Moja kwa moja, Marekani yafanya mashambulizi mapya; Iran yafunga mlango wa bahari wa Hormuz

Moja kwa moja

Na Asha Juma

1. Dakika 17 zilizopitaRaia wa Marekani agundulika na Ebola baada ya kurejea kutoka DRC

   Raia mmoja wa Marekani anayefanya kazi katika shirika la misaada ya kibinadamu nchini Jamhuri ya Kidemokrasi ya Congo (DRC) amegundulika kuwa na ugonjwa wa Ebola, kwa mujibu wa uthibitisho uliotolewa Ijumaa na Vituo vya Marekani vya Kudhibiti na Kuzuia Magonjwa (CDC).

   Kisa hicho kimezua tena taharuki na kuongeza umakini kuhusu mapambano ya Congo dhidi ya moja ya magonjwa hatari zaidi ya virusi duniani.

   Kwa mujibu wa taarifa za CBS News na Associated Press, huyu ni raia wa pili wa Marekani kuhusishwa na mlipuko wa sasa wa Ebola, baada ya kisa cha awali kuripotiwa mwezi Mei.

   CDC imesema inashirikiana na mwajiri wa mgonjwa huyo, mashirika ya Marekani pamoja na mamlaka za afya nchini Congo, ili kuzuia kuenea zaidi kwa maambukizi na kufuatilia watu waliokuwa na mawasiliano ya karibu na mgonjwa huyo.

   Kwa sasa, jina, jinsia na eneo halisi analopatikana mfanyakazi huyo wa shirika la kutoa misaada havijafichuliwa. Hakuna taarifa zaidi zilizotolewa kuhusu hali ya mgonjwa huyo.

   Kisa hicho cha maambukizi kinatokea wakati DRC ikiendelea kukabiliana na mlipuko wa Ebola unaoendelea katika majimbo ya mashariki ya Ituri, Kivu Kaskazini, na Kivu Kusini.

   Jitihada za DRC za kudhibiti Ebola zinaendelea kukabiliwa na changamoto huku uratibu wa kitaifa ukiimarishwa katika maeneo ya Ituri, North Kivu na South Kivu.

   Mamlaka zimethibitisha jumla ya maambukizi 1,830, ambapo wagonjwa 780 wanaendelea kupatiwa matibabu, 284 wamepona, na 648 wamefariki dunia.

   Maafisa wanasema ufuatiliaji wa watu waliokutana na wagonjwa umefikia asilimia 78.1, kiwango muhimu katika kufuatilia waliotangamana na mgonjwa kupitia utambuzi na ufuatiliaji wa haraka watu wote walio katika athari ya kuathiriwa na virusi vya Ebola.

   Miongoni mwa wahudumu wa mstari wa mbele wanaoshiriki katika kukabiliana na mlipuko huo, wahudumu 112 wa afya wameambukizwa virusi vya Ebola, na 35 wamepoteza maisha, jambo linaloonyesha hatari kubwa wanazokabiliana nazo timu za matibabu.

   Aidha, Mkuu wa Africa CDC, Jean Kaseya, alisema kuwa maambukizi ya hivi karibuni yanaonyesha gharama kubwa ya kuchelewa kuchukua hatua dhidi ya ugonjwa huo.

   Alieleza kuwa Africa CDC imetuma timu za wataalamu kutoka nyanja mbalimbali katika maeneo yaliyoathirika zaidi mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasi ya Congo (DRC), ambako maambukizi mengi ya Ebola yameendelea kuripotiwa.

   Soma Zaidi:

   Jinsi taarifa za milipuko ya magonjwa zinavyoathiri afya ya akili na namna tunavyofikiri

2. Dakika 52 zilizopita“Labda Tuchel hajui ilivyo kucheza na wachezaji kama Haaland – Bellingham amjibu Tuchel

   Kauli ya kocha wa England, Thomas Tuchel, kwamba timu yake “inapaswa kucheza vizuri zaidi” huenda haikuwa maneno ambayo shujaa wa mchezo huo, Jude Bellingham, alitaka kuyasikia baada ya kipenga cha mwisho.

   Kiungo huyo wa Real Madrid alivaa jezi namba 10 na kuonyesha kiwango kikubwa cha nguvu katika mchezo uliodumu dakika 120, uliochezwa kwenye joto kali na hali ya unyevunyevu kupita kiasi, akisaidia England kufuzu hatua ya nusu fainali ya Kombe la Dunia.

