต้องหนีสงครามไปยังประเทศอื่นในยุโรปก่อนหรือไม่

ท่ามกลางความไม่แน่นอนนี้ บอยชุคกล่าวว่าชาวยูเครนในไทยได้ใช้พื้นที่ของโบสถ์แห่งหนึ่งใจกลางกทม. เพื่อรวบรวมของบริจาคก่อนส่งไปยูเครนที่มีความต้องการยารักษาโรค วิทยุสื่อสาร และโดรนเก็บภาพทางอากาศเพื่อใช้สำรวจเส้นทางที่ปลอดภัยก่อนการอพยพ

การรุกรานนำมาซึ่งความร้าวฉาน

ก่อนการเกิดสงคราม ชาวยูเครนในไทยคบหาสมาคมกับชาวรัสเซียที่อาศัยอยู่ที่นี่กันดี เนื่องจากความใกล้เคียงของภาษา แต่ความแนบแน่นนี้เปลี่ยนแปลงไปหลังการรุกราน

ชาวยูเครนที่มาชุมนุมที่หน้าสถานทูตรัสเซียเมื่อ 24 มี.ค. บอกกับบีบีซีไทยว่า ความสัมพันธ์ที่ดีกลายเป็นความไม่ลงรอยและความกินแหนงแคลงใจระหว่าง 2 เชื้อชาติ และปฏิเสธข่าวที่ว่าพวกเขาได้รับความช่วยเหลือจากชาวรัสเซียที่อาศัยอยู่ที่นี่ โดยยืนยันว่าส่วนมากแล้วพวกเขาพึ่งพาเพื่อนร่วมชาติของตัวเองในไทยเป็นหลักผ่านทางเฟซบุ๊ก

บอยชุคกล่าวว่ามีชาวรัสเซียในไทยที่ไม่เห็นด้วยกับรัฐบาลตัวเองเพียงไม่กี่คนเท่านั้น

ส่วน คริสตินา ครุกลิแอก สตรีชาวยูเครนที่พำนักในไทยเล่าว่าเธอเคยมีเพื่อนชาวรัสเซียในไทยราว 20 คน แต่ตอนนี้มีเพียง 2-3 คนเท่านั้นที่เธอเรียกว่าเพื่อนได้

ครุกลิแอกกล่าวว่าเธอได้รับข้อความข่มขู่ทำร้ายร่างกายจากชายชาวรัสเซีย แต่เธอไม่รู้ว่าเขาเป็นใคร อาจเป็นเพราะเธอได้โพสต์ลงเฟซบุ๊กว่าจะมาร่วมกิจกรรมต่อต้านสงครามที่หน้าสถานทูตรัสเซียก็เป็นได้

อิลานา หญิงชาวยูเครนซึ่งขอให้บีบีซีไทยไม่ลงนามสกุลของเธอกล่าวว่า เธอมาจากเมืองคาร์คิฟซึ่งคนส่วนใหญ่พูดภาษารัสเซีย แต่ตอนนี้เธอได้ลบเพื่อนชาวรัสเซียในเฟซบุ๊กของเธอไปหลายคน เพราะพวกเขาสนับสนุนการโจมตียูเครน

ติดอยู่ในประเทศไทย

เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว โอเล็กซานเดรอ ไลซัค (Oleksandr Lysak) อุปทูตยูเครนประจำประเทศไทย ขอบคุณคนไทยและภาคธุรกิจที่บริจาคเงินเกือบ 7 ล้านบาทให้ยูเครน นอกเหนือไปจากข้อเสนอจากประชาชนไทยที่มอบที่พักฟรีให้แก่ชาวยูเครน

แม้ว่าชาวยูเครนในไทยไม่ได้ถูกตัดขาดจากระบบการเงินอย่างสวิฟต์ เช่น คนรัสเซีย และยังสามารถใช้บัตรวีซ่าและมาสเตอร์การ์ดได้ตามปกติ แต่การโจมตีอย่างหนักหน่วงในหลายเมือง ทำให้การกลับบ้านเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้

