จาก “ไม่เก่งเศรษฐกิจ” ถึง “จอมโอนแห่งยุค” ฝ่ายค้านอัดร่าง พ.ร.บ.โอนงบฯ คือ “อนุสาวรีย์ของความไร้ประสิทธิภาพ” ของ พล.อ.ประยุทธ์

ที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎรมีมติเห็นชอบในหลักการร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) โอนงบประมาณรายจ่าย พ.ศ..... วงเงิน 88,452 ล้านบาท ด้วยคะแนน 264 ต่อ 4 งดออกเสียง 185 ไม่ลงคะแนน 1 หลังใช้เวลาอภิปรายนาน 8 ชม. โดยที่ฝ่ายค้านได้แสดงความกังวลใจต่อประสิทธิภาพและความโปร่งใสในการที่นายกรัฐมนตรีมีอำนาจใช้จ่ายงบกลางแต่เพียงผู้เดียว และไม่ผ่านการตรวจสอบของรัฐสภา

หากนำ "งบกลางใหม่" 88,452 ล้านบาท ไปรวมกับ "งบกลางเก่า" รายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น 96,000 ล้านบาท ซึ่งตั้งไว้ใน พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ 2563 จะทำให้ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และ รมว.กลาโหม มีอำนาจบริหารจัดงบประมาณถึง 184,452 ล้านบาท

ทว่าผู้นำสูงสุดของรัฐบาลเพิ่งยอมรับเองว่าไม่เก่งเศรษฐกิจ แต่ "จริงใจและไม่แก้ปัญหาแบบมักง่าย" ทำให้ ส.ส.ฝ่ายค้านพากันวิพากษ์วิจารณ์การเกลี่ยงบและการจัดการงบของรัฐบาล

ร่าง พ.ร.บ.โอนงบประมาณฯ มีเนื้อหา 5 มาตรา จำนวน 53 หน้า โดย พล.อ.ประยุทธ์ใช้เวลาเพียง 7 นาทีในการนำเสนอหลักการ โดยระบุว่าสาเหตุที่ต้องโอนงบของหน่วยรับงบประมาณบางรายการไปตั้งไว้เป็นงบกลาง เพราะงบกลางก้อนเดิมที่ตั้งไว้ "ไม่เพียงพอ" ต่อการนำไปใช้จ่ายสนับสนุนในการแก้ไขปัญหาและเยียวยาผู้ที่ได้รับผลกระทบจากการแพร่ระบาดของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ (โควิด-19)

พล.อ.ประยุทธ์ย้ำว่า ร่างกฎหมายนี้จะเป็นเครื่องมือสำคัญในการแก้ปัญหา 3 อย่างได้แก่ ปัญหาโควิด-19, ป้องกันเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบจากปัญหาภัยพิบัติ/ภัยแล้ง และใช้ในกรณีมีเหตุฉุกเฉินหรือจำเป็นอื่นๆ

"จอมโอนแห่งยุค"

นพ.ชลน่าน ศรีแก้ว ส.ส.น่าน พรรคเพื่อไทย (พท.) อภิปรายว่าไม่สามารถรับหลักการร่างกฎหมายฉบับนี้ได้ เนื่องจากขัดกับหลักการประชาธิปไตยและขัดแย้งกับกฎหมายอื่น โดยถือเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ไทยที่สภาที่มาจากการเลือกตั้งต้องพิจารณาร่าง พ.ร.บ.โอนงบประมาณฯ เพราะ 5 ครั้งก่อนหน้านั้น เป็นสภาที่ไม่ได้มาจากประชาชน และเป็นการพิจารณาแบบ 3 วาระรวด

ที่น่าสนใจคือการโอนเข้างบกลางถึง 4 ครั้งเกิดขึ้นในรัฐบาล "ประยุทธ์ 1" รวมวงเงินกว่า 5.3 หมื่นล้านบาท ทำให้ ส.ส.ฝ่ายค้านรายนี้ตั้งฉายาให้นายกฯ ว่า "จอมโอนแห่งยุค"

