Kwa nini watu wanaondoka Urusi, ni nani, na wanakwenda wapi?

Mamia ya maelfu ya Warusi wanakadiriwa kuondoka nchini mwao tangu kuanza kwa uvamizi kamili wa Ukraine. Tunaangalia wao ni akina nani, wanakwenda wapi, na kwa nini wanaondoka.

Svetlana yuko katika miaka ya 30 na asili yake ni mji mdogo. Alihamia Moscow akiwa na miaka 18 kusoma fizikia katika chuo kikuu. Baada ya kuhitimu, alifanya kazi kama meneja wa bidhaa kwa makampuni mbalimbali.

"Sikuwahi kufikiria kwamba ningelazimika kuondoka, nilipanga kustaafu huko Moscow," anasema, "Ninaipenda Urusi na nilifurahia maisha yangu."

Warusi walikuwa wakiondoka hata kabla ya vita vya Ukraine, wakiwemo wale ambao hawakukubaliana na unyakuzi wa Moscow wa Crimea mwaka 2014 na sheria mpya zilizorahisisha kuwaadhibu wapinzani.

Wengi walikaa katika majimbo ya Baltic na nchi nyingine za EU, na vile vile huko Georgia.

Kwa Svetlana, uvamizi kamili wa Ukraine wa 2022 ulikuwa hatua ya mabadiliko.

"Vita vilipoanza, niligundua kuwa haingekwisha hivi karibuni na pia kwamba watu hawatajitokeza kuandamana. Nilihisi kihisia na kimantiki kuwa ni jambo la maana kuondoka," anasema. Sasa yuko Belgrade, mji mkuu wa Serbia.

"Nilitaka kuweka umbali mkubwa kati yangu na mamlaka iwezekanavyo."

Wimbi la kwanza lilikuja mnamo Machi na Aprili mwaka jana - wageni wapya waliiambia BBC walikuwa wakipinga vita, na Warusi wengi waliokatishwa tamaa hawakujitokeza kuandamana. Kwa kuhisi kutengwa na hatari, waliona ni salama zaidi kuondoka.

Rais Putin alianza uhamasishaji wa kijeshi mnamo Septemba 2022. Iliyoelezewa kama "upendeleo" na mamlaka, kwa kweli ilimaanisha wanaume wengi walikuwa katika hatari.

Ripoti nyingi zilifuatwa za mafunzo duni na vifaa duni vilivyotolewa kwa walioandikishwa hivi karibuni.

Wanaume na familia zao walianza kuondoka kwa wingi, na kutengeneza foleni za siku-ndefu kwenye mipaka ya Urusi na Georgia na Kazakhstan.

Msemaji rasmi wa rais wa Urusi Dmitry Peskov amekanusha kuwa Warusi walikuwa wakiondoka kwa wingi ili kuepuka kuandikishwa.

Mnamo Aprili mamlaka ya Urusi ilianzisha "wito wa kupiga simu mtandaoni", ambapo watu wapya wanaweza kuongezwa kwenye rejista ya kidijitali badala ya kukabidhiwa karatasi hizo kwa mkono - pia alikanusha kuwa mfumo huo mpya ulibuniwa kuzuia mtiririko wa wanaume kuondoka.

Ni wangapi waliobaki - na wapi?

Hakuna takwimu kamili kuhusu watu wangapi wameondoka Urusi, lakini makadirio yanatofautiana kutoka mamia ya maelfu hadi milioni kadhaa.

Mnamo Mei, Wizara ya Ulinzi ya Uingereza ilikadiria watu milioni 1.3 kuondokaUrusi mnamo 2022.

Makadirio mengine ya takwimu kutoka vyanzo mbalimbali yanathibitisha mwenendo. Jarida la Forbes lilitaja vyanzo vya ndani vya mamlaka ya Urusi vikisema kwamba kati ya watu 600,000 na 1,000,000 waliondoka mwaka wa 2022. The Bell na RTVi vyombo vya habari huru vya Urusi vilichapisha takwimu zinazolingana.

Kuondoka Urusi ni rahisi, mradi tu una pesa na haujaitwa kwenye jeshi. Lakini kupata mahali pa kudumu pa kukaa ni ngumu.

