گروه داعش ضمن تایید خبر کشته شدن رهبر قبلی، رهبر جدید معرفی کرد

ابوابراهیم هاشمی قرشی

منبع تصویر، US Department of State

توضیح تصویر، ابوابراهیم هاشمی قرشی از سال ۲۰۱۹ تا سال ۲۰۲۲ رهبر داعش بود
منتشر شده در

گروه داعش ضمن تایید خبر کشته شدن ابوابراهیم هاشمی قرشی رهبر این گروه، نام جانشین او را اعلام کرد.

تایید خبر مرگ رهبر داعش به شکل یک پیام صوتی و توسط یکی از کانال‌های این گروه در تلگرام منتشر شده است.

در این پیام همچنین خبر کشته شدن ابوحمزه قرشی، سخنگوی داعش نیز تایید شده است.

نام رهبر جدید داعش، ابوالحسن هاشمی قرشی است.

هنوز روشن نیست که آیا بین رهبر جدید و رهبر قبلی، رابطه خویشاوندی نیز وجود دارد یا نه. تشابه نام‌ خانوادگی این دو نفر، لزوما به معنای رابطه خویشاوندی بین آنها نیست.

«قرشی» از جمله نام‌هایی است که افراد منتسب به قبیله «قریش» از آن استفاده می‌کنند. پیامبر اسلام و همچنین خلفای اموی و عباسی، همه از این قبیله بوده‌اند.

گروه داعش نیز ادعای احیای «خلافت اسلامی» را دارد و رهبر این گروه خود را «خلیفه مسلمانان» می‌نامد.

بر اساس برخی تفاسیر از قوانین اسلامی، خلیفه همیشه باید از قبیله «قریش» باشد.

آمریکا در روز سوم فوریه، ۱۴‌ بهمن ماه، اعلام کرد که ابوابراهیم هاشمی قرشی را در شمال غربی سوریه کشته است.

در پیامی که از سوی داعش منتشر شده، جزییات چگونگی کشته شدن او و سخنگوی گروه ذکر نشده است.

در این پیام آمده که «شورای داعش» بر سر رهبری ابوالحسن هاشمی قرشی، توافق کرده و توضیح بیشتری ارائه نشده است.

این پیام توسط ابوعمر مهاجر منتشر شده که سخنگوی داعش معرفی شده است.

او در این پیام از همه مسلمانان خواست تا با «خلیفه» جدید بیعت کنند.

مشاهدات گروه نظارت بر رسانه‌ها در بی‌بی‌سی نشان می‌دهد که این پیام به شکل گسترده‌ای توسط هواداران داعش در شبکه‌های اجتماعی مختلف به اشتراک گذاشته شده است.

همزمان بسیاری از این هواداران به شکل علنی در تلگرام، با رهبر جدید داعش بیعت کرده‌اند.

رهبر قبلی داعش که بود؟

گاردین سال پیش این تصویر جانشین ابوبکر بغدادی را منتشر کرد

منبع تصویر، THE GUARDIAN

توضیح تصویر، گاردین سال پیش این تصویر جانشین ابوبکر بغدادی را منتشر کرد

از ابوابراهیم هاشمی قرشی به عنوان خلیفه بدون قلمرو خلافت یاد می‌شد. کسی که حتی پیش از رسیدن به خلافت هم بسیاری از امور گروه موسوم به «دولت اسلامی» را به عهده داشت.

اعضای گروه او را «حاجی عبدالله» صدا می‌زدند که این هم یکی دیگر از نام‌های جانشین بغدادی از میان ده‌ها نام گیج کننده دیگر است که برای حفظ هویتش استفاده می‌شد و حتی اعضای داعش هم نام واقعی او را نمی‌دانستند.

امیرمحمد سعید المولا، امیرمحمد عبدالرحمان المولا الصلبی یا ابو ابراهیم هاشمی قرشی که نام واقعی‌اش حتی از اعضای داعش مخفی نگه داشته شده بود، در ناحیه المحلبیه موصل و در استان نینوای عراق به دنیا آمد و پدرش در یکی از مساجد اذان می‌گفت و دو همسر داشت.

حاجی عبدالله در یک شهر کوچک در سال ۱۹۷۶ به دنیا آمد و به این ترتیب بر اساس گزارش‌ها او در زمان مرگ ۴۵ ساله بوده است.

او یکی از ۱۷ فرزند خانواده بود. مردم محل آنها را خانواده‌ای پرجمعیت، با سواد و محترم به یاد می‌آورند.

محلبیه و تلعفر و حضر روستاهایی دور افتاده در نزدیکی موصل بودند که سال ۲۰۰۳ میلادی القاعده در آن مناطق عراق ظهور یافت و پایگاهش را محکم کرد. در واقع، بیشتر فرماندهان و نیروهای امنیتی داعش از این ناحیه برخاستند به‌ویژه تلعفر.