ที่มา : คำอภิปรายของ นพ.ชลน่าน ศรีแก้ว ส.ส.น่าน พรรคเพื่อไทย

"เมื่อนำงบกลางทั้ง 2 ก้อนมารวมกัน จะพบว่าเป็นเม็ดเงินกว่า 1.84 แสนล้านบาท โดย พล.อ.ประยุทธ์เอาไปใช้แต่เพียงผู้เดียวเลย... หลักประชาธิปไตยต้องตรวจสอบได้ โปร่งใส" นพ.ชลน่านกล่าว

แม้เปรียบเปรยว่าการทำหน้าที่เหมือน "มัดมือสภาให้อนุมัติ" แต่ นพ.ชลน่านก็แย้มว่าการลงมติในวาระแรก "อาจปล่อยผ่านไปก่อน" แล้วไปรอดูรายละเอียดในชั้นต่อไป หากไม่มีการแก้ไขก็ต้องโหวตคว่ำแม้จะแพ้ แต่ต้องบันทึกเอาไว้

"อนุสาวรีย์ของความไร้ประสิทธิภาพ"

ขณะที่นายพิจารณ์ เชาวพัฒนวงศ์ ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล (ก.ก.) ระบุว่าเห็นความจำเป็นในการโอนงบบางส่วนไปสู่ "งบกลางใหม่" เนื่องจากงบกลางเดิมถูกใช้ไปหมดแล้ว และงบปี 2563 ก็ถูกคิดบนพื้นฐานก่อนเกิดโควิด-19 แต่ตั้งข้อสังเกตไว้ 4 ข้อ

"นี่คือผลจากการที่เรามีอดีต ผบ.ทบ. เป็นเจ้ากระทรวงกลาโหม หัวหน้าทีมเศรษฐกิจ และหัวหน้ารัฐบาล" นายพิจารณ์กล่าวและยังเรียกร้องให้นายกฯ ทบทวนความมั่นคงในความหมายใหม่

ภท. ข้องใจทำไมต้องตัดงบลงทุนปี 63 ไปไว้ในงบกลางที่ขาดแผนงานรองรับ

ด้านนักการเมืองพรรคร่วมรัฐบาล นายภราดร ปริศนานันทกุล ส.ส.อ่างทอง พรรคภูมิใจไทย (ภท.) ตั้งคำถามว่าร่าง พ.ร.บ.โอนงบประมาณฯ "สำคัญแค่ไหน" และ "ช้าไปหรือไม่" กับการที่สภาจะมาพิจารณากันตอนนี้ เพราะถ้าเป็นเมื่อเดือน มี.ค. เข้าใจว่าสำคัญมากเนื่องจากรัฐบาลต้องนำเงินส่วนนี้ไปเยียวยาประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากโควิด-19 แต่ขณะนี้เดือน มิ.ย. กว่าร่างกฎหมายฉบับนี้จะผ่านสภาและผ่านวุฒิสภา ไม่รู้ว่าสิ้นเดือนจะเสร็จหรือไม่ จึงเหลือเวลาเพียง 3 เดือนในการนำเงินไปใช้

นายภราดรยังตั้งข้อสังเกตด้วยว่า งบของหน่วยขอรับงบประมาณที่ถูกตัดมาเป็นงบกลาง 88,452 ล้านบาท บางส่วนเป็นงบลงทุน ขณะที่ใน พ.ร.ก.กู้เงิน 1 ล้านล้านบาท บางส่วนก็เตรียมจัดสรรกลับไปให้หน่วยงานต่าง ๆ สำหรับการลงทุน จึงไม่ทราบว่าจะทำแบบนี้ไปเพื่ออะไร เพราะแทนที่จะได้ลงทุนตั้งแต่ตอนนี้ กลับต้องรอเงินกู้มาโปะ แล้วไปทำในอีก 2-3 เดือนข้างหน้า ไปกลับก็ล่าช้าไป 6 เดือน