   Juhudi hizo za aina yake zimefikiwa chini ya wiki moja baada ya wachezaji hao hao wa England, wakiwa pungufu kwa mchezaji mmoja, kufanya kazi ya ziada ya ulinzi na kuichapa Mexico katika uwanja wake wa Azteca kwenye hatua ya 16 bora.

   Kauli ya Tuchel kwamba England ilishinda kwa “nguvu ya akili” lakini “inapaswa kucheza vizuri zaidi” ilimfanya Bellingham kuitikia kwa kutikisa mabega.

   “Ndiyo, ni sawa, vyovyote vile,” alisema Bellingham katika mahojiano yake baada ya mchezo kwenye uwanja mjini Miami.

   “Hali ni ngumu kule, ni kazi kubwa sana. Wachezaji wote wamejituma kupita kiasi. Mawazo yangu na shukrani zangu zinaenda kwa wachezaji waliopambana na kufanya kazi ya ziada,” amesema Bellingham.

   “Labda yeye (Tuchel) hajui ilivyo kucheza katika mazingira kama yale dhidi ya wachezaji kama Erling Haaland, Martin Odegaard, Antonio Nusa na Alexander Sorloth,” Bellingham aliongeza:

   “Si timu rahisi kucheza nayo. Sifa zote nawamiminia wachezaji wenzangu.

   “Huwezi kushinda kila mchezo kwa kupiga pasi nyingi na njia bora. Wakati mwingine lazima ushinde kwa kupambana na kwa njia ngumu, na ndivyo tulivyofanya leo.”

   Soma Zaidi:

   Kombe la Dunia 2026: “Sijafurahishwa na Mchezaji Wetu – Kwa Kila Kitu” - Kocha wa England

   Kombe la Dunia 2026: Bellingham aiongoza England kuichabanga Norway na kufuzu nusu fainali

3. Saa 1 iliyopitaKombe la Dunia 2026: “Sijafurahishwa na Mchezo Wetu – Kwa Kila Kitu” - Kocha wa England

   Kocha wa England, Thomas Tuchel, amekiri kutofurahishwa na kiwango cha mchezo wa timu yake katika ushindi wa kushtua dhidi ya Norway kwenye robo fainali ya Kombe la Dunia.

   Tuchel amesema Three Lions walicheza kwa uzembe, na ushindi wao umepatikana kibahati tu ila hawakuwa katika kiwango cha mchezo kinachotakiwa “kwa kila hali” licha ya kufuzu hatua ya nusu fainali.

   “Tumebahatika,” alisema Tuchel baada ya mchezo ambao Norway ilitangulia kufunga, ikakosa nafasi kubwa ya kuongeza bao la pili, ikakataliwa bao jingine na pia kupiga mpira uliogonga mwamba wa goli.

   “Tumefanya mambo kuwa magumu sana kwetu wenyewe. Matokeo ni mazuri. Tumefika hatua ya nusu fainali. Ni jambo la kufurahia, lakini sijafurahishwa na uchezaji wetu — kwa kila hali.

   “Tumefanya maisha kuwa magumu kupitia namna tulivyocheza. Tumecheza kwa uzembe, tumefanya makosa mengi ya kiufundi, hatukuwa na kasi ya kutosha na hatukuwa na mwendelezo wa kutosha.”

   Tuchel amesema kuna jambo moja lililosaidia England kufuzu hatua inayofuata.

   “Hii ni nguvu ya akili na dhamira ya timu,” amesema kocha huyo.

   Soma zaidi:

   Kombe la Dunia 2026: Bellingham aiongoza England kuichabanga Norway na kufuzu nusu fainali

4. Saa 2 zilizopitaKombe la Dunia 2026: Bellingham aiongoza England kuichabanga Norway na kufuzu nusu fainali

   England imebakisha ushindi mmoja kufika fainali ya kwanza ya Kombe la Dunia kwa wanaume tangu mwaka 1966, baada ya Jude Bellingham kuonyesha mchezo bora na kufunga mabao mawili katika ushindi wa kusisimua dhidi ya Norway baada ya muda wa ziada mjini Miami.

   Timu ya kocha Thomas Tuchel ililazimika kupambana katika mchezo wa robo fainali uliochezwa kwenye joto kali na unyevunyevu, lakini Bellingham kwa mara nyingine alithibitisha kuwa ndiye mchezaji muhimu wa England kwa kuipeleka timu hiyo hatua ya timu nne bora, ambako itakutana na Argentina.