چگونه پله‌های ترقی را پیمود؟

کشته شدن رهبر داعش

منبع تصویر، EPA

سال ۲۰۰۳ که آمریکا به عراق حمله کرد،‌ حاج عبدالله فعالیتش را با گروه‌های جهادی کوچک در القاعده شروع کرده بود.

وقتی شرایط عراق به سمت خشونت کشیده شد، معنایش این بود که اشخاصی مثل حاج عبدالله با پیشینه تحصیلات مذهبی و همکاری با گروه‌های افراطی، زمینه مناسبی پیدا کردند که به رأس هرم رهبری گروه نزدیک شوند.

گفته می‌شد او در رشته مطالعات شریعت در دانشگاه موصل تحصیل کرده است.

او سال ۲۰۰۸ بازداشت شد و تنها تصویری که آن موقع از او وجود داشت مربوط به زمانی بود که نیروهای آمریکایی او را در زندان بوکا در جنوب عراق ماه‌ها مورد بازجویی قرار داده بودند. نیروهای آمریکایی ادعا کرده‌اند که در بازجویی او اطلاعات خوبی از ده‌ها عضو پیکارجویان در اختیار آنها قرار داده که امکان راستی‌آزمایی این ادعا وجود ندارد.

اوایل سال ۲۰۱۰ میلادی یعنی بیش از یک دهه پیش، او به ابوبکر بغدادی،‌ رئیس وقت گروه داعش نزدیک شد. خروج نیروهای آمریکایی از عراق موقعیت خوبی برای داعش بود تا خود را بازسازی کند.

یکی از اعضای داعش با هویت مخفی به بی‌بی‌سی گفت حاج عبدالله به اندازه ابوبکر بغدادی توانایی نداشت و دست‌کم نمی‌توانست مثل او سخنرانی کند: «مثلا ابوبکر بغدادی یک بار بدون کاغذ سخنرانی عمومی کرد، اما فکر نمی‌کنم حاج عبدالله چنین توانایی داشته باشد.»

در اوج دوران فعالیت داعش او به نوعی نقش وزیر عدلیه را داشت و بر مجازات‌های سنگین از جمله اعدام‌ها نظارت می‌کرد.

وقتی داعش در سال ۲۰۱۴ شهر شنگال (سنجار) را گرفت، بی‌رحمی او عیان‌تر شد. هزاران نفر از اعضای اقلیت ایزدی کشته شدند. هفت هزار زن ایزدی به بردگی گرفته و برخی کشته شدند؛ عملیاتی که سازمان ملل متحد آن را مشابه نسل‌کشی می‌داند.

افرادی از داخل داعش ادعا کرده‌اند که آن زمان بعضی از نیروهای عراقی عضو داعش مخالف به اسارت گرفتن زنان بودند، اما حاج عبدالله برای بردگی زنان توجیهات مذهبی داشت و از آن دفاع می‌کرد.

چطور رهبر داعش شد؟

سال ۲۰۱۷ از دست دادن دومین شهر بزرگ عراق، آغاز افول داعش بود

منبع تصویر، Getty Images

با ادامه حملات نظامی بین‌المللی علیه داعش، شمار زیادی از سران این گروه کشته شدند و حاج عبدالله که مانده بود بیش از پیش به ابوبکر بغدادی نزدیک شد.

تلاش‌های زیادی برای کشتن عبدالله انجام شد که فقط یکی از آنها به هدف نزدیک شد.

زندانی داعش با هویت محفوظ می‌گوید: «داشت پیاده می‌رفت که یک پهپاد او را زد. فکر کنم پهپاد آمریکایی بود. زخمی شد و چهار ماه در بیمارستان بود و یکی از پاهایش را قطع کردند.»

سال ۲۰۱۷ از دست دادن دومین شهر بزرگ عراق، آغاز افول داعش بود. عقب‌نشینی اعضای گروه آغاز شد. اکتبر آن سال بغدادی و حاج عبدالله وارد شهر مرزی ابوکمال در سوریه شدند جایی که هدف حمله مرگبار هوایی قرار گرفتند. محافظان آنها کشته شدند.

بعد از حمله، به شهر مرزی باغوز سوریه رفتند. همانجا بود که ابوبکر بغدادی، رهبر وقت داعش در سال ۲۰۱۹ کشته شد. و به دنبال آن هزاران نفر از اعضای داعش و خانواده‌های آنان تسلیم شدند.

گزارش‌هایی منتشر شد که ادعا می‌کرد او با ترکمان‌ها رابطه قومی دارد. ساکنان تلعفر هم عمدتا از اقلیت ترکمان مسلمان هستند. ترکمان بودن به این معنا بود که او شرایط خلافت گروه موسوم به «خلافت اسلامی» را ندارد، چون از طایفه پیامبر اسلام نیست. اما داعش این موضوع را تکذیب کرد.

۲۶ اکتبر ۲۰۱۹ با مرگ ابوبکر بغدادی در حمله آمریکا، حاج عبدالله که از قبل تصور می‌شد جانشین بغدادی شود، به ریاست گروه رسید.