"ในเงิน 8 หมื่นล้านนี้ ไม่สามารถตัดลดได้เลยในชั้นกรรมาธิการ เท่ากับว่าเรากำลังเอาเงินที่มีแผนงานชัดเจน ดึงไปไว้เป็นงบกลางที่ไม่มีแผนอะไรรองรับเลย แล้วรอภาวะฉุกเฉินค่อยใช้หรือ แต่ถ้าใช้ไม่หมดก็ต้องคืนคลัง ซึ่งทำให้รอบการหมุนของเศรษฐกิจที่มีแผนอยู่แล้วต้องหยุดชะงักไป" นายภราดรกล่าว

เขายังเรียกร้องให้นายกฯ ลุกขึ้นยืนยันในสภาว่างบ 8 หมื่นล้านบาท จะเอาไปใช้แก้ปัญหาโควิดเป็นหลัก ไม่ใช่เพื่อเหตุผลอื่น ไม่เช่นนั้นงบที่หน่วยราชการตัดมาให้เป็นงบกลาง ก็จะสูญเปล่า

กลาโหมหั่นงบออกจากอ้อมอกสูงสุด 1.7 หมื่นล้านบาท

สำหรับงบประมาณที่ 20 กระทรวงได้โอนออกจากอ้อมอก เพื่อไปตั้งเป็น "งบกลางใหม่" พบว่า กระทรวงกลาโหมยอมปรับลดงบสูงสุดกว่า 17,000 ล้านบาท

ที่มา : บีบีซีไทยสรุปจากร่าง พ.ร.บ.โอนงบประมาณรายจ่าย พ.ศ..... ที่ ครม. เสนอต่อสภาผู้แทนราษฎร วันที่ 4 มิ.ย. 2563และคำนวณจากงบประมาณที่แต่ละกระทรวงได้รับตาม พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

นายกฯ : งบจัดซื้อยุทโธปกรณ์บางรายการปรับลดไม่ได้

หลังจากฟังการอภิปรายไปช่วงหนึ่ง พล.อ.ประยุทธ์ได้ลุกขึ้นชี้แจงต่อที่ประชุมสภาว่า เหตุที่โอนงบกลาโหมกลับมากสุดเพราะชะลอได้ ไม่กระทบราชการ และจะนำความเห็นของ ส.ส.หลายคนที่อภิปรายเป็นประโยชน์ไปปรับปรุงพิจารณา ส่วนอะไรที่ไม่เป็นประโยชน์ "จะให้เข้าหูซ้ายทะลุหูขวาไป"

พล.อ.ประยุทธ์กล่าวว่า งบกลาง "ไม่ใช่เงินของนายกฯ คนเดียว แต่มีขั้นตอนในการใช้จ่าย" พร้อมอธิบายโครงสร้างของงบกลางว่าแบ่งค่าใช้จ่าย 4 กลุ่ม คือ

เขาบอกว่า โดยรวมได้ใช้เงินไปแล้วกว่า 95,000 ล้านบาท ส่วนเหตุผลที่ไม่เสนอ พ.ร.บ.โอนงบประมาณฯ ก่อน พ.ร.ก. การเงิน 3 ฉบับ เพราะ พ.ร.ก. จัดทำได้เร็วกว่า และมีการประเมินแล้วว่าแม้กู้เงินมาก็ยังไม่เพียงพอ เพราะลำพังค่าใช้จ่ายเยียวยาประชาชนก็คาดว่าต้องใช้งบมากถึง 55,000 ล้านบาท