ทาเลีย มาโลวานา หญิงสาวชาวยูเครนอายุ 30 ปีที่อาศัยอยู่ในไทยมาแล้ว 8 ปี กล่าวว่าขณะนี้เธอได้ช่วยจ่ายค่าที่พักให้กับนักท่องเที่ยวชาวยูเครน 2 คนที่ตกค้างอยู่ หลังสงครามทำให้พวกเขากลายเป็นคนตกงานขณะเที่ยวในไทย

แอนนา นักท่องเที่ยวชาวยูเครน กล่าวกับบีบีซีไทยว่า เธอพร้อมสามี และลูกชายวัย 7 ขวบมาถึงเมืองไทยเมื่อช่วงต้นเดือน ก.พ. โดยเธอกับลูกวางแผนจะอยู่ต่อถึงมี.ค. แล้วให้ สามีกลับไปก่อนการบุกของรัสเซีย แต่เมื่อเกิดสงครามเธอตัดสินใจยังไม่กลับไปยังกรุงเคียฟที่เธออาศัยอยู่

"ตอนที่ได้ยินว่าเกิดสงคราม ฉันเครียดและช็อกมาก ไม่รู้จะไปอยู่ที่ไหน หรือทำอะไร แต่ก็ต้องดูแลลูก เลยตัดสินในอยู่ที่เมืองไทยไปก่อนจนกว่าสถานการณ์จะคลี่คลาย" แอนนากล่าว

"ตอนนี้รู้สึกเป็นเรื่องที่ดีที่ลูกไม่ต้องได้ยินเสียงระเบิดหรือเสียงจรวด และไม่ต้องเห็นความโหดร้ายที่เกิดขึ้นกับประเทศและคนยูเครน ตอนนี้รู้สึกขอบคุณมากที่เมืองไทยได้กลายเป็นบ้านชั่วคราวของฉัน"

ขณะนี้แอนนาพักอยู่ที่พัทยา โดยได้รับความช่วยเหลือจากชาวยูเครนด้วยกันที่อยู่ที่นั่น แอนนาเลือกที่พักที่อยู่ห่างจากใจกลางเมืองพัทยาเนื่องจากไม่ต้องการพบปะกับกลุ่มชาวรัสเซียหรือนักท่องเที่ยวรัสเซียที่พัทยา เพราะ "ไม่ต้องการเจอกับสถานการณ์ที่ต้องเจอกับผู้ที่สนับสนุนสงคราม"

แอลลี นักท่องเที่ยวชาวยูเครนวัย 28 ปี กล่าวว่า เธอทราบข่าวการโจมตียูเครน ขณะอยู่ที่ จ. กระบี่ และ "ไม่อยากจะเชื่อว่าสิ่งที่เกิดขึ้นจะเป็นความจริง"

เธอขึ้นมากรุงเทพฯ เมื่อ 21 มี.ค. โดยจะอาศัยอยู่ที่นี่ไปก่อนเนื่องจาก "ครึ่งหนึ่งของยูเครนถูกโจมตีไปแล้ว"

แอลลีทำงานด้านไอที สามารถทำงานจากไทยได้ เธอจึงมีรายได้สำหรับดูแลค่าใช้จ่ายระหว่างที่อยู่ใน กทม. ได้ แต่เธอรู้สึกถึงความไม่แน่นอนในอนาคตไม่ต่างไปจากเพื่อนร่วมชาติคนอื่น

"หากวีซ่าท่องเที่ยวประเทศไทยหมดอายุ ก็ยังไม่รู้จะไปไหน กลับไปยูเครนก็ไม่ปลอดภัย พ่อแม่ฉันก็ไม่อยากจากยูเครนไป เพราะพวกเขาเชื่อว่ายูเครนต้องชนะสงคราม ฉันก็เชื่อว่าสักวันยูเครนต้องชนะสงคราม แต่ฉันตอบไม่ได้ว่าเมื่อไร"

คุณมีคำถาม เราหาคำตอบ: ผลกระทบของสงครามในยูเครนต่อประเทศไทย

บทความที่น่าสนใจเกี่ยวกับ "วิกฤตยูเครน"