วันเหมายัน 21 ธ.ค. 2564 กลางคืนยาวนานที่สุดในรอบปี

Revellers take part in the winter solstice celebrations at the ancient Stonehenge monument in Wiltshire, Britain, 22 December 2019.

ที่มาของภาพ, EPA

Published

วันเหมายัน (เห-มา-ยัน) ของปี 2564 อยู่ที่วันที่ 21 ธ.ค. เป็นวันที่ช่วงกลางคืนยาวนานที่สุดในรอบปี ประเทศในแถบซีกโลกเหนือถือให้เป็นวันที่ย่างเข้าสู่ฤดูหนาว ส่วนประเทศทางซีกโลกใต้นับเป็นวันที่ย่างเข้าสู่ฤดูร้อน

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) ระบุว่า วันเหมายัน (Winter Solstice) ดวงอาทิตย์จะขึ้นทางทิศตะวันออกเฉียงไปทางใต้มากที่สุด และตกทางทิศตะวันตกเฉียงไปทางใต้มากที่สุด คนไทยเรียกว่า "ตะวันอ้อมข้าว"

ในแต่ละวันดวงอาทิตย์จะปรากฏอยู่ตำแหน่งที่ต่างกัน เปลี่ยนตำแหน่งไปประมาณวันละ 1 องศา ตั้งแต่เดือนกันยายนเป็นต้นมา ดวงอาทิตย์ค่อย ๆ เคลื่อนที่จากจุดตั้งฉากกับเส้นศูนย์สูตรของโลกลงมาทางใต้ เมื่อดวงอาทิตย์เคลื่อนมา ณ ตำแหน่งเฉียงไปทางทิศใต้มากที่สุด วันดังกล่าวจึงมีเวลากลางวันที่สั้นที่สุด และเวลากลางคืนที่ยาวที่สุด

เพจเฟซบุ๊กของสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ อธิบายว่า ที่ประเทศไทย ดวงอาทิตย์จะขึ้นเวลาประมาณ 06:36 น. และจะตกลับขอบฟ้า เวลาประมาณ 17:55 น. รวมระยะเวลากลางวันเพียง 11 ชั่วโมง 19 นาทีเท่านั้น ส่งผลให้ท้องฟ้าในช่วงนี้ มืดเร็วกว่าช่วงเวลาอื่น ๆ ของปี นับเป็นวันที่เข้าสู่ฤดูหนาวของประเทศทางซีกโลกเหนือ และเป็นวันที่ย่างเข้าสู่ฤดูร้อนของประเทศทางซีกโลกใต้

เพจนี้ระบุด้วยว่า ฤดูกาลเกิดจากแกนโลกเอียงทำมุม 23.5 องศา กับแนวตั้งฉากกับระนาบโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์ ทำให้พื้นที่ต่าง ๆ ทั่วโลกได้รับแสงอาทิตย์ในปริมาณไม่เท่ากัน ส่งผลให้มีอุณภูมิต่างกัน รวมถึงระยะเวลากลางวันและกลางคืนก็ต่างกันด้วย เหตุนี้ทำให้เกิดฤดูกาลขึ้นบนโลก จะสังเกตได้ว่าในฤดูร้อนดวงอาทิตย์จะขึ้นเร็วและตกช้า เวลากลางวันจะยาวกว่ากลางคืน แตกต่างกับฤดูหนาวที่ดวงอาทิตย์จะขึ้นช้าและตกเร็ว เวลากลางคืนจะยาวนานกว่ากลางวัน

ในระยะเวลา 1 ปี โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ จะเกิดปรากฏการณ์สำคัญที่เกี่ยวข้องกับการขึ้น - ตก ของดวงอาทิตย์ทั้งหมด 4 ครั้ง ได้แก่ วันครีษมายัน วันที่กลางวันยาวนานที่สุด วันเหมายัน วันที่กลางคืนยาวนานที่สุด วันวสันตวิษุวัตและวันศารทวิษุวัต วันที่มีกลางวันและกลางคืนยาวนานเท่ากัน

People gather at Stonehenge in Wiltshire to mark the winter solstice, and to witness the sunrise after the longest night of the year. PA Photo. Picture date: Sunday December 22, 2019.

ที่มาของภาพ, PA Media

คำบรรยายภาพ, ผู้คนนับพันไปเฝ้ารอแสงอาทิตย์แรกของวันที่ย่างเข้าสู่ฤดูหนาวอย่างเป็นทางการที่สโตนเฮนจ์ ในอังกฤษ

ในสหราชอาณาจักร มีคนจำนวนมากทั้งนักท่องเที่ยว รวมทั้งกลุ่มผู้ที่เชื่อในเรื่องภูตผี จิตวิญญาณ เทพเจ้า และธรรมชาติ ไปชุมนุมกันที่สโตนเฮนจ์ อนุสรณ์สถานยุคก่อนประวัติศาสตร์ ทางตอนใต้ของประเทศ ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก

ดรูอิด ซึ่งเป็นลัทธินับถือเทพเจ้าในยุคโบราณ เชื่อว่าเมื่อกว่า 2,000 ที่แล้ว สโตนเฮนจ์เป็นศูนย์กลางที่ใช้ประกอบพิธีกรรมตามลัทธิความเชื่อของพวกเขา

ในวันเหมายันของปี 2021 ในสหราชอาณาจักร ดวงอาทิตย์ขึ้นเวลา 08:03 น. และตกเวลา 15:53 น. รวมระยะเวลากลางวันเพียง 7 ชั่วโมง 50 นาที

Winter Solstice

ที่มาของภาพ, PA Media

Winter Solstice

ที่มาของภาพ, PA Media

Winter Solstice

ที่มาของภาพ, PA Media

Man drinks from horn

ที่มาของภาพ, PA Media

Winter Solstice

ที่มาของภาพ, PA Media

Man hugs stones

ที่มาของภาพ, PA Media