รมว.กลาโหมยังตอบความสงสัยหลายประการเกี่ยวกับการเกลี่ยงบกระทรวงกลาโหม และการที่กองทัพไม่ยอมยกเลิกโครงการจัดซื้อบางรายการ ว่า หลายโครงการอยู่เกณฑ์ที่สามารถชะลอได้ ยกเว้นบางโครงการที่เป็นงบผูกพัน โดยเฉพาะการจัดซื้อยุทโธปกรณ์บางรายการที่ทำสัญญาไปแล้วก็ไม่สามารถปรับลดได้ เพราะจะไม่ให้ซื้อเลยคงทำไม่ได้ ต้องรู้ว่าทหารทำหน้าที่หลายอย่าง พร้อมออกตัวว่าไม่ใช่ว่าเพราะตนเป็นทหาร จึงเห็นใจทหาร แต่ทหารต้องช่วยทุกเรื่อง

"ทหารทำหน้าที่หลายอย่างด้วยกันทั้งที่ไม่ใช่หน้าที่โดยตรง จะบอกว่าไม่ไปช่วยก็ไม่ได้ โควิดก็ต้องช่วย น้ำท่วม ฝนแล้งก็ต้องไปช่วยหมด ทั้ง ๆ ที่เขามีหน้าที่อย่างเดียวคือการป้องกันประเทศ... เหล่านี้เป็นหน้าที่ที่เพิ่มเติมมา โดยที่เราไม่เคยเรียกร้องสิทธิประโยชน์เพิ่มเติม"

"ในส่วนของยุทโธปกรณ์ ผมก็ไม่ได้แก้ตัวนะครับ ถ้าจะบอกว่าทำไมต้องไปใช้ของแพง ของดี ชีวิตคนก็สำคัญนะครับ ในการปฏิบัติหน้าที่ ให้เขาเกิดความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของเขาเอง เขาก็มีครอบครัว มีลูกมีเมีย ในการทำงานก็ต้องมีอะไรคุ้มครองให้เขาหน่อย เพื่อให้เกิดปลอดภัย แต่อะไรที่ยังยืดไปได้ ยังไม่ต้องหาตอนนี้ ก็ไปหาเอาต่อในระยะหน้า แต่ถ้าบอกว่าไม่ต้องทำอะไรเลย แล้วก็ไม่ต้องมีทหารเข้าไปอีกก็แล้วแต่ท่านจะคิดนะครับ" นายกฯ กล่าว

รัฐบาลไม่ขอสภาผ่าน 3 วาระรวด

ร่าง พ.ร.บ.โอนงบประมาณฯ ถือเป็นกฎหมายการเงินฉบับที่ 4 ที่รัฐบาลออกมาเพื่อรับมือกับวิกฤตโควิด-19 โดยก่อนหน้านี้ รัฐสภาเพิ่งอนุมัติพระราชกำหนด (พ.ร.ก.) การเงิน 3 ฉบับ วงเงินรวม 1.9 ล้านล้านบาท ให้เป็น พ.ร.บ. หลังจาก ส.ส. และ ส.ว. ใช้เวลาอภิปรายนาน 7 วัน

คณะกรรมการประสานงานสภาผู้แทนราษฎร (วิปรัฐบาล) และคณะกรรมการประสานงานพรรคร่วมฝ่ายค้าน (วิปฝ่ายค้าน) ได้ตกลงกันว่าจะใช้เวลาอภิปรายเพียง 1 วัน แบ่งเป็นเวลาของฝ่ายค้าน 6 ชม. และเวลาของ ครม. และพรรคร่วมรัฐบาล 4 ชม. จากนั้นได้ลงมติวาระแรก ขั้นรับหลักการ ในวันเดียวกัน และตั้งคณะกรรมาธิการ (กมธ.) วิสามัญ 49 คนเพื่อพิจารณาร่าง พ.ร.บ.ฉบับ ใช้เวลาแปรญัตติ 3 วัน ก่อนกลับเข้าสภาวาระ 2 และ 3 ต่อไป นั่นหมายความว่ารัฐบาลไม่ได้ขอให้สภาพิจารณา 3 วาระรวดอย่างในการจัดทำร่าง พ.ร.บ.โอนงบประมาณฯ ในอดีตแต่อย่างใด