Katika miezi iliyofuata kuanza kwa vita nchi nyingi, hasa EU na Marekani, zilifanya iwe vigumu kwa Warusi kutuma maombi ya viza isipokuwa kama walikuwa na familia huko au walikuwa wakisafiri kwa ajili ya kazi.

Katika nchi nyingine nyingi, kama vile Georgia na Armenia, Warusi hawakukabiliwa na vikwazo hivyo na waliweza kuja na kuondoka wapendavyo. Bado wanaweza.

Nchi nyingine, ikiwa ni pamoja na Kazakhstan, zilibadilisha sheria zao mapema mwaka huu, iliripotiwa kuzuia mtiririko wa wahamiaji wa Kirusi kwa kuweka siku ngapi wanaweza kukaa kama watalii.

Bila matarajio ya kurudi Urusi, watu zaidi na zaidi wanahitaji kutuma maombi ya ukaaji ili waweze kufanya kazi katika nchi wanazoishi, ingawa wengi wanatafuta njia za kuendelea kufanya kazi.

Tunajua kwamba katika miezi 15 iliyopita, karibu Warusi 155,000 walipokea vibali vya makazi ya muda katika nchi za EU, katika nchi kadhaa za Balkan, Caucasus na Asia ya Kati.

Takribani 17,000 wameomba hifadhi ya kisiasa katika nchi za EU lakini ni karibu 2,000 tu ndio wamepokea, kulingana na Shirika la Umoja wa Ulaya la Ukimbizi.

Wizara ya Mambo ya Ndani ya Urusi inasema 40% zaidi wametuma maombi ya pasipoti za kigeni mnamo 2022 kuliko mwaka uliopita.

'Niliogopa kutumwa kuua watu wengine'

Tangu kuanza kwa vita hivi tumezungumza na baadhi yaWarusi ambao wameondoka.

Wanatoka katika nyanja mbalimbali za maisha. Wengine ni waandishi wa habari kama sisi, lakini pia kuna wataalamu wa teknolojia ya mawasiliano, wabunifu, wasanii, wasomi, wanasheria, madaktari, wataalamu wa mawasiliano ya Umma, na wanaisimu. Wengi wako chini ya miaka 50. Wengi wanashiriki maadili ya kiliberali ya magharibi na wanatumai Urusi itakuwa nchi ya kidemokrasia siku moja.

Wanasosholojia wanaochunguza uhamiaji wa sasa wa Urusi wanasema kuna ushahidi kwamba wanaoondoka ni wachanga, wenye elimu bora na matajiri kuliko wanaokaa. Mara nyingi zaidi wao ni kutoka miji mikubwa.

Thomas anatoka St Petersburg.

"Mimi ni mpenda amani na niliogopa kutumwa kuua watu wengine. Nimekuwa kinyume na sera ya Urusi kuelekea Ukraine tangu 2014. Uvamizi na mauaji ya raia haukubaliki," anasema.

Baada ya kuanza kwa uvamizi huo kamili alichapisha ujumbe wa kupinga vita kwenye mitandao ya kijamii na kujiunga na maandamano ya mitaani, anasema. Akiwa mwenye kujihusisha na mapenzi ya jinsi moja, pia alijali usalama wake.

"Baada ya Urusi kupitisha sheria za 'kupiga marufuku propaganda za mapenzi ya jinsi moja' na kuhusu 'habari bandia' kuhusu jeshi la Urusi nilijua kwamba tishio kwa maisha na uhuru wangu lilikuwa limeongezeka," anasema.

Thomas aliomba hifadhi ya kisiasa nchini Sweden na akajaribu kuwaeleza wenye mamlaka kwa nini kulikuwa na hatari kurudi Urusi. Ombi lake lilikataliwa lakini alikata rufaa dhidi ya uamuzi huo.

"Kwa kuwa nina haki ya kuwa na muda mfupi tu na wakili wa serikali, ninashughulikia kukusanya ushahidi wa kesi yangu peke yangu."

