Vita vya Ukraine vyagubika ziara ya Papa nchini Hungary

Papa Francis anawasili Hungary Ijumaa kwa ziara ya kichungaji ya siku tatu - safari yake ya kwanza kamili nchini humo tangu awe Papa miaka 10 iliyopita.

Kilichomweka mbali ni msimamo mkali wa kuwapinga wahamiaji wa Waziri Mkuu Viktor Orban, tofauti na huruma ya Papa huyo mwenye umri wa miaka 86 kwa wakimbizi wote.

Kinachomleta hapa sasa, kando na uungaji mkono wake kwa Wakatoliki, ni vita vya Ukraine.

Hungary na Ukraine zinashiriki mpaka wa kilomita 134 (maili 85).

Lakini tofauti na viongozi wengine wa EU, Bw Orban amekataa kuunga mkono msaada wa kijeshi kwa Kyiv na kudumisha uhusiano na Vladimir Putin wa Urusi.

"Pia itakuwa safari ya kuelekea katikati mwa Ulaya, ambapo pepo za barafu za vita zinaendelea kuvuma," Papa alisema kabla ya ziara yake.

Papa wa Argentina amekuwa Ulaya Mashariki hapo awali - mnamo 2019 kwenda Romania na 2021 kwenda Slovakia. Akiwa njiani kuelekea Slovakia, alisimama kwa saa kadhaa ili kusheherekea misa huko Budapest, tukio la kufunga Kongamano la Kimataifa la Ekaristi.

Papa aliahidi kurudi, na diplomasia makini ya Hungary huko Roma ilisababisha ziara hii, ambayo inaoneshwa na vyombo vya habari vinavyounga mkono serikali kama ushindi wa kidiplomasia kwa serikali ya Orban, hata nafasi ya kukomesha kutengwa kwake kimataifa kuhusu vita vya Ukraine.

"Papa yuko pamoja nasi," kilitangaza kichwa cha habari katika gazeti la Alhamisi la Magyar Nemzet, kinara la kila siku la chama tawala cha Fidesz.

Ziara ya Papa, makala ilieleza, ilikuwa ni uidhinishaji wa kile kinachojulikana kama sera ya amani ya serikali nchini Ukraine, na sera zake za kuunga mkono familia nyumbani.

"Kutoka Roma, Papa Francis anaona kwa usahihi mapambano haya yasiyo ya haki na wasiwasi wa vita usio na maana," makala hayo yaliendelea. Hungary imekataa kusambaza silaha kwa Ukraine, au kuruhusu washirika wa Nato kuzipeleka katika anga ya Hungary.

Siku ya Alhamisi, hata hivyo, mkuu wa jeshi la Hungary, Romulusz Ruszin-Szendi, alifutwa kazi, bila sababu zilizotolewa. Uvumi wa vyombo vya habari ulijikita kwenye madai ya tovuti mpya ya uchunguzi, Atlatszo, kwamba helikopta za kijeshi za Ufaransa ziliwasilishwa Ukraine kupitia kambi ya anga magharibi mwa Hungary.

Mtazamo tofauti wa ziara ya Papa unatoka kwa András Hodász, aliyekuwa kasisi wa Kanisa Katoliki la Roma ambaye hivi karibuni alijiuzulu ukasisi kwa sababu ya kutofautiana kimaoni na kanisa, na shinikizo alilopata la kunyamaza.

"Shetani hujificha katika maelezo," Hodász aliambia BBC. "Serikali ya Hungary inataka amani kwa gharama yoyote ile. Usitishaji wa mapigano mara moja ambao unaweza kuthibitisha mstari wa mbele uliopo. Hiyo inatofautiana na maneno ya Baba Mtakatifu, kwamba Urusi inapaswa kurudi kwenye mipaka ya zamani. Papa anatambua haki halali ya Ukraine ya kujitegemea.

Watu hao hao wa umma ambao walimhukumu Papa juu ya uhamiaji hapo awali, alisema, sasa walikuwa wakimkaribisha kwa mikono miwili. "Maoni ya umma," alisema, "yanaonekana kuwa yasiyobadilika na yanayoweza kubadilika kama upepo".

Hii ni safari ya kwanza ya Papa kutoka nje ya nchi tangu alipotibiwa hospitalini kutokana na ugonjwa mwishoni mwa mwezi Machi. Kabla ya ziara hiyo, alikutana na Waziri Mkuu wa Ukraine Denys Shmyhal, ambaye alimwalika kutembelea Kyiv.

Siku ya Ijumaa, Papa Francis atakutana na Bw Orban na Rais wa Hungary Katalin Novak, mbunifu wa majaribio ya nchi hiyo kuhimiza wanandoa kupata watoto zaidi.

Hizi ni pamoja na mikopo ya ukarimu na malipo kwa wenzi wa ndoa wanaoahidi kupata watoto. Sera zimekuwa na mafanikio fulani, lakini ziliyumba wakati wa janga la corona.

Siku ya Jumamosi, Papa atakutana na watu masikini na wasio na makazi, na wakimbizi kutoka Ukraine, Afghanistan, Sudan, Iran, Iraq na Pakistan.

Wanajumuisha Abouzar Soltani, Muirani aliyebadili dini na kuwa Mkristo, ambaye alikaa kizuizini kwa muda wa miezi 18 katika "eneo la usafiri" la Hungary.

Serikali ya Hungary ina ofisi maalumu ya kusaidia Wakristo wanaoteswa kote ulimwenguni.

Mgogoro mkuu huko nyuma kati ya Papa Francis na serikali ya Hungary ulikuwa huruma ya Papa kwa wakimbizi na wanaotafuta hifadhi, tofauti na uhasama wa serikali ya Hungary.

Wakati Papa akiwaleta watu wanaotafuta hifadhi nyumbani kwake kutoka kambi ya wakimbizi ya Moria huko Lesbos, Bw Orban alijenga uzio wa razorwire kwenye mpaka wa kilomita 175 (maili 108) na Serbia, na akasema kwamba wahamiaji wote ni magaidi.

Ili kuingia Hungary nchi kavu, wanaotafuta hifadhi wanahitaji kuomba ruhusa ya kutuma maombi katika ubalozi wa Hungary mjini Belgrade.

Mnamo 2022, maombi 16 yalifanywa, na kati ya haya, ni watu wanne tu walioruhusiwa kuingia nchini, kulingana na takwimu kutoka Kamati ya Helsinki ya Hungary, kikundi cha kutetea haki za binadamu.

Kinyume chake, Hungary imekuwa na ukarimu kwa wakimbizi wa Kiukreni, ikisaidia milioni 2.5 kuvuka nchi katika mwaka uliopita, na kusaidia karibu 35,000 walioamua kusalia.

Ziara ya Papa inakamilika Jumapili, kwa kuadhimisha misa huko Kossuth Square, mbele ya bunge la Hungary. Mamia kwa maelfu wanatarajiwa kuhudhuria, wakiwemo raia wa Hungary kutoka nchi jirani.