   Katika mchezo mkali na wenye shinikizo, Norway ilitangulia kupata bao dakika ya 36 kupitia Andreas Schjelderup, ambaye shuti lake la juu lilimshinda nguvu kipa wa England, Jordan Pickford.

   Hata hivyo, England ilijibu haraka kabla ya mapumziko, ambapo Bellingham alifunga bao la kusawazisha baada ya kupokea pasi ya Anthony Gordon na kumzidi ujanja kipa wa Norway, Orjan Nyland.

   Kocha Tuchel alilazimika kufanya mabadiliko kipindi cha mapumziko, akiwatoa Declan Rice, ambaye alikuwa akisumbuliwa na ugonjwa na majeraha, pamoja na Noni Madueke, na kuwaingiza Eberechi Eze na Bukayo Saka.

   Norway iliendelea kuwa tishio baada ya mapumziko, lakini bao la Torbjorn Heggem lilikataliwa baada ya Erling Haaland kuonekana kumsukuma bila sababu Elliot Anderson. Pia David Moller Wolfe alipiga mpira wa kichwa uliogonga mwamba wa goli.

   Haaland alishindwa kuonyesha makali yake na baadaye alitolewa mwanzoni mwa muda wa nyongeza. Dakika tatu tu baada ya kuanza kwa kipindi hicho, Bellingham alifunga bao lake la pili baada ya kipa Nyland kuzuia kwa mkono shuti la mchezaji wa akiba Morgan Rogers.

   England sasa imefuzu kwa mara ya tatu katika historia yake kucheza nusu fainali ya Kombe la Dunia tangu ilipotwaa ubingwa mwaka 1966. Timu hiyo inatarajia kubadilisha historia baada ya kuondolewa na Ujerumani Magharibi mwaka 1990 na Croatia mwaka 2018 katika hatua hiyo.

   Soma Zaidi:

   Kombe la Dunia 2026: Argentina yafuzu hatua ya nusu fainali baada ya kuichapa Uswisi

   Mambo 5 ambayo huenda huyajui kumhusu Erling Haaland

5. Saa 2 zilizopitaKombe la Dunia 2026: Argentina yafuzu hatua ya nusu fainali baada ya kuichapa Uswisi

   Argentina imefuzu hatua ya nusu fainali ya Kombe la Dunia 2026 baada ya kuichapa Uswisi katika mchezo wa kusisimua uliochezwa jijini Kansas City, na sasa itakutana na England.

   Mshambuliaji Julian Alvarez ndiye aliyekuwa shujaa wa Argentina baada ya kufunga bao la ushindi katika muda wa nyongeza, akipiga shuti kali la umbali wa takribani yadi 25 lililomshinda nguvu kipa wa Uswisi, Gregor Kobel, na kuipeleka Argentina kwenye nusu fainali dhidi ya timu ya Thomas Tuchel.

   Kwa upande wa Uswisi, ilikuwa ni huzuni kubwa baada ya kuonyesha ulinzi imara licha ya kucheza wakiwa wachezaji 10 katika kipindi cha pili.

   Mshambuliaji nyota wa Uswisi Breel Embolo, alipewa kadi nyekundu.

   Awali, Embolo alionekana kufanyiwa madhambi karibu na mstari wa katikati ya uwanja na Leandro Paredes, ambaye alionyeshwa kadi ya njano lakini uamuzi huo ulibatilishwa baada ya ukaguzi wa VAR na Embolo ambaye tayari alikuwa na kadi moja ya njano akatolewa nje kwa kadi nyekundu, hatua iliyoleta huzuni kwa mchezaji huyo na malalamiko kutoka upande wa Uswisi.

   Soma Zaidi:

   Tetesi za soka Ulaya Jumapili: Man Utd na Liverpool vitani kwa Joao Gomes

   Mambo 5 ambayo huenda huyajui kumhusu Erling Haaland

6. Saa 2 zilizopitaWatu 16 wafariki kwa njaa Uganda

   Serikali ya Uganda imesema kuwa watu wasiopungua 16 wamefariki dunia kutokana na njaa katika wiki za hivi karibuni kwenye eneo la Karamoja, kaskazini mashariki mwa nchi, kufuatia ukame wa muda mrefu.

   Wakulima wanasema wamepoteza mazao yao baada ya eneo hilo kushuhudia mvua chache sana au kutopata mvua kabisa tangu mnamo mwezi Aprili, ambao kwa kawaida ndiyo mwanzo wa msimu wa upandaji.