Kwa Sergei, mzaliwa wa jiji la kusini la Rostov-on-Don, ni jozi tofauti ya matatizo. Sasa yuko Tbilisi, Georgia. Siku ambayo Urusi iliivamia Ukraine, aliwapigia simu marafiki zake kadhaa na wote wakakubali kwamba vita ilikuwa habari mbaya.

"Chochote kilichotokea baadaye, uchumi ulikuwa unaenda chini," anasema. "Wiki moja baadaye sote tulikutana na kuamua tunahitaji kujiandaa kuondoka."

Kadiri siku zilivyosonga, Sergei anasema, vita vilikaribia.

"Tuliona seti nyingi za kijeshi zikielekea Ukraine. Hospitali zilikuwa zimejaa majeruhi. Uwanja wa ndege wa Rostov ulifungwa kwa ajili ya safari za ndege za kiraia lakini kulikuwa na ndege nyingi na tulijua walikokuwa wakienda."

Mnamo Septemba baada ya hotuba ya uhamasishaji ya Putin mama yake Sergei, ambaye alimkosoa kwa kutokuwa mzalendo wa kutosha, alimpigia simu na kusema: "Pakia vitu vyako na uende." Sergei aliendesha gari usiku kucha hadi Georgia, ambapo sasa anaishi.

"Mke wangu na mtoto bado wako Urusi. Ninalazimika kulipa gharama zao na malazi huko nje na yangu mwenyewe hapa. Ninafanya kazi mbili - moja kwa mbali kwa kampuni yangu nchini Urusi na moja hapa, kwa biashara ndogo ya rafiki."

Hii ina maana gani kwa Urusi?

Mamlaka za Urusi zilijaribu kupunguza athari za mamia ya maelfu ya watu waliosoma na wenye uwezo wanaoondoka nchini pamoja na pesa zao, lakini athari za kiuchumi zinaonekana.

Benki kubwa ya binafsi ya Urusi, Alfa Bank, inakadiria kuwa 1.5% ya wafanyakazi wote wa Urusi wanaweza kuwa wameondoka nchini. Wengi wa walioondoka ni wataalamu wenye ujuzi wa hali ya juu. Makampuni yanalalamika uhaba wa wafanyakazi na matatizo ya kuajiri.

Benki Kuu ya Urusi iliripoti katika hatua za mwanzo za vita kwamba Warusi waliondoa rekodi ya rubles trilioni 1.2 (karibu £12bn / $ 15bn) kutoka kwa akaunti zao. Hii ni kiwango kisichoonekana nchini Urusi tangu mzozo wa kifedha wa 2008.

Mwanauchumi Sergei Smirnov kutoka Chuo cha Kitaifa cha Sayansi cha Urusi anaamini kwamba, kama kawaida, watu wenye ujuzi wa juu wataendelea kutafuta njia za kuondoka.

"Kutakuwa na mahitaji zaidi ya watu kuwa na uwezo wa kurekebisha magari au kutengeneza viatu. Sipendi matukio ya apocalyptic lakini ninaamini hii itasababisha tija ndani ya uchumi wa Urusi kuendelea kuanguka baada ya muda."

Mwanauchumi anasema kuwa mwenendo huu utaathiri miji mikubwa, kama vile Moscow, St Petersburg na Yekaterinburg.

"Wengi wa eneo la Urusi hawatafahamu mabadiliko haya kwa sababu viwango vya kuishi katika miji midogo, miji na vijiji vimekuwa chini na vitaendelea kuwa katika siku zijazo."

Wakati huo huo Svetlana, huko Belgrade, hana mpango wa kurudi Urusi.

"Ninafanya kazi kwa ajili ya kuanza kazi huko Moldova lakini hivi majuzi nilituma maombi ya kazi nchini Uholanzi."

Sergei huko Tbilisi anaomba kazi Ulaya. Kwa sasa maisha yake ni magumu: "Sina siku yoyote ya kupumzika, wakati mwingine sina muda wa kutosha wa usingizi wa usiku, mimi hulala katika gari."

Na Thomas nchini Uswidi anatumai hatalazimishwa kurejea Urusi ambako anahofia dhuluma dhidi ya watu wa jinsia moja. Anajifunza Kiswidi ili aweze kupata kazi yoyote.