   Wataalamu wanaonya kuwa upungufu wa chakula unaojirudia katika eneo hilo unasababishwa na mabadiliko ya tabianchi, mvua zisizotosheleza, ukataji wa miti, malisho kupita kiasi na wadudu waharibifu wa mazao. Sababu hizi kwa pamoja zimeendelea kuweka jamii katika hatari kubwa ya kukumbwa na njaa.

   Waziri Mkuu wa Uganda, Robinah Nabbanja, amesema maelfu ya familia zimeachwa bila chakula baada ya ukame kuharibu mazao, na kwamba ofisi yake itawasilisha ombi kwa Baraza la Mawaziri siku ya Jumatatu ili kuidhinisha ununuzi wa chakula zaidi kwa ajili ya maeneo yaliyoathirika.

   Serikali imesema tayari imeanza kusambaza msaada wa dharura wa chakula kwa wananchi.

   Maeneo makubwa yaliyolimwa mahindi, mtama na soya yamekauka kutokana na ukame, hali iliyokatisha matumaini ya kupata mavuno mengi msimu huu.

   Eneo la kaskazini mashariki mwa Uganda lenye hali ya ukame wa mara kwa mara limewahi kukumbwa na uhaba mkubwa wa chakula hapo awali.

   Mwaka 2022, zaidi ya watu 2,200 walifariki dunia kutokana na njaa na magonjwa yanayohusiana na utapiamlo katika kaskazini mashariki mwa Uganda, kwa mujibu wa ripoti ya chombo rasmi cha haki za binadamu nchini humo.

7. Saa 4 zilizopitaMarekani yafanya mashambulizi mapya; Iran yafunga mlango wa bahari wa Hormuz

   Marekani imesema imeanzisha wimbi jipya la mashambulizi dhidi ya Iran baada ya Iran kushambulia meli iliyokuwa ikipita katika Mlango wa Bahari wa Hormuz.

   Jeshi la Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu la Iran (IRGC) limetangaza kufungwa kwa njia hiyo muhimu ya baharini hadi itakapotolewa taarifa nyingine, huku likionya kuhusu hatua kali dhidi ya kile lilichokiita "uchokozi" wa Marekani, kwa mujibu wa vyombo vya habari vya serikali.

   Saa chache baada ya mashambulizi ya Marekani, IRGC ilidai kuwa imelenga kambi ya kijeshi ya Marekani nchini Jordan. Wakati huo huo, Falme za Kiarabu (UAE), Qatar na Bahrain ziliripoti kuchukua hatua za kukabiliana na makombora na ndege zisizo na rubani zilizorushwa kutoka Iran.

   Mvutano huo unafuatia matukio ya mapema wiki hii ambapo meli tatu za kibiashara za kubeba mafuta zilishambuliwa, hali iliyosababisha mashambulizi ya kulipizana kisasi kati ya Marekani na Iran.

   Kamandi Kuu ya Jeshi la Marekani (CENTCOM) ilisema imeanzisha duru ya tatu ya mashambulizi wiki hii baada ya IRGC kushambulia "waziwazi" meli yenye usajili wa Cyprus, MV GFS Galaxy, iliyokuwa ikivuka Mlango wa Bahari wa Hormuz.

   Kwa mujibu wa CENTCOM, meli hiyo iliharibiwa vibaya katika chumba cha injini na haikuweza kuendelea na safari yake. Aidha, mfanyakazi mmoja wa kiraia wa meli hiyo anaripotiwa kutojulikana alipo.

   Shirika la Uingereza la UK Maritime Trade Operations (UKMTO) limesema lilifahamishwa na mamlaka za kijeshi kuwa wafanyakazi wa meli walilazimika kuiacha baada ya kushambuliwa na kuanza kutumia boti ya kujiokoa.

   Katika taarifa iliyochapishwa kwenye mtandao wa X, CENTCOM ilisema Iran ilipewa fursa nyingine ya kuonyesha kwamba inazingatia makubaliano ya Maelewano baada ya kuwajibishwa kwa mashambulizi ya awali dhidi ya meli za kibiashara, lakini "imeshindwa kufanya hivyo kwa mara nyingine."

   Soma Zaidi Hapa:

   Lazima tulipize kisasi mauaji ya Ali Khamenei - Iran

   Wairani wagawanyika kuhusu Mojtaba Khamenei madarakani

   Mojtaba Khamenei: Mfahamu kiongozi Mkuu mpya wa Iran

   Hatima ya utawala wa kijeshi Mali baada ya shambulio la waasi ni ipi?

8. Saa 4 zilizopitaHujambo na karibu katika matangazo yetu mubashara, tarehe ni 12/07/2026.